Sahih al-Bukhari, xadiiska 1458
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Umayya ibn Bistamwuxuu u sheegay al‑Bukhariأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامٍ
- 2Yazid ibn Zuray'يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ
- 3Rawh ibn al‑Qasimرَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ
- 4Isma'il ibn Umayyaإِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ
- 5Yahya ibn Abdullah ibn Sayfiيَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ
- 6Abu Ma'badأَبِي مَعْبَدٍ
- 7Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 8Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ، عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا ـ رضى الله عنه ـ عَلَى الْيَمَنِ قَالَ " إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ، فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ، فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ، فَإِذَا فَعَلُوا، فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهُمْ زَكَاةً {تُؤْخَذُ} مِنْ أَمْوَالِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ، فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ، وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِ النَّاسِ ".
Ibn Cabbaas (radya Allahu anhu) wuxuu ka wariyey: Markii uu Rasuulka Allah ﷺ u diray Mucādh (radya Allahu anhu) dalka Yaman, wuxuu ku yiri:
"Waxaad u tageysaa qowmi leh Kitaab (Ahlu-Kitaab). Sidaas darteed, ha noqoto waxa ugu horreeya ee aad ugu yeertid inay caabudaan Allah kaliya. Haddii ay gartaan Allah, u sheeg in Allah ku waajibiyey shan salaadood maalintooda iyo habeenkooda. Haddii ay sameeyaan, u sheeg in Allah ku waajibiyey Zakada oo laga qaado xoolahooda laguna celiyo fuqaradooda. Haddii ay arrintaas addeecaan, ka qaado, laakiin ka fogow xoolaha dadka kuwa ugu qiimaha badan."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Mu'aad waxaa la faray inuu dadka ugu yeero tawxiidka, dabadeedna tallaabo tallaabo u baro salaadda iyo sakada.
Nabiga ﷺ ayaa Mu'aad ibn Jabal u diray Yaman, wuxuuna siiyey tilmaamo ku saabsan sida uu dadka halkaas ugu yeerayo diinta.
Dadka Kitaabka: macnaha halkan waa Yuhuudda iyo Masiixiyiinta Yaman.
Waa sadaqada waajibka ah ee lagu bixiyo xeerar cayiman, lana siiyo dadka xaqa u leh.
Waa hantida ugu wanaagsan uguna qiimaha badan; sakada la ururinayo waa inaan dadka si aan caddaalad ahayn looga qaadin waxa ugu wanaagsan ee ay haystaan.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in dacwadu ka bilaabato tawxiidka, dabadeedna waajibaadka loo baro siday isugu xigaan. Sharaxaaddu waxay tixgelinaysaa waxa dadku hore u yaqaannaan iyo sida ay ugu diyaar yihiin inay waajibaadka aqbalaan. Sakada waxaa laga ururiyaa dadka ay ku waajibtay, waxaana la siiyaa masaakiinta; qofka ururinayana xaq uma laha inuu dadka ka dalbado hantidooda ugu wanaagsan. Madh-habyada fiqhiga Sunniga ahi waxay sakada u aqoonsan yihiin waajib go'an oo ururintiisa iyo qaybinteeda xeerar leeyihiin.
- Markaad dadka barayso caqiidada, marka hore u sharax aasaaska tawxiidka, dabadeedna halkaas ka sii ambaqaad.
- Waajibaadka diinta tallaabo tallaabo u bar, si dadku u fahmaan kala horrayntooda iyo macnahooda.
- Dadka sakada bixiya si caddaalad ah ula dhaqan: qaado oo keliya inta waajibka ah, hana ka qaadin hantidooda ugu wanaagsan.
Xadiiskani wuxuu xambaarsan yahay tilmaanta aasaasiga ah ee la midka ah: ku billow in Alle keliya la caabudo, dabadeedna bar salaadda iyo sakada.
Sahih al-Bukhari · #1400 (Sahih)Wuxuu sharxayaa sida Abuu Bakr uga falceliyey dad doonayey inay joojiyaan bixinta sakada markii Nabiga ﷺ geeriyooday.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.