Sahih al-Bukhari, xadiiska 1815
Waxaa weriyey Ka'b ibn Ujrah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ka'b ibn Ujrah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سَيْفٌ، قَالَ حَدَّثَنِي مُجَاهِدٌ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى، أَنَّ كَعْبَ بْنَ عُجْرَةَ، حَدَّثَهُ قَالَ وَقَفَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْحُدَيْبِيَةِ، وَرَأْسِي يَتَهَافَتُ قَمْلاً فَقَالَ " يُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " فَاحْلِقْ رَأْسَكَ ـ أَوْ قَالَ ـ احْلِقْ ". قَالَ فِيَّ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ {فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ} إِلَى آخِرِهَا. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، أَوْ تَصَدَّقْ بِفَرَقٍ بَيْنَ سِتَّةٍ، أَوِ انْسُكْ بِمَا تَيَسَّرَ ".
Waxaa nooga warramay Abu Nucaym, waxaa nooga warramay Sayf, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Mujaahid, wuxuu yiri: Waxaan ka maqlay Cabdiraxmaan bin Abii Layla, in Kacab bin Cujrah uu u warramay oo yiri: Rasuulka Allah ﷺ ayaa agtayda istaagay xilligii Xudaybiyah anigoo madaxaygu ay injiri ka da'ayso. Wuxuu igu yiri:
"Ma dhib bay kugu hayaan xasharaadkaagu?" Waxaan iri: "Haa." Wuxuu yiri: "Madaxaaga xiir — ama wuxuu yiri — Xiir." Wuxuu yiri: Aayaddan ayaa aniga iga degtey: {Haddaba qofkiinna bukooda ama dhib ka qaba madaxiisa} ilaa dhamaadkeeda. Markaasaa Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Soon saddex maalmood ah, ama sadaqayso Faraq lix qof dhexdooda ah, ama gowrac neef aad awooddo."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka ay injirta madaxa aad u dhibto waa loo bannayn karaa inuu madaxa xiirto, wuxuuna bixinayaa fidyo.
Ka'b ibn 'Ujrah waxaa xilligii dhacdooyinkii al-Xudaybiya injirtu ugu dhibtay si daran, ilaa ay madaxiisa ka soo dhacaysay. Werintu waxay sheegaysaa in aayadda ka hadlaysa jirrada ama dhibaatada madaxa isaga dartii loo soo dejiyey.
Xaaladda cibaadada ee xeerarkeedu khuseeyaan xilliga xajka ama cumrada.
Magdhow sharci ahaan waajib u ah qof aan raacin xeer gaar ah oo xajka ka mid ah.
Halbeeg cabbir mug ah; sharraxaadda la soo xigtay waxay sheegaysaa in hal faraq la mid yahay saddex saaʿ.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in qofka ixraamka ku jira loo bannayn karo inuu madaxa xiirto haddii jirro ama dhibaatayn daran jirto, hase yeeshee uu fidyo bixinayo. Saddexda doorasho ee la sheegay waa: saddex maalmood oo soon ah, cunto la siiyo lix miskiin, ama neef la qalo. Madh-habyadu waxay ka doodaan qaddarka saxda ah ee cuntada iyo shuruudaha fidyada, iyagoo tixraacaya werintan iyo kuwo kale; sidaas darteed, marka arrintan la fulinayo, waa in la raaco xeerarka madh-habka qofku raaco.
- Ha dayicin dhibaatada daran ee jirka ku haysa xilliga xajka: raac xalka la oggol yahay, talo aqoonyahan ku kalsoonna ka raadso fidyada.
- Si dhab ah u tixgeli doorashooyinka la sheegay, oo ka hor bixinta fidyada ka hubi culimo lagu kalsoon yahay qaddarka saxda ah iyo shuruudaheeda.
- Shareecada Alle waxay tixgelisaa jirrada iyo baahida; marka calaamado jiraan, si taxaddar leh u dhaqaaq adigoon jebin xeerarka ixraamka.
Werintani sidoo kale waxay xusaysaa dhibaatadii madaxa ee ku dhacday isagoo ixraam ku jira, waxayna caddaynaysaa doorashooyinka fidyada.
Sahih al-Bukhari · #1816 (Sahih)Werintaas, Ka'b wuxuu uga warramayaa tilmaantii Nebiga ﷺ ee ahayd in cunto la siiyo lix qof oo baahan.
Sahih al-Bukhari · #1817 (Sahih)Werintu waxay bixisaa warin la xidhiidha waayo-aragnimadii Ka'b iyo magdhowgii ku waajibay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.