Sahih al-Bukhari, xadiiska 1358
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ يُصَلَّى عَلَى كُلِّ مَوْلُودٍ مُتَوَفًّى وَإِنْ كَانَ لِغَيَّةٍ، مِنْ أَجْلِ أَنَّهُ وُلِدَ عَلَى فِطْرَةِ الإِسْلاَمِ، يَدَّعِي أَبَوَاهُ الإِسْلاَمَ أَوْ أَبُوهُ خَاصَّةً، وَإِنْ كَانَتْ أُمُّهُ عَلَى غَيْرِ الإِسْلاَمِ، إِذَا اسْتَهَلَّ صَارِخًا صُلِّيَ عَلَيْهِ، وَلاَ يُصَلَّى عَلَى مَنْ لاَ يَسْتَهِلُّ مِنْ أَجْلِ أَنَّهُ سِقْطٌ، فَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ يُحَدِّثُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلاَّ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ، كَمَا تُنْتَجُ الْبَهِيمَةُ بَهِيمَةً جَمْعَاءَ هَلْ تُحِسُّونَ فِيهَا مِنْ جَدْعَاءَ ". ثُمَّ يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه – {فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا} الآيَةَ.
Waxaa nooga warramay Abu al-Yamaan, waxaa noo sheegay Shucayb, Ibnu Shihaab wuxuu yiri: Waxaa lagu tukadaa salaadda janaasada ilmo kasta oo dhintay xitaa haddii uu yahay wiil ay dhashay naag sinaysatay, sababtoo ah wuxuu ku dhashay fitrada Islaamka. Haddii waalidkiisu yihiin Muslimiin, gaar ahaan aabbaha, xitaa haddii hooyadu aysan Muslim ahayn, oo ilmuhu qayliyo dhalashada kadib, waa lagu tukanayaa. Laakiin haddii uusan ilmuhu qaylin dhalashada kadib, laguma tukado salaadda janaasada maxaa yeelay waa ilmo soo dhacay (siqdh). Abu Hurayra - رضي الله عنه - wuxuu ka wariyay Nabiga ﷺ inuu yiri:
"Ilmo kasta wuxuu ku dhashaa fitrada, laakiin waalidkiis ayaa Yuhuudi ka dhiga, ama Masiixi ka dhiga, ama Majuusi ka dhiga, sida xooluhu u dhalaan xoolo dhammaystiran; ma ku aragtaan iyaga oo la jarjaray?" Kadibna Abu Hurayra - رضي الله عنه - wuxuu akhriyay aayadda: "{Fitrada Eebe ee uu dadka ku abuuray}".
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ilmaha dhashay oo nool balse dhinta waxaa loo tukadaa salaadda janaasada.
Dabeecadda asalka ah ee qof kasta lagu abuuro, kuna jihaysan aqoonsiga Alle.
Halkan: inuu ilmuhu dhalashada ka dib dhawaaq ama qaylo maqashiiyo, taas oo muujinaysa inuu nool ku dhashay.
Uur dhammaada ka hor inta aanu ilmuhu isagoo nool dhalan; riwaayaddan dhexdeeda sidaas ayaa loogu tilmaamaa ilmo aan qayladii ugu horreysay samayn.
Ibn Shihaab wuxuu kala saarayaa ilmaha dhasha oo qayliya iyo ilmaha mayd ku dhasha: kan koowaad salaadda janaasada ayaa loo tukadaa, kan labaadna sida riwaayaddani sheegtay looma tukado. Sharaxaaddu xukunkan waxay ku xidhaysaa fitrah, waxayna sheegaysaa in ilmaha ka dhasha xiriir aan bannaanayn aanay taasi wax ka beddelayn dabeecaddiisa asalka ah. Fuqahadu waxay ka doodaan faahfaahinta xeerarka la xidhiidha dhiciska iyo salaadda janaasada; qaybtani waxay soo bandhigaysaa aragtida Ibn Shihaab oo keliya, mana aha dulmar dhammaystiran oo ku saabsan dhammaan kala duwanaanshaha madh-habyada.
- Ilmo kasta ula dhaqan karaamo; nasabkiisa ama duruufaha dhalashadiisa ha uga dhigin sabab lagu bahdilo.
- Haddii geeri dhacdo xilliga dhalmada ama ka dib, imaam aqoon leh weydii xeerarka ku habboon ee salaadda janaasada.
- Mas’uuliyadda barbaarinta diineed ee carruurta si dhab ah u qaado, dabeecaddooda dhalashada ahna si naxariis leh ula dhaqan.
Riwaayaddani waxay soo bandhigaysaa isla xukunka fitrah: ilmo kastaa wuxuu ku dhashaa fitrah, barbaarinta waalidkuna waxay saamaysaa aqoonsigiisa diineed ee dambe.
Sahih al-Bukhari · #1356 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ah ee isla buugga ku jirta waxay iyaduna ka hadlaysaa sida loola dhaqmo ilmo dhintay, waxayna sii dhammaystiraysaa ka hadalka xeerarka janaasada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.