Sahih al-Bukhari, xadiiska 1395
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abu Asim ad‑Dahhak ibn Makhladwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو عَاصِمٍ الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ
- 2Zakariyya ibn Ishaqزَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَاقَ
- 3Yahya ibn Abdullah ibn Sayfiيَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ
- 4Abu Ma'badأَبِي مَعْبَدٍ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ، عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ مُعَاذًا ـ رضى الله عنه ـ إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ " ادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ، فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدِ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ، فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً فِي أَمْوَالِهِمْ، تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ ".
Waxaa nooga warramay Abuu Caasim Ad-Daxxaak binu Makhlad, oo ka weriyey Sakariye binu Isxaaq, oo ka weriyey Yaxye binu Cabdillaahi binu Sayfi, oo ka weriyey Abuu Macbad, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas — raḍiya Allāhu ʿanhumā — in Nabigu ﷺ uu u diray Mucādh — raḍiya Allāhu ʿanhu — dhanka Yaman, wuxuuna ku yidhi:
"U yeedh dadka inay markhaati ka noqdaan inaan ilaah jirin aan ahayn Allaah iyo inaan anigu ahay Rasuulkii Allaah. Hadday arrintaas kugu adeecaan, ogaysii in Allaah ku waajibiyey shan salaadood maalin iyo habeen kasta. Hadday arrintaasna kugu adeecaan, ogaysii in Allaah ku waajibiyey sako oo laga qaado xoolahooda, taas oo laga qaadayo taajiriintooda laguna celinayo fuqaradooda."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Baaqda Islaamku waxay ka bilaabataa iimaanka, dabadeedna waajibaadka ayay u gudubtaa.
Nabi ﷺ wuxuu Mucaad ibn Jabal u diray Yaman, wuxuuna siiyay tilmaamo ku saabsan ugu yeeridda Islaamka.
Waa qayb waajib ah oo laga bixiyo hanti gaar ah, loona qoondeeyo kooxo cayiman.
In la qiro in Allah keliya xaq u leeyahay in la caabudo, Muxammad ﷺ-na yahay Rasuulkiisa.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in waxbaridda iyo dacwadu ka bilaabmaan shahaadada iimaanka, dabadeedna laga hadlo salaadaha iyo sakada. Kala horrayntani waxay sharraxaadda la jaanqaadaysaa aqoonta aasaasiga ah ee dhagaystayaasha. Hadalka ku saabsan in sakada laga qaado dadka hodanka ah oo la siiyo dadka saboolka ah wuxuu adkaynayaa ujeeddadeeda bulsheed; fuqahaduna waxay qoraallo kale ku saleeyaan doodda shuruudaheeda, hantida laga bixiyo iyo dadka qaata. Afarta mad-hab ee sunniga ahi waxay isku raacsan yihiin in sakadu waajib tahay, inkastoo ay jiraan kala duwanaansho faahfaahinta xukunkeeda.
- Iimaanka iyo waajibaadka diinta tallaabo tallaabo u sharax, adigoo eegaya waxa dadku hore u yaqaannaan.
- Sakada u qaado si dhab ah: waa cibaado iyo hab lagu taageero dadka baahan labadaba.
- Markaad sakada qaybinayso, gaarsii dadka xaqa u leh, sharaftoodana ixtiraam.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.