Sahih al-Bukhari, xadiiska 2266
Waxaa weriyey Ya'la ibn Umayya. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ya'la ibn Umayya
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى، عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ غَزَوْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم جَيْشَ الْعُسْرَةِ فَكَانَ مِنْ أَوْثَقِ أَعْمَالِي فِي نَفْسِي، فَكَانَ لِي أَجِيرٌ، فَقَاتَلَ إِنْسَانًا، فَعَضَّ أَحَدُهُمَا إِصْبَعَ صَاحِبِهِ، فَانْتَزَعَ إِصْبَعَهُ، فَأَنْدَرَ ثَنِيَّتَهُ فَسَقَطَتْ، فَانْطَلَقَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَهْدَرَ ثَنِيَّتَهُ وَقَالَ " أَفَيَدَعُ إِصْبَعَهُ فِي فِيكَ تَقْضَمُهَا ـ قَالَ أَحْسِبُهُ قَالَ ـ كَمَا يَقْضَمُ الْفَحْلُ ". قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ جَدِّهِ، بِمِثْلِ هَذِهِ الصِّفَةِ أَنَّ رَجُلاً، عَضَّ يَدَ رَجُلٍ، فَأَنْدَرَ ثَنِيَّتَهُ، فَأَهْدَرَهَا أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه.
Waxaa ka warramay Ya'la bin Umayya (radiyallahu anhu): Waxaan la dagaallamay Nebiga ﷺ ciidankii Al-Cusra (Dagaalkii Tabuuk), waxayna ahayd camalka ugu adag ee aan sameeyay nafteyda agteeda. Waxaan lahaa shaqaale oo qof kale la dagaallamay, midkoodna wuxuu qaniinay faraca saaxiibkiis, markii uu farta soo jiidayna, ilkihiisa ayaa go'day oo dhacday. Wuxuu u yimid Nebiga ﷺ si uu u dacwoodo, laakiin Nebigu ﷺ wuxuu xukumay in ilkahaasi aysan lahayn magdhow, wuxuuna yiri:
"Ma waxaad rabtaa inuu fartiisa afkaaga geliyo si aad u ruugto sida geela labka ah?" Ibn Juraij wuxuu ka warramay Cabdullaahi bin Abii Mulayka oo ka weriyey awowgiis sheeko tan oo kale ah: Nin baa qaniinay gacanta nin kale, markaas ayaa ilkihiisu go'deen, Abu Bakr (radiyallahu anhu) ayaana xukumay inuusan xaq u lahayn magdhow ilkahaas jabay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof iska difaacaya qof qaniinaya mas’uul kama aha iligga ka jaba marka uu iska furayo.
Magac kale oo loo yaqaan duullaankii Tabuuk, kaas oo ay la socdeen dhibaatooyin iyo adkaysi badan.
Mid ka mid ah ilkaha hore ee afka; dhacdadan, iligga qofka qaniinayay ayaa jabay.
Lacag lagu dalbado dhaawac jirka ah ama khasaare dhacay.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in qofku aanu mas’uul ka ahayn dhaawac ka dhasha marka uu iska furayo qaniinyo gardarro ah, haddii falcelintu lagama maarmaan u tahay joojinta qaniinyada. Sheegashada waa la diiday sababtoo ah qofka qaniinayay ayaa isagu abuuray xaaladda khatarta ah, qofka kalena kuma waajib ahayn inuu oggolaado in fartiisa la qaniino oo la calaliyo. Tani ma aha ka-dhaafid guud oo khusaysa dhaawac kasta oo ka dhaca muran: duruufaha, baahida iyo isu-dheellitirka falcelinta waa in la tixgeliyaa. Madh-habyadu waxay mas’uuliyadda marka la is-difaacayo ku go’aamiyaan xuduudahan iyo xaqiiqooyinka khuseeya.
- Markaad iska furayso qaniinyo, adeegso xoogga ugu yar ee ku filan joojinta khatarta.
- Marka khilaaf dhaco, xaqiiqooyinka si deggan ugu gudbi garsoore awood u leh ama dhexdhexaadiye, intii aad adigu xoog ku dalban lahayd magdhow.
- Mas’uuliyad iska saar ka-hortagga muranka, gargaarna raadso ka hor inta hadal-kulul isu beddelin gacan-ka-hadal.
Werintani waxay ka warramaysaa isla dhacdada, waxayna caawisaa fahamka erayada iyo macnaha sharci ee xukunka.
40 Hadith van an-Nawawi · #32 (Sahih)Xadiiska sheegaya inaan waxyeello la geysan, lagumana jawaabin waxyeello, wuxuu bixiyaa qaab guud oo lagu hortago laguna qiimeeyo dhaawaca.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.