Sahih al-Bukhari, xadiiska 1870
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مَا عِنْدَنَا شَىْءٌ إِلاَّ كِتَابُ اللَّهِ، وَهَذِهِ الصَّحِيفَةُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " الْمَدِينَةُ حَرَمٌ، مَا بَيْنَ عَائِرٍ إِلَى كَذَا، مَنْ أَحْدَثَ فِيهَا حَدَثًا، أَوْ آوَى مُحْدِثًا، فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ ". وَقَالَ " ذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ، فَمَنْ أَخْفَرَ مُسْلِمًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ، وَمَنْ تَوَلَّى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ، فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ ".
Maxamed bin Bashār baa nooga warramay, Cabdiraxmaan baa nooga warramay, Sufyaan baa nooga warramay, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Ibraahiim At-Taymi, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Cali — raḍiya Allāhu ‘anhu — wuxuu yidhi:
“Ma haysanno wax aan ahayn Kitaabka Allah iyo warqaddan qoran ee ka timid Nebiga ﷺ: ‘Madiina waa xaram, laga bilaabo buurta Caair ilaa meesha hebel. Qofkii halkaas ku sameeya dembi ama bidco, ama magangeliyo qof sameeya, waxaa ku dhacaya lacnada Allah, malaa’igta iyo dhammaan dadka; lagama aqbali doono camalkiisa faralka ah ama sunnada ah.’ Wuxuuna yidhi: ‘Dammaanadda Muslimiintu waa mid keliya. Qofkii khiyaameeya dammaanadda Muslim kale, waxaa ku dhacaya lacnada Allah, malaa’igta iyo dhammaan dadka; lagama aqbali doono camalkiisa faralka ah ama sunnada ah. Qofkii (addoon xor ah) oo qaata sayidyo kale iyadoo aan ogolaansho ka haysan sayidyadiisii hore, waxaa ku dhacaya lacnada Allah, malaa’igta iyo dhammaan dadka; lagama aqbali doono camalkiisa faralka ah ama sunnada ah.’”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Waa in la ixtiraamo xurmadda Madiina iyo ilaalinta Muslimiintu bixiyaan.
Goob xuduudaysan oo barakaysan, leh xeerar gaar ah, xadgudubkeeduna culus yahay.
Ballan ammaan oo qof la siiyo; Muslimiinta kale waa inay ixtiraamaan ballantaas.
Waa digniin culus oo ku saabsan dembiga iyo cawaaqibtiisa; qoraalku ma aha oggolaansho lagu go'aaminayo xukunka ugu dambeeya ee qofka agta Alle.
Culimada hore waxay xadiiskan ka soo qaataan in Madiina tahay goob xaram ah, ayna mamnuuc tahay in halkaas lagu sameeyo dulmi ama lagu ilaaliyo qof xadgudbay. Hadalka ah in ilaalinta Muslimiintu mid tahay wuxuu ka dhigan yahay in dammaanad ammaan oo sax ah oo Muslim bixiyo ay tahay inay bulshadu ixtiraamto. Qaybta ku saabsan qofka la xoreeyey waxay ka digaysaa in la inkaro xiriirka iyo xuquuqda kuwii xoreeyey, iyadoo aan oggolaanshahooda la haysan lagu samaysanayo xiriir daacadnimo oo kale. Culimadu waxay ka doodeen sida saxda ah ee xeerarkan loogu dabaqo fiqiga Islaamka.
- Ixtiraam xurmadda Madiina, kana fogow dulmi, waxyeello iyo qalqal ka abuurid dhexdeeda.
- Ha fududaysan ballanqaadka ilaalinta; haddii aad bixiso, oofi.
- Si taxaddar leh ula dhaqan xuquuqaha iyo xiriirrada daacadnimo ee hore u jiray, hana ugu xadgudbin dano gaar ah.
Xadiiskan Cali laga soo weriyey wuxuu leeyahay isla qaybaha udub-dhexaadka ah ee ku saabsan xurmadda Madiina, ilaalinta Muslimiinta iyo daacadnimada.
Jami' at-Tirmidhi · #2127 (Sahih)Halkan sidoo kale Cali wuxuu xusayaa qodobbada qoraalka ah ee ilaalinta iyo mamnuucidda jebinta xiriirka daacadnimo si xaqdarro ah.
Sahih al-Bukhari · #1869 (Sahih)Xadiiskan isla cutubka ku jira wuxuu ka hadlayaa maqaamka gaarka ah iyo ilaalinta Madiina.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.