Sahih al-Bukhari, xadiiska 2269
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّمَا مَثَلُكُمْ وَالْيَهُودُ وَالنَّصَارَى كَرَجُلٍ اسْتَعْمَلَ عُمَّالاً فَقَالَ مَنْ يَعْمَلُ لِي إِلَى نِصْفِ النَّهَارِ عَلَى قِيرَاطٍ قِيرَاطٍ فَعَمِلَتِ الْيَهُودُ عَلَى قِيرَاطٍ قِيرَاطٍ، ثُمَّ عَمِلَتِ النَّصَارَى عَلَى قِيرَاطٍ قِيرَاطٍ، ثُمَّ أَنْتُمُ الَّذِينَ تَعْمَلُونَ مِنْ صَلاَةِ الْعَصْرِ إِلَى مَغَارِبِ الشَّمْسِ عَلَى قِيرَاطَيْنِ قِيرَاطَيْنِ، فَغَضِبَتِ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى وَقَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ عَمَلاً وَأَقَلُّ عَطَاءً، قَالَ هَلْ ظَلَمْتُكُمْ مِنْ حَقِّكُمْ شَيْئًا قَالُوا لاَ. فَقَالَ فَذَلِكَ فَضْلِي أُوتِيهِ مَنْ أَشَاءُ ".
Waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Abii Uways, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Maalik, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Diinaar, oo ahaa addoonkii Cabdullaahi bin Cumar, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Cumar bin Al-Khadhaab — raḍiya Allāhu ʿanhumā — in Rasuulka Allaah ﷺ uu yiri:
"Tusaalihiinna iyo tusaalaha Yuhuudda iyo Nasaarada wuxuu la mid yahay nin shaqaaleysiiyey rag, dabadeedna ku yiri: 'Yaa ii shaqeynaya ilaa badhtamaha maalinta iyadoo midkiiba la siinayo qiiraad?' Markaasay Yuhuuddu shaqeeyeen iyagoo midkiiba qaadanaya qiiraad. Kadibna Nasaaradu way shaqeeyeen iyagoo midkiiba qaadanaya qiiraad ilaa salaadda Casir. Idinkuna waxaad tihiin kuwa shaqeynaya laga bilaabo salaadda Casir ilaa qorraxdu ka dhacdo, iyadoo midkiiba la siinayo laba qiiraad. Markaasay Yuhuudda iyo Nasaaradu cadhoodeen oo yiraahdeen: 'Annagaa shaqo badan qabannay, haddana wax yar baan helnay!' Wuxuu yiri: 'Ma idinka dulmiyey xuquuqdiinna wax ka mid ah?' Waxay yiraahdeen: 'Maya.' Markaasuu yiri: 'Taasi waa fadligayga aan siiyo cidday doonto.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Allah wuxuu ummadda Maxamed ﷺ naxariistiisa kaga deeqaa ajar dheeraad ah.
Halbeeg lagu tusaaleeyo ajarka; halkan ma aha tiro sax ah oo aan xisaabin karno.
Salaadda waajibka ah ee galabtii.
Deeq dheeraad ah oo Eebbe bixiyo, mana aha wax qof xaq u yeelan karo.
Culimada hore waxay tusaalahan u fasireen sawir muujinaya sida ummaduhu isugu xigaan iyo ajarka Eebbe siiyo. Ummadda ugu dambaysa tusaalaha waxay shaqaysaa waqti ka gaaban, balse waxay heshaa ajar ka badan, taas oo ku timid nicmada Eebbe. Taasi kama dhigna in Eebbe cidna dulmiyo: shaqaalihii hore waxay qirayaan inay si buuxda u heleen mushaharkii lagu heshiiyey. Sidaas darteed, tusaaluhu wuxuu muujinayaa caddaaladda iyo deeqsinimada Eebbe labadaba; saldhig uma aha in qof qof kale lagu qiimeeyo ummadda uu ka tirsan yahay.
- Ku mahadnaq nicmooyinka Eebbe, hana u qaadan ajarka dheeraadka ah wax aad xaq ku leedahay.
- Shaqada laguu igmaday si daacad ah u gud, kuna kalsoonow in Eebbe si caddaalad ah u xukumo.
- Ha ka hinaasin ajarka dadka kale; garaw waxa adigu heshay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.