Sahih al-Bukhari, xadiiska 1474
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayrwuxuu u sheegay al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Ubaydullah ibn Abu Ja'farعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ
- 4Hamza ibn Abdullah ibn Umarحَمْزَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
- 5Abdullah ibn Umarعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، قَالَ سَمِعْتُ حَمْزَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَسْأَلُ النَّاسَ حَتَّى يَأْتِيَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَيْسَ فِي وَجْهِهِ مُزْعَةُ لَحْمٍ ". وَقَالَ إِنَّ الشَّمْسَ تَدْنُو يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يَبْلُغَ الْعَرَقُ نِصْفَ الأُذُنِ، فَبَيْنَا هُمْ كَذَلِكَ اسْتَغَاثُوا بِآدَمَ، ثُمَّ بِمُوسَى، ثُمَّ بِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم ". وَزَادَ عَبْدُ اللَّهِ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي جَعْفَرٍ " فَيَشْفَعُ لِيُقْضَى بَيْنَ الْخَلْقِ، فَيَمْشِي حَتَّى يَأْخُذَ بِحَلْقَةِ الْبَابِ، فَيَوْمَئِذٍ يَبْعَثُهُ اللَّهُ مَقَامًا مَحْمُودًا، يَحْمَدُهُ أَهْلُ الْجَمْعِ كُلُّهُمْ ". وَقَالَ مُعَلًّى حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ رَاشِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ، أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ حَمْزَةَ، سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْأَلَةِ.
Waxaa nooga warramay Yaxya bin Bukayr, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Cubaydullaahi bin Abii Jacfar, oo yiri: Waxaan maqlay Xamsa bin Cabdullaahi bin Cumar oo leh: Waxaan maqlay Cabdullaahi bin Cumar - raalli Allaah ha ka ahaado - oo leh: Nebigu ﷺ wuxuu yiri:
"Ninku wuxuu sii wadaa inuu dadka wax weydiisto ilaa uu maalinta Qiyaame yimaado isagoon wejigiisa lahayn xabbad hilib ah." Wuxuuna yiri: "Qorraxdu way soo dhowaataa maalinta Qiyaame ilaa dhididku gaaro bartamaha dhegaha, marka ay sidaas yihiin bay u qayshadaan Aadam, dabadeed Muuse, dabadeed Muxammad ﷺ." Cabdullaahi wuxuu ku daray: Waxaa ii warramay Al-Layth, waxaa ii warramay Ibnu Abii Jacfar: "Wuxuu shafeeco u geli doonaa in dadka laga xukumo, wuuna socon doonaa ilaa uu qabsado giraanta albaabka, maalintaasna Allaah wuxuu siin doonaa Maqaam Maxmuud (Makaanka la ammaano), waxaana ammaani doona dhammaan dadka goobta jooga." Mucllaa wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Wuheyb, oo ka weriyey Nucmaan bin Raashid, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Muslim, walaalka Suhriyi, oo ka weriyey Xamsa, oo maqlay Ibnu Cumar - raalli Allaah ha ka ahaado labadoodaba - oo ka weriyey Nebiga ﷺ arrinta wax weydiinta.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka ku sii adkaysta dawarsiga waxaa looga digayaa dulli Aakhiro.
In dadka si isdaba joog ah looga codsado lacag ama alaab.
In Alle laga codsado inuu aqbalo codsi; halkan Nebigu ﷺ wuxuu Alle ka codsanayaa inuu bilaabo xukunka dadka dhexdooda.
Maqaamka la mahadiyey ee Alle siinayo Nebiga ﷺ Maalinta Qiyaame.
Culimada hore waxay digniintan ku fasireen dhiirrigelin lagu ilaalinayo sharafta qofka, lagana fogaanayo ku tiirsanaanta dadka kale baahi la'aan. Waxay arrintan barbar dhigaan oggolaanshaha in gargaar la codsado marka ay jirto baahi dhab ahi. Qaybta shafeecadu waxay baraysaa in Maalinta Qiyaame Nebigu ﷺ Alle ka codsan doono inuu bilaabo xukunka dadka dhexdooda; go'aanka ugu dambeeya se Alle ayaa iska leh.
- Gargaar codso oo keliya marka baahi dhab ahi jirto, kana fogow dawarsiga caadada noqda.
- Qofka baahan si xushmad leh u caawi, adigoon dhaawicin sharaftiisa.
- Xusuuso Maalinta Qiyaame, Alle na ka bari inuu ku sugo xaqa iyo shafeecada Nebiga ﷺ.
Xadiiskani wuxuu soo gudbinayaa isla digniinta ku socota qofka sii dawarsada, kaasoo Maalinta Qiyaame wajigiisu hilib ka madhnaan doono.
Sahih al-Bukhari · #1472 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu adkaynayaa in qofkii ka fogaada wax weydiisashada uu Alle kaalmaynayo, sidaasna wuxuu u caddaynayaa dhiirrigelinta is-xakamaynta.
Sahih al-Bukhari · #1473 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi sidoo kale wuxuu ka hadlayaa dadka oo si joogto ah wax loo weydiisto, wuxuuna sii faahfaahinayaa digniinta xadiiskan ku jirta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.