Sahih al-Bukhari, xadiiska 1583
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Salim ibn Abdullah
- 1Abdullah ibn Maslamawuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Salim ibn Abdullahسَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، أَخْبَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنهم ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا " أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ قَوْمَكِ لَمَّا بَنَوُا الْكَعْبَةَ اقْتَصَرُوا عَنْ قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ تَرُدُّهَا عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ. قَالَ " لَوْلاَ حِدْثَانُ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ لَفَعَلْتُ ". فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ لَئِنْ كَانَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ سَمِعَتْ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أُرَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرَكَ اسْتِلاَمَ الرُّكْنَيْنِ اللَّذَيْنِ يَلِيَانِ الْحِجْرَ، إِلاَّ أَنَّ الْبَيْتَ لَمْ يُتَمَّمْ عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslamah, oo ka weriyey Maalik, oo ka weriyey Ibnu Shihaab, oo ka weriyey Saalim bin Cabdullaahi, in Cabdullaahi bin Muxammad bin Abii Bakar uu u warramay Cabdullaahi bin Cumar, oo ka weriyey Caasha — radiyallahu anhum — oo ahayd xaaskii Nebiga ﷺ, in Rasuulka Allah ﷺ uu ku yiri iyada:
"Miyaadan ogayn in qoomkaagu markii ay dib u dhiseen Kacbada ay ka gaabiyeen aasaaskii Ibraahim?" Waxaan idhi: "Rasuulka Allow ﷺ! Miyaadan ku celinaynin aasaaskii Ibraahim?" Wuxuu yiri: "Haddii aanay qoomkaagu ku dhowayn xilligii Jaahiliyada (diinta Islaamka oo ay cusub yihiin), waan samayn lahaa." Cabdullaahi — radiyallahu anhu — wuxuu yiri: "Haddii Caasha — radiyallahu anha — ay tan ka maqashay Rasuulka Allah ﷺ, uma malaynayo in Rasuulka Allah ﷺ uu ka tagay taabashada labada rukun ee xiga Xijriga, sababta oo ah Baytka laguma dhammaystirin aasaaskii Ibraahim."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu Ka‘bada sidii ahayd uga tegay si uusan u jahawareerin muslimiintii dhawaan Islaamka qaatay.
Quraysh waxay dib u dhiseen Ka‘bada ka hor qabsashadii Islaamiga ahayd ee Maka, waxayna dhismaha ku soo koobeen qayb ka yar aasaaskii asalka ahaa ee Ibraahim. Nabigu ﷺ wuxuu Caa’isha u sheegay inuusan Ka‘bada dib ugu dhisin aasaaskaas, sababtoo ah dadkeedu waxay gaalnimada ka tageen wax yar ka hor.
Aasaaskii asalka ahaa ee uu Ibraahim ku dhisay Ka‘bada.
Derbiga hoose ee qaabka nus-goobaabka ah leh ee Ka‘bada dhinaceeda yaal; aagga ku dhex jira wuxuu ka tirsan yahay Ka‘bada.
Labada geesood ee Ka‘bada ee labada dhinac kaga beegan Xijr, kuwaas oo Ibnu Cumar ku xiriiriyey dhismihii aan dhammaystirnayn.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in hoggaamiye mararka qaarkood dib u dhigi karo isbeddel sax ah haddii uu keeni karo jahawareer ama dhibaato weyn. Nabigu ﷺ wuxuu tixgeliyey Quraysh oo dhawaan Islaamka soo gashay, wuxuuna doortay xasillooni isaga oo aan hilmaamin dhismihii asalka ahaa ee Ka‘bada. Ibnu Cumar wuxuu sharraxaaddan ku xiriiriyey inaan la taaban labada geesood ee Xijr agtiisa. Afarta madhhab ee Sunniyiintu waxay aqoonsan yihiin muhiimadda ay leedahay raacitaanka dhaqanka Nabiga ﷺ ee la xiriira Ka‘bada; werintani waxay caddaynaysaa in xikmadda maamul iyo ka hortagga qalalaasuhu qayb ka yihiin go’aannada noocaas ah.
- Isbeddel wanaagsan si taxaddar leh u hirgeli, una tixgeli awoodda iyo duruufaha dadka ay khusayso.
- Go’aannada muhiimka ah ku kala saar waxa la doorbido iyo waxa xilligaas si xikmad leh loo fulin karo.
- Arrimaha ku saabsan dhaqamada diinta, aqoon ka raadso ilo lagu kalsoon yahay ka hor intaadan gunaanad gaarin.
Werintan Caa’isha waxay faahfaahin dheeraad ah ka bixinaysaa rabitaanka ah in Ka‘bada lagu soo celiyo aasaaskii Ibraahim iyo sababta taas looga baaqday.
Sahih al-Bukhari · #1585 (Sahih)Werintani waxay la xiriirtaa ka hadalka xuduudihii asalka ahaa ee Ka‘bada iyo aaggii ay Quraysh kaga reebeen bannaanka dhismaha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.