Sahih al-Bukhari, xadiiska 1797
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Nafi'نَافِعٍ
- 4Abdullah ibn Umarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا قَفَلَ مِنْ غَزْوٍ أَوْ حَجٍّ أَوْ عُمْرَةٍ يُكَبِّرُ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ مِنَ الأَرْضِ ثَلاَثَ تَكْبِيرَاتٍ، ثُمَّ يَقُولُ " لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ، وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ، آيِبُونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ سَاجِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ، صَدَقَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الأَحْزَابَ وَحْدَهُ ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, ka soo xigtay Naafic, ka soo xigtay Cabdullaahi bin Cumar — raḍiya Allāhu ʿanhumā — in Rasuulka Allaah ﷺ markuu ka soo noqdo dagaal, Xaj ama Cumro, uu saddex jeer takbiirsan jiray meel kasta oo sare oo dhulka ah, dabadeedna odhan jiray:
"Laa ilaaha illaa Allaah wahdahu laa shariika lah, lahul-mulku wa lahul-xamdu wa huwa 'alaa kulli shay'in qadiir. Aayibuuna taa'ibuuna 'aabiduuna saajiduuna li-rabbinaa xaamiduun. Sadaqa Allaah wa'dahu wa nasara 'abdahu wa hazamal-axzaaba wahdah." (Ma jiro ilaah aan Allaah ahayn, Isagu waa keligiis, lammaane ma leh, Boqortooyada isagaa leh, Ammaanta oo dhan isagaa leh, Isaguna wax walba wuu karaa. Waannu soo noqonnay annagoo toobadkeenaya, caabudaya, sujuudaya, Rabbigeenna u mahadcelinaya. Allaah wuxuu rumeeyey ballankiisii, wuxuu guuleeyey addoonkiisii, isaga keligiisna wuxuu jabiyey axsaabtii.)
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Markii uu safar ka soo laabanayay, Nabigu ﷺ wuxuu Allah ku xusi jiray takbiir iyo ammaan.
In la yiraahdo ‘Allaahu akbar’: Allah ayaa ugu weyn.
Meel ka sarraysa jidka, sida buur ama meel taag ah.
Kooxihii isu bahaystay muslimiinta; qoraalku wuxuu tilmaamayaa gargaarka Allah siiyay addoonkiisa.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in la jecel yahay in Allah la xuso marka laga soo laabanayo duullaan, Xaj ama Cumro. Takbiirta waxaa lagu dhawaaqaa saddex jeer meel kasta oo sare, dabadeedna waxaa la akhriyaa ammaanta la sheegay. Ducadu waxay adkaynaysaa tawxiidka, toobadda, cibaadada iyo mahadnaqa gargaarka Allah. Werintani waxay tilmaamaysaa dhaqan Nabawi, mana ka dhigayso qaabkan gaarka ah ee dikriga waajib.
- Safarka dhexdiisa Allah xus, markaad guriga ku soo noqotana uga mahadnaq soo laabasho nabdoon.
- Jidka aad Xajka ama Cumrada uga soo laabanayso uga faa'iidayso inaad si miyir leh u cusboonaysiiso toobadda, cibaadada iyo ammaanta Allah.
- Hadalkaaga iyo ficilkaaga ku qiro in awoodda iyo ammaanta oo dhami Allah u sugnaadeen.
Werintan Cabdullaahi ibn Cumar waxay iyaduna ka hadlaysaa dikriga marka safar laga soo laabanayo, waxayna faahfaahinaysaa isla dhaqanka Nabiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #1798 (Sahih)Xadiiskan Ibnu Cabbaas isaguna wuxuu ka hadlayaa xuska Allah inta lagu jiro safarka soo laabashada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.