Xajka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1691

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xajka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ، وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْىَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ، وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ، ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ، فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ، فَكَانَ مِنَ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْىَ، وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ، فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ، قَالَ لِلنَّاسِ ‏ "‏ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ لِشَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ، وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ، وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَلْيُقَصِّرْ، وَلْيَحْلِلْ، ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ، فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ ‏"‏‏.‏ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ، وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَىْءٍ، ثُمَّ خَبَّ ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ، وَمَشَى أَرْبَعًا، فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ، فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ، ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ، وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ، ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ، وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْىَ مِنَ النَّاسِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Yaxye bin Bukayr, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Cuqayl, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Saalim bin Cabdillaahi, in Ibn Cumar – raḍiya Allāhu canhumā – uu yiri: Rasuulka Ilaahay ﷺ wuxuu sameeyey Tamattu' Xajjatul-Wadaacda, isagoo Cumrada ku daray Xajka. Wuxuu soo kaxeystay xoolaha qaliinka (Hadi) wuxuuna kasoo bixiyey Dul-Xulayfa. Rasuulka Ilaahay ﷺ wuxuu ku billaabay inuu xirto Ixraamka Cumrada, kadibna Xajka. Dadkiina waxay la sameeyeen Nabiga ﷺ Tamattu', iyagoo Cumrada ku daray Xajka. Dadka waxaa ka mid ahaa kuwo soo kaxeystay Hadi-ga, iyo kuwo aan soo kaxeysan. Markii Nabigu ﷺ yimid Makka, wuxuu dadka ku yiri:

"Qofkii idinka mid ah oo soo kaxeystay Hadi, uma bannaana wax allaale wixii Ixraamku ka reebay ilaa uu ka dhammaystiro Xajkiisa. Qofkii idinka mid ah oo aan soo kaxeysan Hadi, ha wareego Baytka (Kacbada), iyo Safa iyo Marwa, ha gaabiyo timaha, hana ka baxo Ixraamka, kadibna ha xirto Ixraamka Xajka. Laakiin qofkii aan helin Hadi, ha soomo saddex maalmood inta lagu jiro Xajka iyo toddoba maalmood markuu u noqdo ehelkiisa." Markii uu yimid Makka, wuxuu wareegay Kacbada, wuxuuna taabtay Rukunka (Xajarul-Aswad) isagoo ah shaygii ugu horreeyey. Kadib wuxuu orday (Ramal) saddexda wareeg ee hore, afar kalena waa lugeeyey. Markii uu dhammeeyey wareegga Baytka, wuxuu tukaday laba rakco agta Maqaamu Ibraahiim, kadibna waa salaama-naqsaday. Wuxuu aaday Safa, wuxuuna todoba jeer ku wareegay Safa iyo Marwa. Kama uusan bixin wax allaale wixii Ixraamku ka reebay ilaa uu ka dhammaystiray Xajkiisa uuna qalay Hadi-giisii Maalinta Qaliinka (Yawmun-Naxri). Kadib wuxuu u degdegay dhanka Baytka si uu u wareego, markaas ayuu ka baxay wax kasta oo Ixraamku ka reebay. Dadkii soo kaxeystay Hadi-gana waxay sameeyeen sidii uu sameeyey Rasuulka Ilaahay ﷺ.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Tamattu‘ gudaheeda, ka bixitaanka ihramku wuxuu ku xiran yahay in qofku wato neef allabari ah.

Erayada adag oo la sharxay
Tamattu‘

Nooc xaj ah oo qofku marka hore cumrada guto, ihramka ka baxo, dabadeedna mar kale ihramka u xirto Xajka.

Ihram

Xaalad cibaado oo qofka xajka gudanaya ay kaga mamnuucan yihiin falal gaar ah.

Hady

Neef allabari oo loo keeno Xaramka xajka darteed, laguna qalo halkaas.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay ka fahmeen in qofka Tamattu‘ gudanaya ee wata neef allabari uu ihramka ku sii jiro ilaa uu Xajka dhammaystiro oo uu allabariga bixiyo. Qofka aan wadan neef allabari wuxuu gutaa cumrada, timahana wuu gaabiyaa ama xiiraa, dabadeedna ihramka ayuu ka baxaa; ka dibna mar kale ayuu ihramka u xirtaa Xajka oo allabari ayuu bixiyaa. Haddii uusan awoodin kharashkiisa, wuxuu soomaa saddex maalmood inta xajku socdo iyo toddoba maalmood marka uu soo noqdo. Madh-habyadu waxay ka hadlaan shuruudo iyo faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan sida loo fuliyo, balse waxay aqoonsan yihiin xeerkan guud ee la sharraxay.

Casharrada maanta
  1. Ka hor safarka, hubi nooca Xajka aad gudanayso iyo inaad wadanayso neef allabari; taasi waxay go’aaminaysaa goorta aad ihramka ka baxayso.
  2. Qofka Tamattu‘ gudanaya waa inuu qorsheeyaa allabariga ama maalmaha soonka ee loo asteeyey haddii uusan awoodin kharashka allabariga.
  3. Cibaadooyinka u raac tallaabo tallaabo, haddii wax kuu caddaanna la tasho caalim lagu kalsoon yahay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.