Xajka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1665

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xajka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، قَالَ عُرْوَةُ كَانَ النَّاسُ يَطُوفُونَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ عُرَاةً إِلاَّ الْحُمْسَ، وَالْحُمْسُ قُرَيْشٌ وَمَا وَلَدَتْ، وَكَانَتِ الْحُمْسُ يَحْتَسِبُونَ عَلَى النَّاسِ يُعْطِي الرَّجُلُ الرَّجُلَ الثِّيَابَ يَطُوفُ فِيهَا، وَتُعْطِي الْمَرْأَةُ الْمَرْأَةَ الثِّيَابَ تَطُوفُ فِيهَا، فَمَنْ لَمْ يُعْطِهِ الْحُمْسُ طَافَ بِالْبَيْتِ عُرْيَانًا، وَكَانَ يُفِيضُ جَمَاعَةُ النَّاسِ مِنْ عَرَفَاتٍ، وَيُفِيضُ الْحُمْسُ مِنْ جَمْعٍ‏.‏ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي الْحُمْسِ ‏{‏ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ‏}‏ قَالَ كَانُوا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ فَدُفِعُوا إِلَى عَرَفَاتٍ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Farwah bin Abi Al-Maghra', waxaa nooga warramay Cali bin Mushir, oo ka weriyey Hishaam bin Curwah, wuxuu yiri Curwah: Dadku xilligii Jaahiliyada waxay Baytka ku dawaafi jireen iyagoo qaawan, marka laga reebo Xums-ka. Xums-kuna waa Qureysh iyo farcankooda. Xums-ku waxay dadka siin jireen dhar; ninku wuxuu nin kale siin jiray dhar uu ku dawafo, gabadhuna waxay gabar kale siin jirtay dhar ay ku dawafto. Kii aan Xums-ku dhar siinna wuxuu Baytka ku dawaafi jiray isagoo qaawan. Jamhuurka dadku waxay ka soo dheelman jireen Carafaat, halka Xums-kuna ay ka soo dheelman jireen Jama (Muzdalifah). Wuxuu yiri: Aabbahay ayaa iga warramay in Caa'isha (Allah ha ka raalli noqdee) ay tiri: Aayaddan waxaa lagu soo dejiyey Xums-ka: {Kadibna ka soo dheelma meesha ay dadku ka soo dheelmeen} (Quran 2:199). Waxay tiri: Waxay ka soo dheelmi jireen Jama, markaasaa loo amray inay tagaan Carafaat.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Hums-ku, sida xujeyda kale, waa inay ka dhaqaaqaan Carafaat.

Asalka iyo sababta

Hums-ku, oo ahaa Quraysh iyo faracooda, Islaamka ka hor waxay ka dhaqaaqi jireen Muzdalifah halkii ay Carafaat ka tegi lahaayeen, waxayna tawaafta ku lahaayeen caadooyin gaar ah oo la xidhiidha dharka. Sida ay Caa’isha sheegtay, Qur’aanka 2:199 waxaa loo soo dejiyey in lagu amro inay ka dhaqaaqaan halkii dadka kale ka dhaqaaqaan.

Erayada adag oo la sharxay
Hums

Magac loo adeegsan jiray Quraysh iyo faracooda, kuwaas oo naftooda u gaar yeelay caadooyin diimeed oo gaar ah.

Tawaafta

Cibaadada ah in Ka‘bada toddoba jeer lagu wareego.

Jam‘

Magac kale oo Muzdalifah loo yaqaan, waana meesha ay xujeydu joogaan inta lagu jiro xajka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Mufasiriintii hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay Qur’aanka 2:199 ku xidhaan baabi’inta mudnaantii Hums-ku u sheegan jireen inay Muzdalifah ka dhigtaan meesha ay ka dhaqaaqaan. Xujeydu waxay raacaan cibaadada la jideeyey, mana ku kala soocna nasabkooda. Riwaayaddu waxay sidoo kale xustaa caadadii jaahiliyadda ee tawaafta iyadoo qaawan; ma aha mid ay caadadaas bannaynayso. Mad-habyadu waxay aqoonsan yihiin Carafaat inay tahay qayb aasaasi ah oo xajka ka mid ah, waxayna cibaadadaas ku saleeyaan sharraxaadda Nebiga ﷺ ee xajka.

Casharrada maanta
  1. Ha u malayn in nasab, maqaam ama caado kooxeed ay ku siinayaan xaq ka badan dadka kale oo aad ku mudnaato arrimaha diinta.
  2. Cibaadada ku raac tilmaamaha la dejiyey, kana tag caadooyinka aan caddaaladda ahayn.
  3. Xujeyda kale sharaf ku maamuus, caawinaadna sii adigoon ka dhigin kuwo ku tiirsan koox mudnaan gaar ah leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.