Xajka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1642

Waxaa weriyey Aisha bint Abu Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xajka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ahmad ibn Isawuxuu u sheegay al‑Bukhariأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى
  2. 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
  3. 3Amr ibn al‑Harithعَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ
  4. 4Muhammad ibn Abd ar‑Rahman ibn Nawfal al‑Qurashiمُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ الْقُرَشِيِّ
  5. 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ الْقُرَشِيِّ، أَنَّهُ سَأَلَ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ فَقَالَ قَدْ حَجَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهُ أَوَّلُ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ حِينَ قَدِمَ أَنَّهُ تَوَضَّأَ ثُمَّ طَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لَمْ تَكُنْ عُمْرَةً، ثُمَّ حَجَّ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَكَانَ أَوَّلَ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لَمْ تَكُنْ عُمْرَةً‏.‏ ثُمَّ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ مِثْلُ ذَلِكَ‏.‏ ثُمَّ حَجَّ عُثْمَانُ ـ رضى الله عنه ـ فَرَأَيْتُهُ أَوَّلُ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لَمْ تَكُنْ عُمْرَةٌ، ثُمَّ مُعَاوِيَةُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، ثُمَّ حَجَجْتُ مَعَ أَبِي الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ، فَكَانَ أَوَّلَ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ، ثُمَّ لَمْ تَكُنْ عُمْرَةٌ، ثُمَّ رَأَيْتُ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارَ يَفْعَلُونَ ذَلِكَ، ثُمَّ لَمْ تَكُنْ عُمْرَةٌ، ثُمَّ آخِرُ مَنْ رَأَيْتُ فَعَلَ ذَلِكَ ابْنُ عُمَرَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُضْهَا عُمْرَةً، وَهَذَا ابْنُ عُمَرَ عِنْدَهُمْ فَلاَ يَسْأَلُونَهُ، وَلاَ أَحَدٌ مِمَّنْ مَضَى، مَا كَانُوا يَبْدَءُونَ بِشَىْءٍ حَتَّى يَضَعُوا أَقْدَامَهُمْ مِنَ الطَّوَافِ بِالْبَيْتِ، ثُمَّ لاَ يَحِلُّونَ، وَقَدْ رَأَيْتُ أُمِّي وَخَالَتِي، حِينَ تَقْدَمَانِ لاَ تَبْتَدِئَانِ بِشَىْءٍ أَوَّلَ مِنَ الْبَيْتِ، تَطُوفَانِ بِهِ، ثُمَّ لاَ تَحِلاَّنِ‏.‏ وَقَدْ أَخْبَرَتْنِي أُمِّي، أَنَّهَا أَهَلَّتْ هِيَ وَأُخْتُهَا وَالزُّبَيْرُ وَفُلاَنٌ وَفُلاَنٌ بِعُمْرَةٍ، فَلَمَّا مَسَحُوا الرُّكْنَ حَلُّوا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ka warramay Muhammad bin Cabdiraxmaan bin Nawfal Al-Qurashi: Waxaan weydiiyey Curwa bin Az-Zubayr (xaalka Xajkii Nebiga ﷺ). Curwa wuxuu yiri:

"Caa’isha — Allaha ka raalli noqdee — waxay ii sheegtay: 'Markii Nebigu ﷺ yimid Makka, waxa ugu horreeyey ee uu bilaabay waxay ahayd inuu weyseystay, kadibna wuxuu sameeyey Dawaafka Kacbada, mana ahayn Cumro kaliya (ee waxay ahayd Xaj iyo Cumro oo wadajir ah).'" Kadib Abuu Bakar — Allaha ka raalli noqdee — wuxuu gutay Xajkii, waxa ugu horreeyey ee uu bilaabayna waxay ahayd Dawaafka Kacbada, mana ahayn Cumro kaliya. Cumar — Allaha ka raalli noqdee — isna sidaas oo kale ayuu yeelay. Kadib Cusmaan — Allaha ka raalli noqdee — wuxuu gutay Xajkii, waxaanan arkay isagoo waxa ugu horreeya ee uu bilaabay ay tahay Dawaafka Kacbada, mana ahayn Cumro kaliya. Sidaas oo kale Mucaawiya iyo Cabdullaahi bin Cumar. Waxaan Xaj la gutay Ibn Az-Zubayr, waxa ugu horreeyey ee uu bilaabayna waxay ahayd Dawaafka Kacbada, mana ahayn Cumro kaliya. Kadib waxaan arkay Muhaajiriinta iyo Ansaarta oo sidaas samaynaya, mana ahayn Cumro kaliya. Qofkii ugu dambeeyey ee aan arkay isagoo sidaas samaynaya wuxuu ahaa Ibn Cumar, mana uusan burin Xajkii isagoo Cumro kale samaynaya. Haddana Ibn Cumar waa joogaa dadka dhexdiisa! Ma weydiiyaan isaga ama cid kale oo hore u soo martay toona. Dadkaas oo dhami markay Makka soo galaan, waxba ma bilaabi jirin ilaa ay Dawaaf ka sameeyaan Kacbada, mana xalaalan jirin (ka bixi jirin ixraamka). Sidoo kale, waxaan arkay hooyaday iyo eedday markay yimaadeen inaysan waxba ku bilaabin ka hor Dawaafka Kacbada, mana aysan xalaalan jirin. Hooyadayna waxay ii sheegtay in iyada, walaasheed, Az-Zubayr iyo dad kale ay cumro u xidheen, markay taabteen Rukunka (Xajarul Aswad) ayay xalaasheen (ka baxeen ixraamka).

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Muslimiintii hore waxay xajka ku bilaabi jireen dawaafka, waxayna ku sii jiri jireen ixraamka.

Erayada adag oo la sharxay
Dawaaf

Cibaado ah in toddoba jeer lagu wareego Kacbada.

Ixraam

Xaaladda cibaadada ee xajka ama cumrada, oo leh xeerar u gaar ah.

Cumro

Xajka yar ee Makka, kaas oo la gudan karo xilliga xajka ka baxsan ama xajka la socda.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay riwaayaddan ka fahmeen in dawaafka marka Makka la yimaado uu ka mid yahay camallada la faray ee xajka, uuna keligiis ka dhignayn in qofku cumro gooni ah gudanayo. Riwaayaddu waxay muujinaysaa in xujayda ixraamka u galay xajka ay dawaafka ka dib ku sii jireen ixraamka. Qofka se u yimid isagoo niyeysanaya cumro wuxuu ka bixi karay ixraamka markii uu dhammeeyo. Sida saxda ah ee loo dhaqmo waxay ku xidhan tahay nooca xajka ee qofku niyeysanayey markii uu ixraamka galay.

Casharrada maanta
  1. Ka hor safarka baro nooca xajka aad niyeysatay iyo xeerarka la xidhiidha.
  2. Si taxaddar leh u gut cibaadooyinka xajka, hana ka bixin ixraamka ilaa xeerarka xajkaaga kuu oggolaadaan.
  3. Haddii aadan hubin, caalim aqoon leh kala tasho xaaladdaada gaarka ah.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.