Wesada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 138

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Wesada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ali ibn Abdullahwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  2. 2Sufyanسُفْيَانُ
  3. 3Amrعَمْرٍو
  4. 4Kuraybكُرَيْبٌ
  5. 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ صَلَّى ـ وَرُبَّمَا قَالَ اضْطَجَعَ حَتَّى نَفَخَ ـ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى‏.‏ ثُمَّ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ مَرَّةً بَعْدَ مَرَّةٍ عَنْ عَمْرٍو عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ لَيْلَةً، فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ اللَّيْلِ، فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ اللَّيْلِ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَوَضَّأَ مِنْ شَنٍّ مُعَلَّقٍ وُضُوءًا خَفِيفًا ـ يُخَفِّفُهُ عَمْرٌو وَيُقَلِّلُهُ ـ وَقَامَ يُصَلِّي فَتَوَضَّأْتُ نَحْوًا مِمَّا تَوَضَّأَ، ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ عَنْ شِمَالِهِ ـ فَحَوَّلَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ، ثُمَّ صَلَّى مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ اضْطَجَعَ، فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ، ثُمَّ أَتَاهُ الْمُنَادِي فَآذَنَهُ بِالصَّلاَةِ، فَقَامَ مَعَهُ إِلَى الصَّلاَةِ، فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ‏.‏ قُلْنَا لِعَمْرٍو إِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَنَامُ عَيْنُهُ وَلاَ يَنَامُ قَلْبُهُ‏.‏ قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ رُؤْيَا الأَنْبِيَاءِ وَحْىٌ، ثُمَّ قَرَأَ ‏{‏إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ‏}‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cali binu Cabdillaah, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Camar, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Kurayb, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas, in Nabigu ﷺ seexday ilaa uu ka neefsaday (hurdo awgeed), dabadeedna tukaday — mararka qaarna wuxuu dhihi jiray wuu jiifsaday ilaa uu ka neefsaday — dabadeedna wuu istaagay oo tukaday. Markaas kadib Sufyaan wuxuu nooga warramay xadiiskan marar badan, oo ka weriyey Camar, oo ka weriyey Kurayb, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas, wuxuu yiri: Habeen baan la hoyday eeddaday Maymuuna gurigeeda. Habeenkii badhtankiisii buu Nabigu ﷺ kacay, markii habeenka qaar ka mid ah la gaaray ayuu Nabigu ﷺ kacay oo weeso ka qaatay harbi laalaadsan, weeso fudud — Camar wuu fududeeyey oo yareeyey — wuuna istaagay si uu u tukado. Aniguna waxaan qaatay weeso la mid ah tii uu qaatay, dabadeedna waan imid oo waxaan istaagay bidixdiisa — mararka qaarna Sufyaan wuxuu oran jiray dhanka bidix — markaasuu i soo wareejiyey oo midigtiisa i geeyey. Dabadeedna wuxuu tukaday intii Alle doonay, markaasuu jiifsaday oo seexday ilaa uu ka neefsaday. Dabadeedna waxaa u yimid mu’addinkii oo ku wargeliyey salaadda, wuuna la baxay si uu u tukado isagoon weeso cusub qaadan. Waxaan ku nidhi Camar:

“Dadku waxay yiraahdaan indhaha Rasuulka Alle ﷺ way seexdaan laakiin qalbigiisu ma seexdo.” Camar wuxuu yiri: “Waxaan ka maqlay Cubayd binu Cumayr isagoo leh: Riyada Anbiyadu waa Waxyi,” dabadeedna wuxuu akhriyey aayadda: {Anigu waxaan riyo ku arkay inaan ku gowracayo.}

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ibn Cabbaas wuxuu la kulmay Nebiga ﷺ, kaas oo hurdada ka dib aan mar kale waysaysan.

Erayada adag oo la sharxay
wuduu

Dhaqidda cibaadada ah ee Muslimiintu sameeyaan si ay ugu diyaar garoobaan salaadda.

harag-biyood laalaada

Kiish harag ah oo biyaha lagu kaydin jiray, laguna laali karay meel lagu tiiriyo.

yeedhiyaha salaadda

Qofka mu’miniinta ogeysiiya in waqtigii salaaddu galay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay werintan kaga hadlaan su’aasha ah in hurdadu wuduu buriso iyo in kale. Waxay xoogga saaraan farqiga u dhexeeya hurdo culus, oo qofku ku waayo miyirkiisa iyo xakamayntiisa, iyo hurdo fudud. Madh-habyadu si kala duwan ayay xeerarka arrintan u faahfaahiyaan; si kastaba ha ahaatee, werintu waxay sheegaysaa in Nebiga ﷺ hurdadiisii ka dib kacay oo tukaday isaga oo aan mar kale wuduu qaadan. Sheekadu sidoo kale waxay muujinaysaa in wiil ka dambeeya imaamka la soo ag dhigi karo.

Casharrada maanta
  1. Salaadda darteed biyo u isticmaal adigoon ku khasaarin; Ibn Cabbaas wuxuu wuduuda Nebiga ﷺ ku tilmaamay mid fudud oo kooban.
  2. Haddii aad imaamka agtiisa ka tukanayso oo qof bidixdiisa taagan yahay, si deggan uga caawi inuu dhinaca midig u wareego.
  3. Xeerarka hurdada iyo wuduuda ka baro cilmi lagu kalsoon yahay iyo madh-habka aad raacdo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.