Sahih al-Bukhari, xadiiska 1443
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musawuxuu u sheegay al‑Bukhariمُوسَى
- 2Wuhaybوُهَيْبٌ
- 3Ibn Tawusابْنُ طَاوُسٍ
- 4Aabbihiiأَبِيهِ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَثَلُ الْبَخِيلِ وَالْمُتَصَدِّقِ كَمَثَلِ رَجُلَيْنِ، عَلَيْهِمَا جُبَّتَانِ مِنْ حَدِيدٍ ". وَحَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَثَلُ الْبَخِيلِ وَالْمُنْفِقِ كَمَثَلِ رَجُلَيْنِ، عَلَيْهِمَا جُبَّتَانِ مِنْ حَدِيدٍ، مِنْ ثُدِيِّهِمَا إِلَى تَرَاقِيهِمَا، فَأَمَّا الْمُنْفِقُ فَلاَ يُنْفِقُ إِلاَّ سَبَغَتْ ـ أَوْ وَفَرَتْ ـ عَلَى جِلْدِهِ حَتَّى تُخْفِيَ بَنَانَهُ وَتَعْفُوَ أَثَرَهُ، وَأَمَّا الْبَخِيلُ فَلاَ يُرِيدُ أَنْ يُنْفِقَ شَيْئًا إِلاَّ لَزِقَتْ كُلُّ حَلْقَةٍ مَكَانَهَا، فَهُوَ يُوَسِّعُهَا وَلاَ تَتَّسِعُ ". تَابَعَهُ الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ فِي الْجُبَّتَيْنِ.
Abuu Hurayrah wuxuu ka wariyey: Nebigu ﷺ wuxuu yiri,
"Tusaalaha bakhaylka iyo sadaqo-bixiyuhu waa sida laba nin oo xiran labo jaakadood oo bir ah." Sidoo kale Abuu Hurayrah wuxuu ka wariyey inuu maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh: "Tusaalaha sadaqo-bixiyaha iyo bakhaylku waa sida laba nin oo xiran labo jaakadood oo bir ah oo ka bilaabma laabtooda ilaa garbahooda. Marka sadaqo-bixiyuhu doono inuu sadaqeysto, jaakaddu way ballaarataa ilaa ay jirkiisa oo dhan qarisaa, xitaa waxay qarisaan farahiisa iyo raadkiisa. Laakiin marka bakhaylku doono inuu wax bixiyo, siddooyinka biraha ah ayaa ku dhega meeshooda, wuuna isku dayaa inuu ballaariyo laakiin uma ballaaranayo." Xasan bin Muslim wuxuu raacay Tawus xagga labada jaakadood.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Deeqsinimadu qalbiga way ballaarisaa, bakhaylnimaduna waxay deeq-bixiyaha gudaha ku ciriirisaa.
Qof bakhaylnimo darteed uga taga inuu lacag bixiyo marka bixintu wanaagsan tahay oo habboon tahay.
Qof wax ka bixiya hantidiisa, gaar ahaan halkan sadaqo ahaan.
Tusaale tilmaamaya ciriiriga ama ballaadhanka la xiriira bakhaylnimada ama deeqsinimada.
Culimada tafsiirka ee hore, oo uu ka mid yahay Ibn Hajar, waxay sharraxeen in jaakadda birta ahi tusaale u tahay xaaladda wax-bixiyaha: sadaqadu way ballaarisaa oo way dabooshaa, sida jaakad sii waasacaysa, halka bakhaylnimadu ku koobto sida hub ku dheggan. Riwaayaddu waxay ammaanaysaa deeqsinimada ikhtiyaariga ah, balse zakada waajibka ah kuma xidhayso dareenka qofka: waajibaadka la cayimay weli waa waajib, kharash-bixintuna waa inay ku ekaataa awoodda qofka.
- Si joogto ah u qoondee lacag aad awooddo oo sadaqo ah, xataa haddii ay yar tahay.
- Zakada waajibka ah waqtigeeda bixi, oo si taxaddar leh u hubi inaad buuxisay shuruudaheeda.
- Wax u bixi adigoon dadka kale ku ceebayn, isla markaana ilaali xuquuqda dhaqaale ee qoyskaaga.
Riwaayaddani sidoo kale waxay adeegsanaysaa isbarbardhig si ay u caddayso barakada wax-bixinta iyo ciriiriga wax-haysiga.
40 Hadith van an-Nawawi · #25 (Sahih)Xadiisku wuxuu tilmaamayaa sida saxaabadu u codsadeen dhiirrigelin sadaqo, wuxuuna adkaynayaa in wax-bixintu aanay lacag oo keliya ahayn.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.