Sahih al-Bukhari, xadiiska 2306
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Sulayman ibn Harbwuxuu u sheegay al‑Bukhariسُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ
- 2Shu'baشُعْبَةُ
- 3Salama ibn Kuhaylسَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ
- 4Abu Salama ibn Abd ar‑Rahmanأَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَجُلاً، أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَتَقَاضَاهُ، فَأَغْلَظَ، فَهَمَّ بِهِ أَصْحَابُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " دَعُوهُ فَإِنَّ لِصَاحِبِ الْحَقِّ مَقَالاً ". ثُمَّ قَالَ " أَعْطُوهُ سِنًّا مِثْلَ سِنِّهِ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لاَ نَجِدُ إِلاَّ أَمْثَلَ مِنْ سِنِّهِ. فَقَالَ " أَعْطُوهُ فَإِنَّ مِنْ خَيْرِكُمْ أَحْسَنَكُمْ قَضَاءً ".
Abuu Hurayrah wuxuu ka wariyey: Nin baa u yimid Nebiga (ﷺ) isagoo deyntiisa dalbanaya oo si qallafsan ula hadlay. Asxaabtii Nebiga (ﷺ) waxay damceen inay dhibaan, laakiin Rasuulka Allah (ﷺ) wuxuu yiri,
"Daaya, maxaa yeelay qofka xaqqa leh wuxuu xaq u leeyahay inuu hadlo." Kadibna Rasuulka Allah (ﷺ) wuxuu yiri, "Siiya geel da'diisu la mid tahay kiisa." Waxay yiraahdeen, "Rasuulkii Allow, ma helno mid aan ahayn geel ka da' weyn kiisa." Markaasuu yiri, "Siiya, maxaa yeelay kan idiinku khayr badan waa kan ugu fiican ee guta xuquuqda dadka kale."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka wax lagu leeyahay xaq buu u leeyahay inuu dalbado xaqiisa; qofka lagu leeyahayna si deeqsinimo leh ha u bixiyo.
Qofka wax lagu leeyahay wuu si cad u sheegi karaa waxa uu xaqa u leeyahay, xataa haddii hadalkiisu aanu wanaagsanayn.
Bixinta hore waxa laga rabay inay la ekaato da’da neefkii la amaahday.
Deynta si taxaddar leh oo edeb wanaagsan leh u bixi, oo haddii ay ku habboon tahay, qaataha sii wax ka wanaagsan.
Culimada hore waxay daliishadaan in qofka wax lagu leeyahay uu xaq u leeyahay inuu dalbado, dadka ag joogaana aanay sabab la’aan u hor istaagi karin. Qofka lagu leeyahay waa inuu waajibkiisa ku guto waqtigiisa. Haddii waxa keliya ee la heli karo uu yahay wax ka wanaagsan, waa la bixin karaa; dhiirrigelinta Nebigu waxay ammaanaysaa bixinta wanaagsan, balse kama dhigeyso waajib in wax dheeraad ah oo ka baxsan deynta la bixiyo. Afarta madhhab ee Sunniga ahi waxay mamnuucaan faa’iido shardi looga dhigo amaahda, halka hadiyad dheeraad ah oo qofku ikhtiyaarkiisa ku bixiyo marka uu deynta celinayo, oo aan horay loogu heshiin, loo arko wanaag.
- Lacagta la amaahday waqtigeeda ku celi, haddii bixintu dib u dhacdana si cad ula socodsii qofka wax ku leh.
- U oggolow qofka inuu xaqiisa si deggan u caddeeyo; hadal aan fiicnayn ha uga jawaabin hanjabaad ama aflagaaddo.
- Deynta si deeqsinimo leh u dhammee marka ay ikhtiyaari tahay oo aanay ahayn faa’iido amaahda horay shardi looga dhigay.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka warramaysaa ninkii dalbaday deyntiisa iyo dhiirrigelinta ah in deynta si wanaagsan loo bixiyo.
Sahih al-Bukhari · #2304 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa muran ku saabsan sheegasho, waxayna muujinaysaa sida xaqa loogu go’aamiyo hab munaasib ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.