Sahih al-Bukhari, xadiiska 1398
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو جَمْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا الْحَىَّ مِنْ رَبِيعَةَ قَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ، وَلَسْنَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلاَّ فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ، فَمُرْنَا بِشَىْءٍ نَأْخُذُهُ عَنْكَ، وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا. قَالَ " آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ، وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الإِيمَانِ بِاللَّهِ وَشَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ـ وَعَقَدَ بِيَدِهِ هَكَذَا ـ وَإِقَامِ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ، وَأَنْهَاكُمْ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ ". وَقَالَ سُلَيْمَانُ وَأَبُو النُّعْمَانِ عَنْ حَمَّادٍ " الإِيمَانِ بِاللَّهِ شَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ".
Waxaa nooga warramay Xajjaaj, waxaa nooga warramay Xammaad bin Sayd, waxaa nooga warramay Abuu Jamrah, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Ibnu Cabbaas – Allaha ka raalli noqdee – oo leh: Wafdiga reer Cabdul-Qays ayaa u yimid Nabiga ﷺ waxayna yiraahdeen,
"Rasuulallaahow, annagu waxaan nahay qabiilka Rabii'ah, gaalada Mudarna way noo dhexeeyeen annaga iyo adiga, mana kuu imaan karno bilih xurmaysan mooyaane. Marka amar nagu sii wax aan kaa qaadanno oo aan ugu yeerno dadka naga dambeeya." Wuxuu yiri ﷺ: "Waxaan idinku amrayaa afar, waxaana idinka reebayaa afar: Iimaanka Eebbe iyo markhaati-furashada inaan ilaah jirin Eebbe maahee" – gacantiisana sidan buu u duubay – "iyo oogidda Salaadda, bixinta Sakada, iyo inaad bixisaan khumuskii (meel shanaadkii) aad dagaalka ku hesheen. Waxaana idinka reebayaa Dubba', Xantam, Naqiir iyo Muzaffat." Sulaymaan iyo Abuu Nucmaanna waxay Xammaad ka weriyeen: "Iimaanka Eebbe waa markhaati-furashada inaan ilaah jirin Eebbe maahee."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu baray iimaanka, salaadda, sakada iyo bixinta shan meelood meel.
Waftiga Cabd al-Qays waxay sheegeen in qabiilka Mudar uu ka hor istaagay inay Nabiga ﷺ u yimaadaan, sidaas darteedna ay booqan kareen oo keliya bilaha xurmada leh. Waxay weydiisteen tilmaamo ay iyagu ku dhaqmi karaan, dadkoodana u gudbin karaan.
Saamiga shan meelood meel ah ee, sida xeerarka Islaamku dhigayaan, laga bixiyo qaniimada dagaalka.
Noocyo weelal ah oo waagii hore lagu khamiirin jiray cabitaanno maanka dooriya; digniintu waxay ku saabsanayd in weelashaas loogu isticmaalo diyaarinta cabitaannadaas.
Culimadu waxay ka fahmeen in rumaynta Alle iyo qirashada tawxiidku ay la socdaan waajibaadka wax-ku-oolka ah ee salaadda iyo sakada. Xuska saamiga shan meelood meel ahi wuxuu khuseeyaa qaniimada dagaalka, mana aha xeer guud oo sakada ku saabsan. Weelashaas la magacaabay waa la mamnuucay sababtoo ah cabitaanku wuu ku khamiiri karay oo maanka ayuu doorin karay; nuxurku waa mamnuucidda cabitaannada maanka dooriya, mana aha mamnuucid joogto ah oo ku saabsan weel kasta oo walxahaas laga sameeyo.
- Baro waajibaadka aasaasiga ah ee diintaada, aqoon suganina u gudbi qoyskaaga iyo bulshadaada.
- Sakada u arag waajib diini ah, talona ka raadso dadka aqoonta u leh xisaabinteeda.
- Ka fogow waxyaabaha maanka dooriya iyo wax kasta oo horseedi kara isticmaalkooda.
Xadiiskan ku jira Saxiix al-Bukhaari wuxuu sidoo kale ka warramayaa booqashadii Cabd al-Qays, wuxuuna dhammaystirayaa tilmaamaha diineed.
40 Hadith van an-Nawawi · #3 (Sahih)Xadiiskani wuxuu qirashada iimaanka, salaadda iyo sakada ku sheegayaa inay ka mid yihiin aasaaska Islaamka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.