Sahih al-Bukhari, xadiiska 1360
Waxaa weriyey Al-Musayyib ibn Hazn. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ishaqwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِسْحَاقُ
- 2Ya'qub ibn Ibrahimيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 3Aabbihii, Ibrahimأَبِي
- 4Salihصَالِحٍ
- 5Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 6Sa'id ibn al‑Musayyabسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ
- 7Aabbihii, al‑Musayyabأَبِيهِ
- 8Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلِ بْنَ هِشَامٍ، وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي طَالِبٍ " يَا عَمِّ، قُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ ". فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ، أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ، وَيَعُودَانِ بِتِلْكَ الْمَقَالَةِ، حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا وَاللَّهِ لأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ، مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ ". فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِ {مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ} الآيَةَ.
Waxaa ka warramay Saciid bin Al-Musayyab oo ka soo xigtay aabbihii: Markii uu geeridu soo dhowaatay Abu Daalib, waxaa u yimid Rasuulka Allah ﷺ, wuxuuna ugu tagay isaga oo ay la joogaan Abu Jahal bin Hishaam iyo Cabdullaahi bin Abii Umayya bin Al-Mughiira. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri Abu Daalib:
"Adeerow, dheh: 'Ma jiro ilaah aan Allah ahayn,' waana kalimad aan adiga kugu marag furi doono maalinta qiyaame agta Allah." Markaasay Abu Jahal iyo Cabdullaahi bin Abii Umayya yiraahdeen: "Abu Daalibow, ma diinta Cabdi-Mudhalib baad ka tagaysaa?" Rasuulka Allah ﷺ wuxuu sii waday inuu ku celiyo dacwada, iyaguna way ku celcelinayeen hadalkoodii, ilaa uu Abu Daalib eraygiisii ugu dambeeyey ku yiri inuu ku dhimanayo diinta Cabdi-Mudhalib, wuuna diiday inuu yiraahdo 'Ma jiro ilaah aan Allah ahayn.' Markaasuu Rasuulka Allah ﷺ yiri: "Wallahi, waan kuu dambi-dhaaf weydiin doonaa inta aan laga reebin." Kadibna Allah kor ahaaye wuxuu soo dejiyey aayadda ku saabsan arrinkiisa: {Uma bannaana Nabiga...} (Suurat At-Tawbah 9:113).
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu Abū Ṭālib ugu yeeray tawḥīd markii geeridiisu soo dhawaatay.
Markii Abū Ṭālib uu sariirta dhimashada saarnaa, Nabiga ﷺ wuxuu ka codsaday inuu ku dhawaaqo qiraalka iimaanka. Abū Jahl iyo ‘Abdullāh ibn Abī Umayya waxay ku adkeeyeen inuu ku sii dhegganaado diintii awoowayaashiis. Abū Ṭālib wuu diiday, dabadeedna waxaa la soo dejiyey aayadda ka hadlaysa in dambi-dhaaf loo weydiisto mushrikiinta (Qur’aan 9:113).
Ma jiro ilaah xaq u leh in la caabudo Allah mooyee.
In Allah oo keliya la caabudo oo aan cidna lala wadaajin.
In Allah laga baryo inuu qof u dembi dhaafo.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in qiraalka iimaanku yahay udub-dhexaadka caqiidada Islaamka, qaraabonimaduna keligeed aanay badbaado dammaanad qaadin. Nabiga ﷺ wuxuu Abū Ṭālib ugu yeeri karay iimaanka, laakiin markii caddaatay inuu dhintay isaga oo aan Islaamka aqbalin, waxaa reebbanayd in dambi-dhaaf loo weydiisto. Werintani waxay sidoo kale adkaynaysaa in hanuunku ugu dambayn Allah ka yimaado.
- Qoyskaaga ugala hadal iimaanka si deggan oo kalgacal leh, xitaa marka wada hadalku adag yahay.
- Qiraalka iimaanka si dhab ah u qaado, macnihiisana baro, hana ku koobnaan erayada oo keliya.
- Qaraabadaada nool hanuun u bari, Allahna ka bari inuu adiga ku sugo.
Werintan saxiixa ah iyaduna waxay ka warramaysaa daqiiqadihii ugu dambeeyay ee Abū Ṭālib waxayna caddaynaysaa muhiimadda qiraalka iimaanka.
Sahih al-Bukhari · #1362 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa in dambi-dhaaf loo weydiisto qaraabo dhintay, waxayna waafaqsan tahay tilmaanta la soo dejiyey.
40 Hadith van an-Nawawi · #3 (Sahih)Xadiiska shanta tiir wuxuu iimaanka Allah iyo Rasuulkiisa ka dhigaa qayb ka mid ah aasaaska guud ee Islaamka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.