Sahih al-Bukhari, xadiiska 1475
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayrwuxuu u sheegay al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Ubaydullah ibn Abu Ja'farعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ
- 4Hamza ibn Abdullah ibn Umarحَمْزَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
- 5Abdullah ibn Umarعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، قَالَ سَمِعْتُ حَمْزَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَسْأَلُ النَّاسَ حَتَّى يَأْتِيَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَيْسَ فِي وَجْهِهِ مُزْعَةُ لَحْمٍ ". وَقَالَ إِنَّ الشَّمْسَ تَدْنُو يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يَبْلُغَ الْعَرَقُ نِصْفَ الأُذُنِ، فَبَيْنَا هُمْ كَذَلِكَ اسْتَغَاثُوا بِآدَمَ، ثُمَّ بِمُوسَى، ثُمَّ بِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم ". وَزَادَ عَبْدُ اللَّهِ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي جَعْفَرٍ " فَيَشْفَعُ لِيُقْضَى بَيْنَ الْخَلْقِ، فَيَمْشِي حَتَّى يَأْخُذَ بِحَلْقَةِ الْبَابِ، فَيَوْمَئِذٍ يَبْعَثُهُ اللَّهُ مَقَامًا مَحْمُودًا، يَحْمَدُهُ أَهْلُ الْجَمْعِ كُلُّهُمْ ". وَقَالَ مُعَلًّى حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ رَاشِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ، أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ حَمْزَةَ، سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْأَلَةِ.
Waxaa nooga warramay Yaxya bin Bukayr, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Cubaydullaahi bin Abii Jacfar, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Xamsah bin Cabdullaahi bin Cumar, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Cabdullaahi bin Cumar - Allaha ka raalli ahaadee - wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu yiri,
"Ninku wuxuu sii wadaa dadka inuu wax weydiisto ilaa uu yimaado Maalinta Qiyaame isagoon wejigiisa lahayn cad hilib ah." Wuxuuna yiri, "Qorraxdu way soo dhowaataa Maalinta Qiyaame ilaa dhididku gaaro bartamaha dhegta, iyagoo xaaladdaas ku jira ayay gargaar weydiisteen Aadam, dabadeed Muuse, dabadeed Muxammad ﷺ." Cabdullaahi wuxuu ku daray: Waxaa ii warramay Al-Layth, waxaa ii warramay Ibnu Abii Jacfar, "Wuxuu u shafeeco qaadayaa si loogu xukumo khalqiga, wuu socdaa ilaa uu qabsado faraantiga albaabka, maalintaasna Allaah wuxuu gaarsiiyaa Maqaam Maxmuud (darajada sare ee shafeecada), waxaana ammaana dhammaan dadka goobta jooga." Macallaa wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Wuhayb, oo ka weriyey Nucmaan bin Raashid, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Muslim, walaalka Zuhri, oo ka weriyey Xamsah, oo maqlay Ibnu Cumar - Allaha ka raalli ahaadee - oo ka weriyey Nabiga ﷺ arrinta wax weydiinta.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Tuugsiga aan loo baahnayn wuxuu dhaawacaa sharafta qofka; Nebiga ﷺ wuxuu shafeeco ka geli doonaa Maalinta Qiyaame.
In dadka la weydiisto lacag ama alaab; digniintu waxay khusaysaa weydiisashada joogtada ah iyadoo aan jirin baahi sax ah.
Darajada la Mahadiyey ee Alle siiyo Nebiga ﷺ; fasiraadaha culimadii hore waxay darajadan ku xidhaan shafeecadiisa weyn.
In qof Alle agtiisa loogu duceeyo ama loogu doodo, iyadoo keliya oggolaanshaha Alle lagu samaynayo.
Culimadii hore waxay sharxeen in digniintu ka dhan tahay weydiisashada joogtada ah iyadoo aan baahi jirin, ee aanay ka dhan ahayn in gargaar loo raadsado saboolnimo ama baahi dhab ah. Waxay sawirka wejiga aan hilib lahayn ku xidheen dulli daran oo ka dhaca Maalinta Qiyaame. Dadka oo shafeeco weydiista waxay muujinaysaa darajada gaarka ah ee Nebiga ﷺ; shafeecadiisuna waxay ku dhacdaa oggolaanshaha Alle, waxayna bilowdaa kala xukminta makhluuqaadka. Werintani waxay dhiirrigelinaysaa isku filnaanshaha marka ay suurtagal tahay iyo in si naxariis leh loo taageero dadka dhab ahaan baahan.
- Ha u weydiisan dadka lacag ama alaab si soo noqnoqota marka aad naftaada masruufi karto.
- Taageer dadka dhab ahaan baahida ku jira, hana ku ceebayn xaaladdooda.
- U diyaar garow Maalinta Qiyaame adigoo Alle weydiisanaya hanuun oo raacaya Nebiga ﷺ.
Werintan oo ku jirta isla cutubka waxay iyaduna ka hadlaysaa digniinta dadka wax la weydiisto, waxayna caddaynaysaa dhiirrigelinta qofku isku filnaado.
Sahih al-Bukhari · #1474 (Sahih)Nuqulkan waxaa silsilad werin oo la xidhiidha ku soo weriyey Ibnu Cumar, wuxuuna xoojinayaa digniinta tuugsiga joogtada ah.
Sahih al-Bukhari · #1476 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka kooban yahay digniin la xidhiidha in hanti la weydiisto, wuxuuna ka caawinayaa in la fahmo muhiimadda sharafta iyo is-xakamaynta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.