Sahih al-Bukhari, xadiiska 2090
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ishaqwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِسْحَاقُ
- 2Khalid ibn Abdullahخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 3Khalidخَالِدٍ
- 4Ikrimaعِكْرِمَةَ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ مَكَّةَ، وَلَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلاَ لأَحَدٍ بَعْدِي، وَإِنَّمَا حَلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، وَلاَ يُخْتَلَى خَلاَهَا، وَلاَ يُعْضَدُ شَجَرُهَا، وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا وَلاَ يُلْتَقَطُ لُقَطَتُهَا إِلاَّ لِمُعَرِّفٍ ". وَقَالَ عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ إِلاَّ الإِذْخِرَ لِصَاغَتِنَا وَلِسُقُفِ بُيُوتِنَا. فَقَالَ " إِلاَّ الإِذْخِرَ ". فَقَالَ عِكْرِمَةُ هَلْ تَدْرِي مَا يُنَفَّرُ صَيْدُهَا هُوَ أَنْ تُنَحِّيَهُ مِنَ الظِّلِّ، وَتَنْزِلَ مَكَانَهُ. قَالَ عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ خَالِدٍ لِصَاغَتِنَا وَقُبُورِنَا.
Waxaa ka warramay Ibn Cabbaas (Alla ha ka raalli noqdee): Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri,
"Allaah wuxuu Xaram ka dhigay Makka, mana u xalaal ahayn qofna iga horreeyey, mana u xalaal noqon doonto qofna iga dabadeed. Waxay ii xalaal ahayd saacado kooban oo maalinta ah. Ma bannaana in la rujiyo geedkeeda qodxaha leh, mana la jari karo dhirta, mana la kicin karo ugaarta, mana la qaadan karo waxa yaalla (Luqata) haddii aanu ahayn qof ku dhawaaqaya si loo helo milkiilaha." Cabbaas bin Cabdul-Muddalib wuxuu yiri, "Marka laga reebo Idhkhir, oo aan u adeegsanno dahab-sameynta iyo saqafka guryaheenna." Markaasuu Rasuulku ﷺ yiri, "Marka laga reebo Idhkhir." Cikrama wuxuu yiri, "Ma og tahay macnaha 'inaan la kicin ugaarta'? Waa inaad ka cayriso hooska harsiga oo aad adigu fariisato meesheedii." Khaalid wuxuu yiri, "(Cabbaas wuxuu yiri: Idhkhir) waxaan u adeegsannaa dahab-sameynta iyo qabuuraheenna."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xaramka Maka waxay ilaalisaa dhirta, xayawaanka iyo alaabta luntay ee la helo.
Intii lagu jiray qabsashadii Maka, ʿAbbaas ibn ʿAbd al-Muṭṭalib wuxuu codsaday in laga reebo cawska Idhkhir, oo ay u baahnaayeen dahab-tumayaashu iyo dadka saqafyada dhisa. Nabiga ﷺ wuu oggolaaday.
Shay qof lumiyay oo qof kale helay.
Nooc caws udgoon oo Maka ka baxa, loona adeegsan jiray hawlo kala duwan oo wax ku ool ah.
Aag xuduudaysan oo leh xeerar gaar ah oo ilaaliya dadka, xayawaanka iyo dabeecadda.
Culimada hore waxay werintan ka fahmeen in xaramka Maka leeyahay ilaalin gaar ah: dhirta lama rujin karo ama lama jari karo, xayawaankana lama eryi karo. Alaabta la helo si iska caadi ah looma qaadan karo; waa in la shaaciyo si milkiiluhu u soo ceshan karo. Ka-reebitaanka Idhkhir wuxuu muujinayaa in baahi gaar ah oggolaansho lagu reebi karo. Madhhabyadu waxay ka doodaan baaxadda saxda ah ee xukunnadan, balse waxay qirayaan xurmada gaarka ah ee Maka.
- Xayawaanka iyo dhirta uga tag meelaha la ilaaliyo; ha eryin duurjoogta hana dhaawicin dhirta.
- Alaabta luntay meel ku wareeji ama shaaci si milkiiluhu u soo ceshan karo.
- Ixtiraam xeerarka gaarka ah ee goobaha barakaysan, tixgelina sii ka-reebitaannada la oggolaaday.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.