Sahih al-Bukhari, xadiiska 1465
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Mu'adh ibn Fadalawuxuu u sheegay al‑Bukhariمُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ
- 2Hishamهِشَامٌ
- 3Yahyaيَحْيَى
- 4Hilal ibn Abu Maymunaهِلاَلِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ
- 5Ata ibn Yasarعَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ
- 6Abu Sa'id al‑Khudriأَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ هِلاَلِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ يُحَدِّثُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَلَسَ ذَاتَ يَوْمٍ عَلَى الْمِنْبَرِ وَجَلَسْنَا حَوْلَهُ فَقَالَ " إِنِّي مِمَّا أَخَافُ عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِي مَا يُفْتَحُ عَلَيْكُمْ مِنْ زَهْرَةِ الدُّنْيَا وَزِينَتِهَا ". فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوَيَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ فَسَكَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقِيلَ لَهُ مَا شَأْنُكَ تُكَلِّمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ يُكَلِّمُكَ فَرَأَيْنَا أَنَّهُ يُنْزَلُ عَلَيْهِ. قَالَ ـ فَمَسَحَ عَنْهُ الرُّحَضَاءَ فَقَالَ " أَيْنَ السَّائِلُ " وَكَأَنَّهُ حَمِدَهُ. فَقَالَ " إِنَّهُ لاَ يَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ، وَإِنَّ مِمَّا يُنْبِتُ الرَّبِيعُ يَقْتُلُ أَوْ يُلِمُّ إِلاَّ آكِلَةَ الْخَضْرَاءِ، أَكَلَتْ حَتَّى إِذَا امْتَدَّتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتْ عَيْنَ الشَّمْسِ، فَثَلَطَتْ وَبَالَتْ وَرَتَعَتْ، وَإِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ، فَنِعْمَ صَاحِبُ الْمُسْلِمِ مَا أَعْطَى مِنْهُ الْمِسْكِينَ وَالْيَتِيمَ وَابْنَ السَّبِيلِ ـ أَوْ كَمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ـ وَإِنَّهُ مَنْ يَأْخُذُهُ بِغَيْرِ حَقِّهِ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَيَكُونُ شَهِيدًا عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ".
Abuu Saciid Al-Khudri (رضي الله عنه) wuxuu yiri: Maalin maalmaha ka mid ah ayaa Nabigu ﷺ fadhiistay minbarka, annaguna waan ku hareereysannay. Wuxuu yiri:
"Waxa aan idinkaga baqayo kadib markaan tago waa ubaxa adduunyada iyo quruxdeeda oo idiin furmi doona." Nin baa yiri: "Rasuulka Allow ﷺ, ma wax wanaagsan baa xumaan keeni kara?" Nabigu ﷺ wuu aamusay xoogaa. Waxaa ninkaas lagu yiri: "Maxaa kugu dhacay? Waad la hadleysaa Nabiga ﷺ isaguna kuguma hadlayo." Markaas baan aragnay in loo soo dejinayo waxyi. Kadib wuxuu tirtirtay dhididkii wuxuuna yiri: "Xagee jiraa kii su'aasha weydiiyey?" Waxay u muuqatay inuu ku farxay su'aashiisa. Wuxuu yiri: "Wanaaggu xumaan ma keeno. Tani waxay la mid tahay waxa ka baxa daanta webiga ee xoolaha dila ama bukooda, haddii aanay ahayn xoolaha cuna Khadiirada (nooc ka mid ah khudaarta) ilaa ay buuxsamaan, kadibna qorraxda u jeesta, saxaraarooda, kaadida, oo dib u daaqa. Shaki kuma jiro, maalkani waa macaan yahay oo waa cagaar. Waa nicmo maalka Muslimka ee laga siiyo masaakiinta, agoonta, iyo socotada (ama siduu Nabigu ﷺ yiri). Shaki kuma jiro, qofkii qaata si aan xaq ahayn wuxuu la mid yahay mid wax cuna oo aan dhergin, maalkeeduna wuxuu markhaati ka noqon doonaa isaga Maalinta Qiyaame."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Hantidu waa nimco marka si xalaal ah lagu helo oo si deeqsinimo leh loo bixiyo.
Quruxda soo jiidashada leh iyo raaxada nolosha adduunyo.
Wax-bixinta waajibka ah ee la siiyo dadka xaqa u leh.
In lacag lagu helo ama loo isticmaalo si aan bannaanayn, sida khiyaano ama dulmi.
Culimada hore waxay sharxeen in hantidu lafteedu aanay shar ahayn: waxay noqotaa mid la ammaano marka si xalaal ah lagu helo oo wanaag lagu bixiyo; waxayna noqotaa mid waxyeello leh marka ay qofka maamusho ama si xaq-darro ah lagu helo. Tusaalaha xayawaanka marka uu dhergo haddana daaqa, wuxuu tilmaamayaa dhexdhexaadnimo iyo xakamaynta damaca. Xusitaanka masaakiinta, agoonta iyo musaafiriintu wuxuu muujinayaa in sadaqada ikhtiyaariga ahi ay fadli leedahay, iyadoo ay weheliso sakaadda waajibka ah.
- Hubi in dakhligaagu xalaal yahay, gudana sakaadda ku waajibta hantidaada.
- Sadaqada ka dhig caado joogto ah, una jeedi dadka baahan sida masaakiinta, agoonta iyo musaafiriinta.
- Xad u yeel kharashaadka iyo rabitaanka, si hantidu ugu ahaato aalad wanaag lagu sameeyo, ee aanay u noqon ujeeddada nolosha.
Werintan saxiixa ahi waxay ku jirtaa isla cutubka sakaadda, waxayna sidoo kale iftiiminaysaa sida hantida loola dhaqmo iyo masuuliyadda la socota.
Sahih al-Bukhari · #1464 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee isla cutubka ku jirta waxay doodda hantida ku kabaysaa talo ku saabsan qaadashadeeda iyo maaraynteeda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.