Sahih al-Bukhari, xadiiska 1472
Waxaa weriyey Hakim ibn Hizam. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Hakim ibn Hizam
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ " يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ". قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا، فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ يَدْعُو حَكِيمًا إِلَى الْعَطَاءِ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَهُ مِنْهُ، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا. فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي أُشْهِدُكُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ عَلَى حَكِيمٍ، أَنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ. فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تُوُفِّيَ.
Waxaa ka warramay Curwa bin Al-Zubayr iyo Saciid bin Al-Musayyab: Xakiim bin Xizaam (Alla ha ka raalli noqdee) wuxuu yiri:
"Waxaan wax weydiistay Rasuulka Allaah ﷺ wuuna i siiyay, markale ayaan weydiistay wuuna i siiyay, markale ayaan weydiistay wuuna i siiyay. Kadibna wuxuu yiri: 'Xakiimow, maalkani waa mid macaan oo soo jiidasho leh; qofkii qaata isagoo naf furan oo aan damac lahayn waa loogu barakeeyaa, qofkii se qaata isagoo naf hunguri weyn leh looguma barakeeyo, wuxuuna la mid yahay qof cunto cunaya balse aan dhergeyn. Gacanta sare (bixiyaha) ayaa ka khayr badan gacanta hoose (qaataha).'" Xakiim wuxuu yiri: "Waxaan ku idhi Rasuulka Allaah ﷺ: 'Waxaan ku dhaartay Kan xaqa kugu soo diray, kadib adiga cidna waxba weydiisan maayo mana qaadan doono ilaa aan adduunka ka tago.'" Abuu Bakar (Alla ha ka raalli noqdee) ayaa Xakiim ugu yeeray inuu siiyo xaqiisa maal-fayga, balse wuu diiday inuu ka qaato. Kadib Cumar (Alla ha ka raalli noqdee) ayaa isna ugu yeeray inuu siiyo, balse wuu diiday inuu wax ka qaato. Cumar wuxuu yiri: 'Muslimiinow, markhaati ka noqda Xakiim, waxaan u bandhigay xaqiisa faygan balse wuu diiday inuu qaato.' Sidaas darteed, Xakiim cidna waxba kama uusan qaadan kadib Rasuulka Allaah ﷺ ilaa uu ka geeriyooday.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Hanti hanti adigoon hunguri ku jirin, kuna qanco waxa lagu siiyo.
Wax qaado adigoon hunguri ka qabin ama si xad-dhaaf ah ugu hamiyin.
Waa gacanta wax bixisa; gacanta hoose waa gacanta wax qaadata.
Hanti lagu qaybiyo dagaal ka dib iyadoo la raacayo xeerarka Islaamka.
Culimada hore waxay sharxeen in hantidu lafteedu aanay xumaan ahayn; barakadeedu waxay qayb ahaan ku xidhan tahay hab-dhaqanka qofku ku kasbado kuna isticmaalo. Hadalka ku saabsan gacanta sare iyo gacanta hoose wuxuu ammaanayaa wax bixinta, wuxuuna dhiirrigelinayaa in qofku isku filnaado marka uu awoodo. Ballanqaadkii xigmadda lahaa ee Hakim ee ahaa inuusan mar dambe hanti qaadan wuxuu ahaa doorashadiisa gaarka ah; kama dhigayo qaadashada qayb xalaal ah ama kaalmo la oggol yahay wax xaaraan ku ah dadka kale.
- Ka fiirso ujeeddadaada ka hor intaadan lacag ama kaalmo qaadan, kana fogow hunguriga.
- Agabkaaga ugu isticmaal mahadnaq, lana wadaag dadka baahan intaad awooddo.
- Ku dadaal isku-filnaanshaha, balse kibir darteed ha u diidin qayb xaq ah ama gargaar lagama maarmaan ah.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa qiimaha qanaacada, waxayna ka digaysaa hunguriga hantida.
Sahih al-Bukhari · #1471 (Sahih)Xadiisku wuxuu adkaynayaa in wax bixintu ka wanaagsan tahay wax qaadashada, sidaas darteedna wuxuu la jaanqaadayaa hadalka ku saabsan gacanta sare.
40 Hadith van an-Nawawi · #31 (Sahih)Werintani waxay dhiirrigelinaysaa inaan lagu tiirsanaan hantida dadka kale, waxayna diiradda saaraysaa is-xakamaynta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.