Sahih al-Bukhari, xadiiska 2307
Waxaa weriyey Miswar ibn Makhrama. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Miswar ibn Makhrama
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ وَزَعَمَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ. فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ، وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ ". وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا. فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُسْلِمِينَ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ بِذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ". فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ، فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعُوا إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ". فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا.
Waxaa ka warramay Marwan bin Al-Xakam iyo Al-Miswar bin Makhrama: Markii ay wafdiga qabiilka Hawazin u yimaadeen Rasuulka Alle ﷺ iyagoo Muslimiin ah, ayuu istaagay. Waxay ka codsadeen inuu u celiyo xoolahoodii iyo maxaabiistoodii. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu ku yiri:
"Hadalka aan ugu jeclahay waa kan runta ah. Doorta mid ka mid ah labada kooxood: ama maxaabiista ama xoolaha, waayo waan idinku sugayay." Rasuulka Alle ﷺ wuxuu sugayay in ka badan toban habeen markii uu ka soo laabtay Daa'if. Markii ay u caddaatay inaanu Rasuulka Alle ﷺ u celin doonin wax aan ka ahayn mid ka mid ah labadaas, waxay yiraahdeen: "Waxaan doorannay maxaabiistayada." Markaas ayuu Rasuulka Alle ﷺ istaagay muslimiinta dhexdooda, wuxuuna ammaanay Alle sida uu mudan yahay, dabadeedna wuxuu yiri: "Intaas kadib, walaalahiinnaan waxay noogu yimaadeen iyagoo toobad keenay, waxaana arkay inay habboon tahay inaan u celiyo maxaabiistooda. Haddaba, qofkii idinka mid ah oo raalli ka ah inuu si mutadawacnimo ah u bixiyo ha sameeyo, qofkii idinka mid ah oo jecel inuu ku sii haysto qaybtiisa ilaa aan ka siinno waxa ugu horreeya ee Alle nagu manaaystana ha sameeyo." Dadkii waxay yiraahdeen: "Raalli baan uga nahay Rasuulka Alle ﷺ." Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Ma garanayno qofka idinka mid ah oo oggolaaday iyo qofka aan oggolaan. Noqda oo madaxdiinnu ha noo soo gudbiyaan go'aankiinna." Dadkii way noqdeen, madaxdoodiina way la hadashay, dabadeedna waxay ku noqdeen Rasuulka Alle ﷺ waxayna u sheegeen inay dadku si farxad iyo raallinimo leh u bixiyeen qaybahoodii.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu reer Hawāzin siiyey doorasho xor ah, wuxuuna ixtiraamay saamiga qof kasta.
Markii uu Ta’if ka soo noqday ka dib, ergadii Hawāzin waxay Nabiga ﷺ ugu yimaadeen iyagoo Muslimiin ah oo toobad keenay. Waxay codsadeen in loo soo celiyo hantidooda iyo maxaabiistooda. Wuxuu siiyey doorasho u dhexaysa labada kooxood, wuxuuna Muslimiinta mid mid uga dalbaday inay oggolaadaan soo celinta maxaabiista.
Qabiil Carbeed; ergadiisu waxay diintooda soo geliddii ka dib codsadeen in loo soo celiyo hantidooda iyo maxaabiistooda.
Qayb ka mid ah qaniimada oo loo qoondeeyey qof Muslim ah.
Wakiillo dadkooda ka hubiyey cidda oggolaanaysa inay ka tanaasusho saamigeeda.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in hoggaamiyuhu ku dhaqmo caddaalad iyo daacadnimo, la tashado dadka ay arrintu khusayso, oo aanu xuquuqdooda lahaansho wax u dhimayn iyaga oo aan oggolaan. Nabigu ﷺ ma uu aqbalin oggolaansho guud inuu caddayn u yahay in qof kastaa si xor ah u oggolaaday; wuxuu wakiillada ka dalbaday inay arrinta hubiyaan. Waxa kale oo laga fahmayaa in qofku si ikhtiyaari ah uga tanaasulo xuquuqdiisa ay tahay arrin wanaagsan, balse aan lagu khasbi karin.
- Marka go'aan wadajir ah la gaarayo, si gaar ah u hubi in qof kasta si xor ah u oggol yahay.
- Dadka sii doorashooyin cad, una sharax si daacad ah xuquuqaha iyo cawaaqibta la socda.
- Markaad xuquuq ka tanaasulayso, si ikhtiyaari ah u samee, hana u samayn cadaadis uga imanaya hoggaamiye ama koox.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.