Sahih al-Bukhari, xadiiska 1462
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ibn Abu Maryamwuxuu u sheegay al‑Bukhariابْنُ أَبِي مَرْيَمَ
- 2Muhammad ibn Ja'farمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ
- 3Zaydزَيْدٌ
- 4Iyad ibn Abdullahعِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدٌ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي أَضْحًى أَوْ فِطْرٍ إِلَى الْمُصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَوَعَظَ النَّاسَ وَأَمَرَهُمْ بِالصَّدَقَةِ فَقَالَ " أَيُّهَا النَّاسُ تَصَدَّقُوا ". فَمَرَّ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ، فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ ". فَقُلْنَ وَبِمَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ، مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ ". ثُمَّ انْصَرَفَ فَلَمَّا صَارَ إِلَى مَنْزِلِهِ جَاءَتْ زَيْنَبُ امْرَأَةُ ابْنِ مَسْعُودٍ تَسْتَأْذِنُ عَلَيْهِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ زَيْنَبُ فَقَالَ " أَىُّ الزَّيَانِبِ ". فَقِيلَ امْرَأَةُ ابْنِ مَسْعُودٍ. قَالَ " نَعَمِ ائْذَنُوا لَهَا ". فَأُذِنَ لَهَا قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّكَ أَمَرْتَ الْيَوْمَ بِالصَّدَقَةِ، وَكَانَ عِنْدِي حُلِيٌّ لِي، فَأَرَدْتُ أَنْ أَتَصَدَّقَ بِهِ، فَزَعَمَ ابْنُ مَسْعُودٍ أَنَّهُ وَوَلَدَهُ أَحَقُّ مَنْ تَصَدَّقْتُ بِهِ عَلَيْهِمْ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَدَقَ ابْنُ مَسْعُودٍ، زَوْجُكِ وَوَلَدُكِ أَحَقُّ مَنْ تَصَدَّقْتِ بِهِ عَلَيْهِمْ ".
Waxaa nooga warramay Ibnu Abii Maryam, waxaa noo sheegay Muxammad bin Jacfar, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Zeyd, oo ka weriyey Ciyad bin Cabdullaahi, oo ka weriyey Abuu Saciid Al-Khudri — raalli ha ka ahaado Allah — in Rasuulka Allah ﷺ uu u baxay salaadda Ciidda Adxa ama Fitriga musallaha. Markii uu dhammeeyey salaadda, wuxuu jeediyey khudbad wuxuuna amray dadka inay sadaqo bixiyaan. Wuxuu yiri:
"Dadow, sadaqo bixiya." Kadib wuxuu u tegay dumarka wuxuuna yiri: "Dumarow, sadaqo bixiya, waayo waxaan arkay inaad tihiin kuwa ugu badan ee Naarta deggan." Dumarkii waxay yiraahdeen: "Maxay taasi ku dhacday, Rasuulkii Allow?" Wuxuu yiri: "Waad badisaan habaarka, waadna inkirtaan wanaagga seygiinna. Ma aan arag cid caqli iyo diinba ka nuqsan oo qalbiga nin caqli badan ka qaadata sida midkiin oo kale, dumarow." Kadib wuu ka tagay. Markii uu gurigiisii gaaray, waxaa timid Zeynab oo ahayd xaaskii Ibnu Mascuud, waxayna codsatay in loo oggolaado inay soo gasho. Waxaa la yiri: "Rasuulkii Allow, tani waa Zeynab." Wuxuu yiri: "Zeynabtee?" Waxaa la yiri: "Xaaskii Ibnu Mascuud." Wuxuu yiri: "Haa, u oggolaada." Markii loo oggolaaday, waxay tiri: "Nabigii Allow, maanta waxaad amartay in sadaqo la bixiyo, waxaan haystay dahab aan doonayey inaan sadaqeysto, laakiin Ibnu Mascuud wuxuu sheegtay in isaga iyo carruurtiisu ay xaq u leeyihiin in la siiyo." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Ibnu Mascuud run buu sheegay. Seygaaga iyo carruurtaada ayaa xaq ugu leh sadaqadaada cid kale."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Sadaqada ikhtiyaariga ah waxaa marka hore la siin karaa lammaanaha iyo carruurta baahan.
Deeq sadaqo oo ikhtiyaari ah; macnaha guud wuxuu ka hadlayaa bixinta dahabka la isku qurxiyo.
In la inkirayo wanaagga ninku sameeyo ama aan la qirayn dadaalkiisa.
Oraah werinta lagu sharraxay iyadoo lala xiriiriyay kala duwanaansho gaar ah oo sharci iyo diin ah; ma diidayso karaamada ama qiimaha aadanaha ee dumarka.
Culimadu waxay ka fahmeen in sadaqada ikhtiyaariga ah ee la siiyo ehel baahan ay noqon karto sadaqo iyo xiriirinta qaraabada labadaba. Sidaas darteed, ninka iyo carruurta baahan ayaa mudnaan la siin karaa, sida uu Nabigu ﷺ Zaynab ugu sheegay. Hadalka ku saabsan garashada iyo diinta waxaa tafsiirrada hore lala xiriiriyay xeerarka markhaatiga iyo in aan salaadda la tukan muddada caadada; ma aha hadal guud oo sheegaya in dumarku ka qiimo yar yihiin. Dhiirrigelinta sadaqada iyo ka digista habaaridda iyo mahadnaq la’aantu waa dhiirrigelin ku wajahan dhaqan suuban.
- Marka aad bixinayso sadaqo ikhtiyaari ah, marka hore eeg in xubnaha qoyska ee baahan ay taageero u baahan yihiin.
- Qaraabada wax sii adigoo niyad daacad ah leh; sidaas waxaad isugu keenaysaa caawinta ehelka iyo sadaqada.
- Hadalkaaga ka ilaali habaar, una qir wanaagga ay dadka kale kuu sameeyaan.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa bixinta sadaqada, waxayna gacan ka geysanaysaa in lagu fahmo dhiirrigelinta deeqsinimada ee cutubka zakada.
Sahih al-Bukhari · #1461 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ku dhowdahay qisadan cutubka zakada, waxayna bixinaysaa macne dheeraad ah oo ku saabsan bixinta sadaqada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.