Sahih al-Bukhari, xadiiska 1413
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ النَّبِيلُ، أَخْبَرَنَا سَعْدَانُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُجَاهِدٍ، حَدَّثَنَا مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ الطَّائِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ عَدِيَّ بْنَ حَاتِمٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كُنْتُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَهُ رَجُلاَنِ أَحَدُهُمَا يَشْكُو الْعَيْلَةَ، وَالآخَرُ يَشْكُو قَطْعَ السَّبِيلِ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا قَطْعُ السَّبِيلِ فَإِنَّهُ لاَ يَأْتِي عَلَيْكَ إِلاَّ قَلِيلٌ حَتَّى تَخْرُجَ الْعِيرُ إِلَى مَكَّةَ بِغَيْرِ خَفِيرٍ، وَأَمَّا الْعَيْلَةُ فَإِنَّ السَّاعَةَ لاَ تَقُومُ حَتَّى يَطُوفَ أَحَدُكُمْ بِصَدَقَتِهِ لاَ يَجِدُ مَنْ يَقْبَلُهَا مِنْهُ، ثُمَّ لَيَقِفَنَّ أَحَدُكُمْ بَيْنَ يَدَىِ اللَّهِ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ حِجَابٌ وَلاَ تُرْجُمَانٌ يُتَرْجِمُ لَهُ، ثُمَّ لَيَقُولَنَّ لَهُ أَلَمْ أُوتِكَ مَالاً فَلَيَقُولَنَّ بَلَى. ثُمَّ لَيَقُولَنَّ أَلَمْ أُرْسِلْ إِلَيْكَ رَسُولاً فَلَيَقُولَنَّ بَلَى. فَيَنْظُرُ عَنْ يَمِينِهِ فَلاَ يَرَى إِلاَّ النَّارَ، ثُمَّ يَنْظُرُ عَنْ شِمَالِهِ فَلاَ يَرَى إِلاَّ النَّارَ، فَلْيَتَّقِيَنَّ أَحَدُكُمُ النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ، فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ ".
Waxaa wariyey 'Adi bin Xaatim (Allaah ha ka raalli noqdee): Anigoo la fadhiya Rasuulka Allaah ﷺ, waxaa u yimid laba nin; midkood wuxuu ka cabanayey saboolnimo, kan kalena wuxuu ka cabanayey jidgooyooyinka. Markaasuu Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri:
"Dhanka jidgooyooyinka, wakhti yar kadib waxaad arki doontaan safarro xagga Makka u socda iyagoon wax ilaalo ah wadan. Dhanka saboolnimadana, Saacaddu (Maalinta Qiyaame) istaagi mayso ilaa qof idinka mid ahi uu sadaqadiisa la wareego isagoo aan helin cid ka aqbasho. Kadibna, mid kastoo idinka mid ahi wuxuu istaagi doonaa Allaah hortiisa iyadoo aanay jirin wax xijaab ah ama turjumaan u dhexeeya isaga iyo Allaah. Wuxuu ku dhihi doonaa: 'Miyaanan ku siin maal?' Wuxuu ku jawaabi doonaa: 'Haa.' Kadib wuxuu ku dhihi doonaa: 'Miyaanan kuu soo dirin Rasuul?' Mar kale ayuu ku jawaabi doonaa: 'Haa.' Markaasuu eegi doonaa dhankiisa midig wuxuuna arki doonaa Naar oo keliya, kadibna wuxuu eegi doonaa dhankiisa bidix wuxuuna arki doonaa Naar oo keliya. Sidaas darteed, qof kastoo idinka mid ahi ha iska ilaaliyo Naarta xitaa haddii ay tahay badh timir ah; haddii uusan helinna, ha ku beddelo eray wanaagsan."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Naftaada Naarta kaga ilaali sadaqo ama hadal wanaagsan.
Sadaqo ikhtiyaari ah ama wax la bixiyo Alle dartii.
In si xoog ah looga dhaco dadka safarka ku jira.
Hadal naxariis leh, daacad ah oo waxtar leh, kaas oo qof kale u roon.
Culimadu waxay ka fahmeen in xataa sadaqo yar ay qiimo leedahay, qofka aan wax maaddi ah bixin karinna uu hadal naxariis leh wanaag ku samayn karo. Xusuusinta xisaabtanku waxay adkaynaysaa in hantidu tahay nicmo lagu aaminay, taas oo qofku ka jawaabi doono. Xusitaanka waqti aan sadaqada la aqbalayn wuxuu tilmaamayaa barwaaqo; kama qaadayo waajibnimada sakada marka ay waajib tahay.
- Si joogto ah u bixi sadaqo, xataa haddii aad wax yar oo keliya bixin karto.
- U hadal si naxariis iyo dhiirrigelin leh, gaar ahaan marka aadan wax maaddi ah bixin karin.
- Hantidaada u isticmaal sidii nicmo lagu aaminay, xisaabtanka Maalinta Qiyaamana maanka ku hay.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu adkaynayaa in qofku wanaag ku samayn karo waxyaabo fudud, sida hadal naxariis leh ama qof kale oo la caawiyo.
Sahih al-Bukhari · #1414 (Sahih)Xadiiskani sidoo kale wuxuu tilmaamayaa waqti barwaaqo badani jirto oo qofku waayo cid aqbasha sakadiisa.
Sahih al-Bukhari · #1412 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa hantida faraha badan ee ka horraysa Saacadda, taas oo la jaanqaadaysa saadaasha ah in saboolnimadu yaraato.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.