Sahih al-Bukhari, xadiiska 218
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَازِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِقَبْرَيْنِ فَقَالَ " إِنَّهُمَا لَيُعَذَّبَانِ، وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا أَحَدُهُمَا فَكَانَ لاَ يَسْتَتِرُ مِنَ الْبَوْلِ، وَأَمَّا الآخَرُ فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِ ". ثُمَّ أَخَذَ جَرِيدَةً رَطْبَةً، فَشَقَّهَا نِصْفَيْنِ، فَغَرَزَ فِي كُلِّ قَبْرٍ وَاحِدَةً. قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، لِمَ فَعَلْتَ هَذَا قَالَ " لَعَلَّهُ يُخَفَّفُ عَنْهُمَا مَا لَمْ يَيْبَسَا ". قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى وَحَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا مِثْلَهُ " يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ ".
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Al-Muthanna, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Muxammad bin Khaazim, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Al-Acmash, oo ka weriyey Mujaahid, oo ka weriyey Daawuus, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas, wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu maray laba qabri, wuxuuna yiri:
"Labadan qof waa la cadaabayaa, mana ahan cadaabkoodu mid dembi weyn dartiis ah. Midkood wuxuu ahaa mid aan ka taxaddarin kaadidiisa, kan kalena wuxuu ahaa mid ku socda xan iyo nifaaq." Kadibna wuxuu qaatay laan geed timir ah oo qoyan, wuxuuna u kala jeexay laba qaybood, wuxuuna ku muday mid kasta oo qabriyada ka mid ah. Waxay yiraahdeen: "Rasuul Allaah! Maxaad tan u samaysay?" Wuxuu yiri: "Waxaan rajaynayaa in laga fududeeyo cadaabka inta aysan engegin." Ibnu Al-Muthanna wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Wakiic, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Al-Acmash, wuxuu yiri: Waxaan ka maqlay Mujaahid sidan oo kale: "wuxuu ka taxaddari jiray kaadidiisa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Daryeel nadaafadda oo ka fogow xan-dhalinta, waayo labaduba waxay leeyihiin cawaaqib culus.
Ka hortag in kaadi ku dhacdo jirka ama dharka, si fiicanna isu nadiifi markaad kaadido.
In hadallo dad dhexdooda ah la isu gudbiyo si loo abuuro colaad iyo muran.
Cadaab sida caqiidada Islaamku qabto ka dhici kara qabriga.
Culimadu waxay adkeeyaan in si taxaddar leh la isu nadiifiyo ka dib kaadidu ay tahay qayb muhiim ah oo ka mid ah nadaafadda cibaadada, dayacaaddeeduna ay yeelan karto cawaaqib culus. Waxay sidoo kale tilmaamaan dhibta weyn ee xan-dhalintu keento, maadaama ay xiriirrada goyso oo colaad huriso. Hadalka ah in dembiyadu aanay ‘waaweyn’ ahayn waxaa lagu fasiray inay ahaayeen kuwo aan waaweynayn marka ay falayaashu u arkayeen, ama kuwo si fudud looga taxaddari kari lahaa; taas macnaheedu ma aha in cawaaqibkoodu yar yahay. Ficilka laamaha cusub laguma fasiri karo amar guud oo ah in laamo qabuuraha la saaro: culimadu waxay uga hadlaan inuu ahaa ficil gaar u ahaa Nebiga ﷺ, waxayna ku kala aragti duwan yihiin ku dhaqankiisa.
- Kaadida ka dib hubi in jirkaaga iyo dharkaagu nadiif yihiin, si fiicanna isu nadiifi.
- Ka hor intaadan sheeko sii gudbin, hubi inay run tahay iyo inaanay muran dhalinayn.
- Si dhab ah u qaado xitaa caadooyinka u muuqda kuwo yaryar marka ay dadka kale waxyeelleeyaan ama cibaadadaada saameeyaan.
Werintaasna Nebigu ﷺ wuxuu maqlayaa cadaabka laba qof oo qabriyadooda ku jira, wuxuuna xusayaa inaan si taxaddar leh looga ilaalin kaadida.
Sahih al-Bukhari · #217 (Sahih)Werintani waxay wehelisaa wararka dhacdada, waxayna xoogga saaraysaa muhiimadda ka ilaalinta kaadida.
Sahih al-Bukhari · #220 (Sahih)Werintan, Nebigu ﷺ wuxuu nin reer baadiye ah u oggolaanayaa inuu ku kaadiyo masaajidka, dabadeedna wuxuu tilmaamayaa sida goobta loo nadiifiyo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.