Sahih al-Bukhari, xadiiska 1586
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Bayan ibn Amrwuxuu u sheegay al‑Bukhariبَيَانُ بْنُ عَمْرٍو
- 2Yazidيَزِيدُ
- 3Jarir ibn Hazimجَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ
- 4Yazid ibn Rumanيَزِيدُ بْنُ رُومَانَ
- 5Urwaعُرْوَةَ
- 6Aishaعَائِشَةَ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا بَيَانُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ رُومَانَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا " يَا عَائِشَةُ لَوْلاَ أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ لأَمَرْتُ بِالْبَيْتِ فَهُدِمَ، فَأَدْخَلْتُ فِيهِ مَا أُخْرِجَ مِنْهُ وَأَلْزَقْتُهُ بِالأَرْضِ، وَجَعَلْتُ لَهُ بَابَيْنِ بَابًا شَرْقِيًّا وَبَابًا غَرْبِيًّا، فَبَلَغْتُ بِهِ أَسَاسَ إِبْرَاهِيمَ ". فَذَلِكَ الَّذِي حَمَلَ ابْنَ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ عَلَى هَدْمِهِ. قَالَ يَزِيدُ وَشَهِدْتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ حِينَ هَدَمَهُ وَبَنَاهُ وَأَدْخَلَ فِيهِ مِنَ الْحِجْرِ، وَقَدْ رَأَيْتُ أَسَاسَ إِبْرَاهِيمَ حِجَارَةً كَأَسْنِمَةِ الإِبِلِ. قَالَ جَرِيرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ مَوْضِعُهُ قَالَ أُرِيكَهُ الآنَ. فَدَخَلْتُ مَعَهُ الْحِجْرَ فَأَشَارَ إِلَى مَكَانٍ فَقَالَ هَا هُنَا. قَالَ جَرِيرٌ فَحَزَرْتُ مِنَ الْحِجْرِ سِتَّةَ أَذْرُعٍ أَوْ نَحْوَهَا.
Waxaa nooga warramay Bayaan bin Camar, waxaa nooga warramay Yaziid, waxaa nooga warramay Jariir bin Xaazim, waxaa nooga warramay Yaziid bin Ruumaan, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Caa’ishah — raḍiya Allāhu canhaa — in Nabigu ﷺ ku yiri:
“Caa’ishow, haddii aysan qoomkaagu dhowaan ka bixin xilligii Jaahiliyada, waxaan amri lahaa in Baytka la dumiyo, kadibna aan ku daro qaybtii laga reebay, oo aan dhulka la simo, una yeelo laba albaab: albaab bari iyo albaab galbeed, si aan u gaarsiiyo aasaaskii Ibraahiim.” Taasina waa tii ku kalliftay Ibnu Zubayr — raḍiya Allāhu canhumaa — inuu dumiyo. Yaziid wuxuu yiri: Waxaan goobjoog u ahaa markii Ibnu Zubayr dumiyey oo uu dhisay, wuxuuna ku daray qayb ka mid ah Xijriga. Waxaan arkay aasaaskii Ibraahiim oo ahaa dhagaxyo u eg buuraha geela. Jariir wuxuu yiri: Waxaan weydiiyey, “Xaggee bay ahayd meeshaasi?” Wuxuu yiri: “Hadda baan ku tusayaa.” Markaas ayaan la galay Xijriga, wuxuuna farta ku fiiqay meel isagoo leh: “Waa halkan.” Jariir wuxuu yiri: Waxaan qiyaasay inay lix dhudhun ama wax u dhow u jirtay Xijriga.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu Ka‘bada uga tagay sidii ay ahayd si uu uga hortago qalalaase ka dhex dhaca dadkiisa.
Nabigu ﷺ wuxuu Caa’isha u sheegay inuu doonayay inuu Ka‘bada dib ugu dhiso aasaaskii Ibraahim, balse wuu ka gaabsaday maadaama dadkeedu ay dhowaan ka soo baxeen waayihii jaahiliyada. Ibnu az-Zubayr ayaa markii dambe Ka‘bada dib u dhisay isagoo ku salaynaya hadalladaas.
Qaybta derbiga ku wareegsan ee aan saqafka lahayn, dhinaca Ka‘bada; werintu waxay sheegaysaa in Ibnu az-Zubayr qayb ka mid ah ku daray dhismaha.
Salka dhagaxa ah ee uu Ibraahim ku dhisay Ka‘bada.
Xilligii Islaamka ka hor, marka Carabtu ku dhaqmi jireen caadooyin aan waxyiga Islaamku hagayn.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in isbeddel asal ahaan wanaagsan laga tegi karo haddii uu sababo waxyeello ama jahawareer ka weyn. Nabigu ﷺ wuxuu tixgeliyay awoodda dadkiisa iyo dareenkooda, isaga oo aan u arag in dhismaha la doonayo ee Ka‘badu aanu muhiim ahayn. Ibnu Xajar wuxuu werintan uga hadlay inay daliil u tahay tixgelinta danta guud iyo ka fogaanshaha qalalaasaha. Fuqahadu waxay tan ku xidhaan mabda’a ah in maamulka iyo ku-dhaqanka diintu ay tixgeliyaan cawaaqibta, haddii aanay taasi keenayn in waajib cad la dayaco.
- Markaad qiimaynayso isbeddel, tixgeli ujeeddada wanaagsan iyo sidoo kale saamaynta uu ku yeelanayo dadka iyo bulshada.
- Xikmadda diinta si deggan u sharax, kana fogow qalalaase aan loo baahnayn.
- Ixtiraam goobaha barakaysan, hadallada ku saabsan taariikhdoodana ku salee werinno la isku halayn karo.
Werintan oo isla buugga ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa Ka‘bada, waxayna sii dhammaystiraysaa macnaha ku saabsan dhismaheeda iyo qaab-dhismeedkeeda.
Sahih al-Bukhari · #1585 (Sahih)Werintani waxay ka qayb qaadataa sharraxaadda hadallada Nabiga ﷺ ee ku saabsan Ka‘bada iyo sababihii aan dhismaheeda loo beddelin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.