Sahih al-Bukhari, xadiiska 1568
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، قَالَ قَدِمْتُ مُتَمَتِّعًا مَكَّةَ بِعُمْرَةٍ فَدَخَلْنَا قَبْلَ التَّرْوِيَةِ بِثَلاَثَةِ أَيَّامٍ، فَقَالَ لِي أُنَاسٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ تَصِيرُ الآنَ حَجَّتُكَ مَكِّيَّةً. فَدَخَلْتُ عَلَى عَطَاءٍ أَسْتَفْتِيهِ فَقَالَ حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ حَجَّ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ سَاقَ الْبُدْنَ مَعَهُ، وَقَدْ أَهَلُّوا بِالْحَجِّ مُفْرَدًا، فَقَالَ لَهُمْ " أَحِلُّوا مِنْ إِحْرَامِكُمْ بِطَوَافِ الْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَقَصِّرُوا ثُمَّ أَقِيمُوا حَلاَلاً، حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ فَأَهِلُّوا بِالْحَجِّ، وَاجْعَلُوا الَّتِي قَدِمْتُمْ بِهَا مُتْعَةً ". فَقَالُوا كَيْفَ نَجْعَلُهَا مُتْعَةً وَقَدْ سَمَّيْنَا الْحَجَّ فَقَالَ " افْعَلُوا مَا أَمَرْتُكُمْ، فَلَوْلاَ أَنِّي سُقْتُ الْهَدْىَ لَفَعَلْتُ مِثْلَ الَّذِي أَمَرْتُكُمْ، وَلَكِنْ لاَ يَحِلُّ مِنِّي حَرَامٌ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ ". فَفَعَلُوا. قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ أَبُو شِهَابٍ لَيْسَ لَهُ مُسْنَدٌ إِلَّا هَذَا
Abuu Shihaab wuxuu yiri: Waxaan u ambabaxay Makka anigoo gudanaya Xajka Tamattu', waxaanna xirtay Ixraamka Cumrada. Waxaan Makka imid saddex maalmood ka hor maalinta Tarwiya (8-da Dul-Xijjah). Dad reer Makka ah ayaa igu yiri:
"Xajkaagu hadda wuxuu noqonayaa mid la mid ah kan dadka reer Makka (macnaha waxaad weynaysaa fadliga ah in Ixraamka laga xirto Miiqaadka)." Markaas baan u tegey Cataa' si aan uga fatwo weydiiyo. Wuxuu yiri: "Jaabir bin Cabdillaahi wuxuu ii sheegay: 'Waxaan Xaj la gutay Rasuulka Alle (ﷺ) maalintii uu waday geela qaaliga ah. Dadku waxay xirteen Ixraamka Xajka Ifraadka ah. Nebigu (ﷺ) wuxuu amray inay ka baxaan Ixraamkooda kadib markay dawaafaan Baytka, iyo inta u dhaxaysa Safa iyo Marwa, timahana gaabiyaan, dabadeedna halkaas ku nagaadaan iyagoo aan Ixraam qabin ilaa maalinta Tarwiya (8-da Dul-Xijjah), markaas oo ay dib u xiranayaan Ixraamka Xajka, wuxuuna ku amray inay tii ay kusoo galeen ka dhigaan Cumro kaliya.' Way weydiiyeen: 'Sidee baan Cumro (Tamattu') uga dhignaa annagoo Xaj niyeysannay?' Nebigu (ﷺ) wuxuu yiri: 'Sameeya waxaan idin amray. Haddaananan wadin Hadyiga (xoolaha allabariga), waan sameyn lahaa sida aan idin amray, laakiin aniga xaaraanta iga bixi mayso ilaa Hadyigu gaaro meeshiisa (la gowraco).' Sidaas bayna yeelleen."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof aan wadan neef xool allabari, waxaa waajib ku ahaa inuu ixraamka xajka u beddelo cumro.
Nooc xaj ah oo marka hore cumro la guto, ixraamkana laga baxo, dabadeedna mar kale ixraam loo galo xajka.
Xaalad cibaado oo xujaydu galaan iyagoo niyaysanaya xajka, kuna dhaqmaya xeerar gaar ah.
Neef loo qalo xajka; sida werintu sheegtay, qofkii neefkaas watay wuxuu ku sii jiray ixraamka.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in xujayda aan wadan neef allabari ay, amarkii Nebiga ﷺ, ixraamka xajka ugu beddeli kareen cumro. Markay sameeyaan dawaafka iyo saciga, timaha way gaabin kareen, ixraamkana way ka bixi kareen ilaa maalinta Tarwiyah. Qofkii watay neef allabari wuxuu ku sii jiray ixraamka ilaa allabarigu gaaro meeshii loogu talagalay. Madhhabyadu waxay si waafaqsan mabaadi’dooda fiqiga uga hadlaan sida saxda ah ee Tamattu’ loo fuliyo iyo xeerarka la xiriira allabariga.
- Ka hor safarka baro nooca xajka aad gudanayso iyo xeerarkiisa.
- Haddii aad ka shakido ixraamka ama cibaadooyinka xajka, talo weydii caalim aqoon leh.
- Si taxaddar leh u raac tilmaamaha xajka ee la dejiyey, khilaafaadkana si xushmad leh ula dhaqan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.