Sahih al-Bukhari, xadiiska 216
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِحَائِطٍ مِنْ حِيطَانِ الْمَدِينَةِ أَوْ مَكَّةَ، فَسَمِعَ صَوْتَ إِنْسَانَيْنِ يُعَذَّبَانِ فِي قُبُورِهِمَا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يُعَذَّبَانِ، وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ "، ثُمَّ قَالَ " بَلَى، كَانَ أَحَدُهُمَا لاَ يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ، وَكَانَ الآخَرُ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِ ". ثُمَّ دَعَا بِجَرِيدَةٍ فَكَسَرَهَا كِسْرَتَيْنِ، فَوَضَعَ عَلَى كُلِّ قَبْرٍ مِنْهُمَا كِسْرَةً. فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ فَعَلْتَ هَذَا قَالَ " لَعَلَّهُ أَنْ يُخَفَّفَ عَنْهُمَا مَا لَمْ تَيْبَسَا أَوْ إِلَى أَنْ يَيْبَسَا ".
Waxaa nooga warramay Cuthmaan, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Jariir, oo ka weriyey Mansuur, oo ka weriyey Mujaahid, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas, wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu marayey derbi ka mid ah derbiyada Madiina ama Makka, markaasuu maqlay codka laba qof oo lagu cadaabayo qubuurohooda. Markaasuu Nabigu ﷺ yiri:
"Waa la cadaabayaa, mana aha cadaabtoodu mid dembi weyn dartiis ah." Kadibna wuxuu yiri: "Haa, midkood ma dhowrsan jirin kaadidiisa, midka kalena wuxuu ku socon jiray xan iyo isku dir." Kadibna wuxuu dalbaday laan geed timireed oo qoyan, wuuna u jabiyey laba gabal, wuxuuna saaray mid kasta oo ka mid ah labada qabri gabal. Markaasaa lagu yiri: Rasuulkii Allow, maxaad tan u samaysay? Wuxuu yiri: "Waxaan rajaynayaa in laga fududeeyo cadaabta inta aysan engegin laamahaas, ama ilaa ay ka engegayaan."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Taxaddar la’aanta kaadida iyo xanta dadka dhexdiisa la dhex dhigo waxay keenaan isla-xisaabtan culus.
Si taxaddar leh uga hortag in kaadidu wasakhayso jirka ama dharka, oo ilaali nadaafadda markaad kaadido ka dib.
In hadallo dad laga kala qaado oo dad kale loo gudbiyo si loo huriyo khilaaf iyo colaad, ama ay taasi ka dhalato.
Waa laan cusub oo geedka timirta ah; Nebigu ﷺ xabaal kasta wuxuu dul saaray qayb ka mid ah, isagoo rajaynayay in cadaabku ka yaraado inta aysan laantu engegin.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in nadaafadda kaadida ka dib si taxaddar leh loo ilaaliyo, iyo in namīmah ay tahay dembi weyn, xataa marka dadku u arkaan mid yar. Hadalka sheegaya in dembigu aanu weynayn waxaa loo fasiray inuu tilmaamayo sida ay dadku u fududaystaan, ee aanu ahayn diidmo muujinaysa in dembigu aanu culus ahayn. Culimadu waxay ka hadleen laamaha cusub ee qabriga la saaro inay ahayd fal gaar u ahaa Nebiga ﷺ; kama dhigin talo guud oo la saaro qabri kasta.
- Markaad kaadido ka dib, si deggan u hubi in jirka iyo dharku nadiif yihiin, si fiicanna isu nadiifi.
- Ha dhex gudbin dadka sheekooyin hurin kara muran ama kalsooni-darro.
- Dembiyada u muuqda yaryar si dhab ah u qaado, Allahna weydiiso dembi-dhaaf iyo gargaar aad ku hagaajiso dhaqankaaga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.