Sahih al-Bukhari, xadiiska 184
Waxaa weriyey Asma bint Abu Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Asma bint Abu Bakr
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنِ امْرَأَتِهِ، فَاطِمَةَ عَنْ جَدَّتِهَا، أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهَا قَالَتْ أَتَيْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ، فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ يُصَلُّونَ، وَإِذَا هِيَ قَائِمَةٌ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا لِلنَّاسِ فَأَشَارَتْ بِيَدِهَا نَحْوَ السَّمَاءِ وَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ. فَقُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ أَىْ نَعَمْ. فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلاَّنِي الْغَشْىُ، وَجَعَلْتُ أَصُبُّ فَوْقَ رَأْسِي مَاءً، فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ " مَا مِنْ شَىْءٍ كُنْتُ لَمْ أَرَهُ إِلاَّ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةِ وَالنَّارِ، وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَىَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ مِثْلَ أَوْ قَرِيبًا مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ ـ لاَ أَدْرِي أَىَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ يُؤْتَى أَحَدُكُمْ فَيُقَالُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ ـ أَوِ الْمُوقِنُ لاَ أَدْرِي أَىَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ، جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى، فَأَجَبْنَا وَآمَنَّا وَاتَّبَعْنَا، فَيُقَالُ نَمْ صَالِحًا، فَقَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُؤْمِنًا، وَأَمَّا الْمُنَافِقُ ـ أَوِ الْمُرْتَابُ لاَ أَدْرِي أَىَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي، سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ ".
Waxaa nooga warramay Ismaaciil, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Maalik, oo ka weriyey Hishaam bin Curwah, oo ka weriyey xaaskiisa Faadumo, oo ka weriyey ayeeyadeed Asmaa’ bint Abii Bakar, inay tiri: Waxaan u imid Caa’ishah, xaaskii Nabiga ﷺ, markii qorraxdu madoobaatay. Waxaan arkay dadkoo taagan oo tukanaya, iyaduna way taagnayd oo tukanaysay. Waxaan weydiiyey:
“Maxaa dadka ku dhacay?” Markaasay gacanteeda cirka ku fiiqday oo tiri: “Subxaanallaah.” Waxaan weydiiyey: “Ma calaamo baa?” Way igu tilmaantay haa. Aniguna waan istaagay oo tukaday ilaa aan miir daboolmay, madaxaygana biyo ayaan ku shubtay. Markii Rasuulka Allah ﷺ salaadda ka baxay, wuxuu ammaanay oo weyneeyey Allah, kadibna wuxuu yiri: “Wax kasta oo aanan horay u arag halkan ayaan ku arkay, xitaa Jannada iyo Naarta. Waxaa la ii waxyooday in lagu fitnayn doono qabuuraha dhexdooda sida fitnada Dajjaal ama wax u dhow — ma garanayo midkee ayay Asmaa’ tiri. Midkiinba waa loo iman doonaa oo la weydiin doonaa: ‘Maxaad ka taqaannaa ninkan?’ Qofka mu’minka ah (ama qofka rumeysan — ma garanayo midkee ayay Asmaa’ tiri) wuxuu oran doonaa: ‘Waa Muxammad, Rasuulka Allah, wuxuu noogu yimid caddaymo iyo hanuun, waana aqbalnay, rumaynnay, raacnay.’ Markaasaa lagu oran doonaa: ‘Si wanaagsan u seexo, waan ognahay inaad mu’min tahay.’ Laakiin munaafiqda (ama qofka shakisana — ma garanayo midkee ayay Asmaa’ tiri) wuxuu oran doonaa: ‘Ma garanayo, dadkaan ka maqlay wax baan iri.’”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Imtixaanka qabrigu wuxuu muujinayaa in rumaynta Nebiga ﷺ si dhab ah ugu qotonto qalbiga.
Dhacdadu waxay timid markii qorrax-madoobaad dhacay, Nebiga ﷺ uu tukaday salaadda madoobaadka, dabadeedna uu ka warramay waxyaabihii uu salaadda ku arkay iyo imtixaanka qabriga.
Dhacdo dayaxu gebi ahaan ama qayb ahaan u daboolo iftiinka qorraxda.
Imtixaanka qofka dhintay lagu weydiinayo iimaankiisa iyo Rasuulka ﷺ.
Khaa'inka weyn ee, sida werinnada Islaamku sheegaan, soo bixi doona ka hor Saacadda Qiyaame.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen in imtixaanka qabrigu dhab yahay, qofka dhintayna wax laga weydiin doono Nebiga ﷺ. Jawaabta mu'minku waxay ka dhalataa iimaan daacad ah iyo raacidda hanuunka, ee kama dhalato inuu hadalka dadka kale iska daba celiyo. Xusitaanka Dajjaalku wuxuu muujinayaa sida imtixaannadu u adkaan karaan una tijaabin karaan iimaanka. Xadiisku wuxuu kaloo tilmaamayaa salaadda madoobaadka iyo dhiirrigelinta in la tukado oo Alle la xuso marka qorrax-madoobaad dhaco.
- Tuko salaadda madoobaadka markaad aragto qorrax- ama dayax-madoobaad, qalbigaagana Alle u jeedi.
- Baro farriinta Nebiga ﷺ oo si miyir leh u raac, hana ku ekaan inaad iimaanka dadka kale ka soo minguuriso.
- Alle weydiiso inuu ku sugo, kuna diyaar garow imtixaanka qabriga adigoo samaynaya camal daacad ah.
Werintani waxay sidoo kale xustaa in Asmaa' ay u timid Caa'isha xilligii qorrax-madoobaadka, waxayna tilmaamaysaa salaadda iyo digniinta culus ee Nebiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #183 (Sahih)Ibnu Cabbaas wuxuu sharraxayaa salaadda la tukado marka qorrax-madoobaad dhaco, wuxuuna xaqiijinayaa in taasi tahay sabab Alle loo xuso oo loo tukado.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.