Sahih al-Bukhari, xadiiska 1421
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abu al‑Yamanwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Abu az‑Zinadأَبُو الزِّنَادِ
- 4Al‑A'rajالأَعْرَجِ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَالَ رَجُلٌ لأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ. فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ سَارِقٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى سَارِقٍ. فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ لأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ. فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدَىْ زَانِيَةٍ، فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ اللَّيْلَةَ عَلَى زَانِيَةٍ. فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى زَانِيَةٍ، لأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ. فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدَىْ غَنِيٍّ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى غَنِيٍّ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ، عَلَى سَارِقٍ وَعَلَى زَانِيَةٍ وَعَلَى غَنِيٍّ. فَأُتِيَ فَقِيلَ لَهُ أَمَّا صَدَقَتُكَ عَلَى سَارِقٍ فَلَعَلَّهُ أَنْ يَسْتَعِفَّ عَنْ سَرِقَتِهِ، وَأَمَّا الزَّانِيَةُ فَلَعَلَّهَا أَنْ تَسْتَعِفَّ عَنْ زِنَاهَا، وَأَمَّا الْغَنِيُّ فَلَعَلَّهُ يَعْتَبِرُ فَيُنْفِقُ مِمَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ ".
Abuu Hurayra (رضي الله عنه) wuxuu ka wariyey: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri,
"Nin baa wuxuu yiri, 'Waan sadaqaysan doonaa.' Markaasuu soo baxay isagoo wata sadaqadiisii, wuxuuna geliyey gacanta tuug isagoon ogayn. Subaxdii dambe ayaa dadku waxay sheegeen inuu xalay sadaqo siiyey tuug. Markaasuu wuxuu yiri, 'Allahow, adigaa mahad leh. Waan sadaqaysan doonaa mar kale.' Markaasuu mar kale soo baxay isagoo wata sadaqadiisii, wuxuuna geliyey gacanta naag sinaysa isagoon ogayn. Subaxdii dambe ayaa dadku waxay sheegeen inuu xalay sadaqo siiyey naag sinaysa. Ninkii wuxuu yiri, 'Allahow, adigaa mahad leh, xitaa naag sinaysa ayaan siiyey. Waan sadaqaysan doonaa mar kale.' Markaasuu mar kale soo baxay isagoo wata sadaqadiisii, wuxuuna geliyey gacanta nin taajir ah isagoon ogayn. Subaxdii dambe ayaa dadku waxay sheegeen inuu xalay sadaqo siiyey nin taajir ah. Wuxuu yiri, 'Allahow, adigaa mahad leh, tuug baan siiyey, naag sinaysa baan siiyey, nin taajir ahna waan siiyey.' Markaasaa loo yimid oo lagu yiri, 'Sadaqadaadii aad siisay tuugga, waxaa laga yaabaa inay ka celiso xatooyada; tii aad siisay naagta sinaysana, waxaa laga yaabaa inay ka celiso sinada; tii aad siisay ninka taajirka ahna, waxaa laga yaabaa inuu ku cibro qaato oo uu bixiyo waxa Allah siiyey.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Hadiyad daacad ah waxay quluubta ku dhiirrigelin kartaa toobad iyo deeqsinimo.
Hadiyad qofku bixiyo isagoo u samaynaya samafal.
Fal galmo oo ka baxsan guur sharci ah.
In fal gaar ah la iska daayo oo la joojiyo.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in qofka sadaqada ku bixiya niyad daacad ahi aanu mas’uul ka ahayn aqoonsiga ama xaaladda qofka qaata ee aanu ogayn. Werintu waxay ku boorrinaysaa in aan laga tegin camalka wanaagsan marka dadku dhaliilaan: hadiyaddu waxay qof ku dhiirrigelin kartaa inuu dhaqankiisa hagaajiyo ama hantidiisa wax ka bixiyo. Tani ma aha dhiirrigelin ah in la iska indho tiro dadka zakada waajibka ah loo qoondeeyay; xeerarka zakadu siday yihiin ayay u sii jiraan.
- Sadaqo u bixi niyad daacad ah, hana u oggolaan dhaliisha dadweynuhu inay ku niyad-jebiso.
- Marka zakadu waajib tahay, hubi in qofka qaadanayaa ka mid yahay qaybaha loo qoondeeyay.
- Hantidaada si xikmad leh ula wadaag dadka, hana ku qiimayn qofka oo keliya taariikhdiisii hore.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa sadaqo, waxayna muujinaysaa in wax-bixiyuhu aanu mar walba ogayn saamaynta ugu dambaysa ee hadiyaddiisa.
Sahih al-Bukhari · #1422 (Sahih)Werintu waxay la xiriirtaa mawduuca samafalka daacadda ah iyo masuuliyadda ah in si taxaddar leh loola dhaqmo hadiyad la helay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.