Sahih al-Bukhari, xadiiska 1618
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
وَقَالَ لِي عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، إِذْ مَنَعَ ابْنُ هِشَامٍ النِّسَاءَ الطَّوَافَ مَعَ الرِّجَالِ قَالَ كَيْفَ يَمْنَعُهُنَّ، وَقَدْ طَافَ نِسَاءُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَعَ الرِّجَالِ قُلْتُ أَبَعْدَ الْحِجَابِ أَوْ قَبْلُ قَالَ إِي لَعَمْرِي لَقَدْ أَدْرَكْتُهُ بَعْدَ الْحِجَابِ. قُلْتُ كَيْفَ يُخَالِطْنَ الرِّجَالَ قَالَ لَمْ يَكُنَّ يُخَالِطْنَ كَانَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ تَطُوفُ حَجْرَةً مِنَ الرِّجَالِ لاَ تُخَالِطُهُمْ، فَقَالَتِ امْرَأَةٌ انْطَلِقِي نَسْتَلِمْ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ. قَالَتْ {انْطَلِقِي} عَنْكِ. وَأَبَتْ. {وَكُنَّ} يَخْرُجْنَ مُتَنَكِّرَاتٍ بِاللَّيْلِ، فَيَطُفْنَ مَعَ الرِّجَالِ، وَلَكِنَّهُنَّ كُنَّ إِذَا دَخَلْنَ الْبَيْتَ قُمْنَ حَتَّى يَدْخُلْنَ وَأُخْرِجَ الرِّجَالُ، وَكُنْتُ آتِي عَائِشَةَ أَنَا وَعُبَيْدُ بْنُ عُمَيْرٍ وَهِيَ مُجَاوِرَةٌ فِي جَوْفِ ثَبِيرٍ. قُلْتُ وَمَا حِجَابُهَا قَالَ هِيَ فِي قُبَّةٍ تُرْكِيَّةٍ لَهَا غِشَاءٌ، وَمَا بَيْنَنَا وَبَيْنَهَا غَيْرُ ذَلِكَ، وَرَأَيْتُ عَلَيْهَا دِرْعًا مُوَرَّدًا.
Ibn Juraij wuxuu yiri:
"Cataa wuxuu nooga warramay in markii Ibn Hishaam uu dumarka ka reebay inay ragga la tawaafaan, uu ku yiri: 'Sideed uga reebaysaa iyadoo naagihii Nebiga ﷺ ay ragga la tawaafi jireen?' Waxaan iri: 'Ma ka hor mise ka dib xijaabka?' Cataa wuu dhaartay oo yiri: 'Waan arkay ka dib amarkii xijaabka.' Waxaan iri: 'Sidee bay ragga u dhexgeli jireen?' Cataa wuxuu yiri: 'Dumarku ragga ma dhexgeli jirin. Caa'ishah (Allaah ha ka raalli noqdee) way ka soocnaan jirtay ragga marka ay tawaafayso, mana dhexgeli jirin. Mar bay Caa'ishah tawaafaysay, markaasay naag ku tiri: "Hooyada Mu'miniinta, aan tagno oo Dhagaxa Madow taabanee." Caa'ishah waxay ku tiri: "Adigu tag," wayna diiday inay tagto. Naagihii Nebiga ﷺ habeenkii bay soo bixi jireen iyagoo isqarinaya oo ragga la tawaafi jiray. Laakiin markay doonaan inay Baytka galaan, dibadda bay istaagi jireen ilaa raggu ka baxaan. Aniga iyo Cubayd bin Cumayr waxaan booqan jirnay Caa'ishah iyadoo deggan Jahf Thabiir." Waxaan weydiiyey: "Xijaabkeedu sidee buu ahaa?" Cataa wuxuu yiri: "Waxay ku jirtay teendho Turki ah oo daah leh, taas oo kaliya ayaa noo dhaxaysay annaga iyo iyada. Waxaan ku arkay dhar casaan ah."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Haweenku waxay dawaafka u samayn jireen iyagoo ilaalinaya kala fogaanshaha iyo xishoodka.
In toddoba jeer lagu wareego Kacbada xilliga xajka.
Xeerarka asturnaanta iyo xishoodka ee khuseeya mu’miniinta.
Dhagaxa ku yaal gees ka mid ah Kacbada oo xujaydu isku dayaan inay taabtaan ama dhunkadaan inta ay dawaafka samaynayaan.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in haweenku dawaafka gudan karaan iyagoo raacaya xeerarka xishoodka. ‘Aa’isha waxay ka fogaan jirtay ciriiriga agagaarka Dhagaxa Madow, waxayna kala fogaan jirtay ragga. Werintani waxay sidoo kale sheegaysaa in haweenku sugi jireen ilaa raggu Kacbada ka baxaan ka hor intaysan gelin. Madh-habyadu waxay ka doodaan sida xeerarkan loogu dabaqo xaaladaha dhabta ah, iyagoo tixgelinaya badbaadada, ciriiriga iyo ka hortagga isku dhexgalka aan habboonayn.
- Dawaafka u guddo si aadan dadka kale u dhibin ama ugu keenin caqabad aan loo baahnayn.
- Marka ciriirigu bato, ha isku dayin inaad xoog ku gaarto Dhagaxa Madow; dawaafka waa la dhammaystiri karaa adigoon taaban.
- Ilaali xishoodka iyo xuduudaha qofeed marka la gudanayo cibaado ay rag iyo dumar ka wada qayb qaataan.
Werintan Ummu Salama waxay ka hadlaysaa sida haweeneydu u gudato dawaafka marka ciriirigu u diido inay Kacbada u dhowaato.
Sahih al-Bukhari · #1620 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa hab-dhaqanka haweenka inta lagu jiro dawaafka, waxayna la jaanqaadaysaa adkaynta xishoodka iyo ka fogaanshaha dhibaataynta dadka kale.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.