Sahih al-Bukhari, xadiiska 1490
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ حَمَلْتُ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَأَضَاعَهُ الَّذِي كَانَ عِنْدَهُ، فَأَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِيَهُ، وَظَنَنْتُ أَنَّهُ يَبِيعُهُ بِرُخْصٍ، فَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لاَ تَشْتَرِ وَلاَ تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ، وَإِنْ أَعْطَاكَهُ بِدِرْهَمٍ، فَإِنَّ الْعَائِدَ فِي صَدَقَتِهِ كَالْعَائِدِ فِي قَيْئِهِ ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik bin Anas, oo ka weriyey Sayd bin Aslam, oo ka weriyey aabbihii, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Cumar – raḍiya Allāhu ʿanhu – oo leh: Waxaan fardo ku bixiyey jidka Alle, laakiin qofkii haystay ayaa dayacay. Markaas baan damcay inaan dib u soo iibsado, anigoo mooday inuu qiimo jaban igu siin doono. Sidaas darteed ayaan Nabiga ﷺ weydiiyey, wuxuuna yiri:
“Ha iibsan, hana ku noqon sadaqadaadii, xitaa hadduu dirham kugu siiyo; maxaa yeelay, qofka sadaqadiisa ku noqda wuxuu la mid yahay qofka mataggiisa dib u liqa.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii sadaqo bixiya, dib uguma soo ceshado waxa uu bixiyey isagoo mar kale iibsanaya.
Cumar wuxuu faras ugu sadaqaystay jidka Alle. Markii qofkii la siiyey dayacay oo iib u bandhigay, Cumar wuxuu Nebiga ﷺ weydiiyey inuu dib u iibsan karo iyo in kale.
Weedh tilmaamaysa hadiyad ama dadaal loo bixiyo arrin Alle raalli ka yahay.
Hadiyad la bixiyo iyadoo la doonayo raallinimada Alle.
In mar kale la hantiyo wixii qof kale hadiyad ahaan loogu wareejiyey.
Culimadu waxay ka fahmeen in qofku aanu hadiyaddiisa mutadawacnimada ah dib uga qaadan karin isagoo ka iibsanaya qofkii la siiyey; qiimaha jabanina ma beddelayo nuxurka falka. Isbarbardhigga matag la liqayo wuxuu muujinayaa sida arrintaasi u foolxun tahay. Fuqahadu waxay ka hadlaan ka-reebitaanno iyo xadka saxda ah ee mamnuucidda, balse xadiiskani wuxuu caddaynayaa in bixiyuhu aanu hadiyaddiisa iibsi ku soo ceshan karin.
- Hadiyad bixi adigoo damacsan inaad si buuxda ugu wareejiso qofka qaadanaya, ee ha u bixin inaad mar dambe dib u soo ceshato.
- Hadiyad hore ha ka iibsan qofkii lagu siiyey, xitaa haddii qiimaha la soo bandhigay uu kuu muuqdo mid soo jiidasho leh.
- Si wanaagsan ula dhaqan hadiyadaha lagu siiyo, oo ixtiraam in bixiyuhu si daacad ah ugu bixiyey jidka Alle.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa dib u qaadashada hadiyad, wuxuuna sharraxayaa xeerka ku saabsan waalid wax uu ilmahiisa siiyey.
40 Hadith van an-Nawawi · #25 (Sahih)Xadiiskani wuxuu adkaynayaa in sadaqadu ku jiri karto ficillo iyo wax-ku-biirinta, sidaasna uu u ballaadhinayo macnaha sadaqada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.