Sahih al-Bukhari, xadiiska 2308
Waxaa weriyey Al-Miswar bin Makhrama. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Al-Miswar bin Makhrama
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ وَزَعَمَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ. فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ، وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ ". وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا. فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُسْلِمِينَ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ بِذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ". فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ، فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعُوا إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ". فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا.
Waxaa ka warramay Marwan bin Al-Xakam iyo Al-Miswar bin Makhrama: Markii ay wefdiga qabiilka Hawazin u yimaadeen Rasuulka Ilaahay ﷺ iyagoo Muslimiin ah, ayuu istaagay. Waxay ka codsadeen inuu u celiyo hantidoodii iyo maxaabiistoodii. Rasuulka Ilaahay ﷺ wuxuu ku yiri:
"Hadalka aan ugu jeclahay waa kan runta ah. Doorta mid ka mid ah labada kooxood: ama maxaabiista ama hantida, waayo waan idinku sugayay." Rasuulka Ilaahay ﷺ wuxuu sugayay in ka badan toban habeen markii uu ka soo laabtay Daa'if. Markii ay u caddaatay inaanu Rasuulka Ilaahay ﷺ u celin doonin wax aan ahayn mid ka mid ah labadaas, waxay yiraahdeen: "Waxaan doorannay maxaabiistayada." Markaas ayuu Rasuulka Ilaahay ﷺ istaagay dhexda Muslimiinta, wuxuuna Ilaahay ku ammaanay sidii uu mudnaa, dabadeedna wuxuu yiri: "Intaas kadib, walaalihiinnaan waxay noogu yimaadeen iyagoo toobad keenay, waxaana arkay inay habboon tahay in loo celiyo maxaabiistooda. Qofkii idinka mid ah oo raalli ka ah inuu si mutadawacnimo ah u bixiyo, ha sameeyo; qofkii idinka mid ah oo doonaya inuu xaqiisa haysto ilaa aan ka siinno qaniimada ugu horreysa ee Ilaahay ina siiyo, isna ha sameeyo." Dadkii waxay yiraahdeen: "Raalli baan uga nahay Rasuulka Ilaahay ﷺ dartiis." Rasuulka Ilaahay ﷺ wuxuu yiri: "Ma garanayno cidda idinka mid ah oo oggolaatay iyo cidda aan oggolaan. Noqda oo madaxdiinnu ha noo soo gudbiso go'aankiinna." Dadkii way noqdeen, madaxdoodiina way la hadashay, kadibna waxay ku soo laabteen Rasuulka Ilaahay ﷺ waxayna u sheegeen in dadku si farxad iyo raallinimo leh u bixiyeen xuquuqdoodii.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Maxaabiista in la soo celiyo waxay u baahnayd oggolaansho xor ah oo si cad loo xaqiijiyey.
Markii wafdigii Hawaaizin ay Islaameen ka dib, waxay dalbadeen in loo soo celiyo hantidoodii iyo maxaabiistoodii. Nabigu ﷺ wuxuu u oggolaaday inay kala doortaan, dabadeedna Muslimiinta ayuu weydiiyey inay si iskood ah ugu raalli noqdaan in maxaabiista la soo celiyo.
Maxaabiis la qabsaday intii colaaddu socotay.
Wakiillo gudbinayey goʼaanka dadkooda.
Hanti loo qaybiyo sidii booli dagaal ka dib colaad.
Culimadu waxay arrintan ka soo qaataan in aan qof saamigiisa laga tanaasuli karin oggolaanshihiisa laʼaan. Oggolaansho guud oo kulan lagu muujiyo kuma filna haddii aanay caddayn cidda dhab ahaan oggolaatay; sidaas darteed Nabigu ﷺ wuxuu wakiillada faray inay goʼaannada qof qof u soo xaqiijiyaan. Waxaa kale oo laga fahmayaa in wakiilku goʼaan dadka kale magacooda ku gudbin karo haddii loo idmaday. Xeerarka faahfaahsan ee wakiilnimada iyo qaybintu waxay ku kala duwan yihiin mad-habyada fiqiga.
- Si cad u weydiiso oggolaansho ka hor intaadan cid kale magaceeda uga tanaasulin hanteeda ama xuquuqdeeda.
- Xaqiiji in qof kastaa dhab ahaan oggolaaday; wakiil awood loo siiyey ha si taxaddar leh u hubiyo.
- Marka khilaaf la xallinayo, dooro caddaalad iyo naxariis adigoo aan dayacin xuquuqda dadka.
Werintani waxay ka hadlaysaa isla dhacdadii wafdiga Hawaaizin, waxayna caddaynaysaa kala doorashadii maxaabiista iyo hantida.
Sahih al-Bukhari · #2306 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ku jirtaa isla qaybta buugga ee ka hadlaysa wakiilnimada iyo awood-siinta ganacsi, waxayna bixisaa macne la xidhiidha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.