Wakaaladda iyo Ganacsiga Wakiilnimada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2309

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Wakaaladda iyo Ganacsiga Wakiilnimada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، وَغَيْرِهِ،، يَزِيدُ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ، وَلَمْ يُبَلِّغْهُ كُلُّهُمْ رَجُلٌ وَاحِدٌ مِنْهُمْ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ، فَكُنْتُ عَلَى جَمَلٍ ثَفَالٍ، إِنَّمَا هُوَ فِي آخِرِ الْقَوْمِ، فَمَرَّ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَنْ هَذَا ‏"‏‏.‏ قُلْتُ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا لَكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ إِنِّي عَلَى جَمَلٍ ثَفَالٍ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَمَعَكَ قَضِيبٌ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَعْطِنِيهِ ‏"‏‏.‏ فَأَعْطَيْتُهُ فَضَرَبَهُ فَزَجَرَهُ، فَكَانَ مِنْ ذَلِكَ الْمَكَانِ مِنْ أَوَّلِ الْقَوْمِ قَالَ ‏"‏ بِعْنِيهِ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بِعْنِيهِ قَدْ أَخَذْتُهُ بِأَرْبَعَةِ دَنَانِيرَ، وَلَكَ ظَهْرُهُ إِلَى الْمَدِينَةِ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا دَنَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ أَخَذْتُ أَرْتَحِلُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَيْنَ تُرِيدُ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً قَدْ خَلاَ مِنْهَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلاَّ جَارِيَةً تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ إِنَّ أَبِي تُوُفِّيَ وَتَرَكَ بَنَاتٍ، فَأَرَدْتُ أَنْ أَنْكِحَ امْرَأَةً قَدْ جَرَّبَتْ خَلاَ مِنْهَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَذَلِكَ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ قَالَ ‏"‏ يَا بِلاَلُ اقْضِهِ وَزِدْهُ ‏"‏‏.‏ فَأَعْطَاهُ أَرْبَعَةَ دَنَانِيرَ، وَزَادَهُ قِيرَاطًا‏.‏ قَالَ جَابِرٌ لاَ تُفَارِقُنِي زِيَادَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَلَمْ يَكُنِ الْقِيرَاطُ يُفَارِقُ جِرَابَ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Al-Makki bin Ibraahiim, waxaa nooga warramay Ibnu Jurayj, oo ka weriyey Cataa’ bin Abii Rabaax iyo kuwo kale, qaarkoodna way is-dheeraayeen xogta, laakiin mid walba ma uusan soo gaarsiinin sida hal qof oo kaliya. Waxaa laga weriyey Jaabir bin Cabdillaahi - Allaha ka raalli noqdee - wuxuu yiri: Waxaan la socday Nabiga ﷺ safar, waxaanan saarnaa geel gaabis ah oo ka haray dadka intiisa kale. Markaas ayuu Nabigu ﷺ agtayda maray oo wuxuu yiri:

"Kani waa kuma?" Waxaan iri: Waa Jaabir bin Cabdillaahi. Wuxuu yiri: "Maxaa kugu dhacay?" Waxaan iri: Waxaan saaranahay geel gaabis ah. Wuxuu yiri: "Ma haysataa usha?" Waxaan iri: Haa. Wuxuu yiri: "Ii dhiib." Markaan siiyey, wuu ku dhuftay geelkii wuuna canaantay, markaas buu geelkii noqday kan ugu horreeya safafka. Wuxuu yiri: "Iga iibi." Waxaan iri: Maya, adigaa leh Rasuulallaahow ﷺ. Wuxuu yiri: "Iga iibi, waxaan kaa qaatay afar diinaar, waadna fuuli kartaa ilaa Madiina." Markaan u dhowaanay Madiina, waxaan bilaabay inaan degto. Wuxuu yiri: "Xaggee baad u socotaa?" Waxaan iri: Waxaan guursaday haweeney carmal ah (oo horay u soo guursatay). Wuxuu yiri: "Maxaad u guursan weyday gabar yar oo aad isla ciyaartaan?" Waxaan iri: Aabbahay wuu dhintay wuxuuna ka tagay gabdho, sidaas darteed waxaan doonay inaan guursado haweeney khibrad leh oo iyaga xannaaneysa. Wuxuu yiri: "Taasi waa sax." Markaan nimid Madiina, wuxuu yiri: "Bilaalow, sii lacagta oo u dheeri." Markaas Bilaal wuxuu siiyey afar diinaar iyo qiiraad dheeraad ah. Jaabir wuxuu yiri: Dheeriga Rasuulallaah ﷺ igama hari doono. Qiiraadkaasina kama uusan bixin jeebka Jaabir bin Cabdillaahi.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu iibsaday awrkii Jaabir, wuxuuna siiyey wax dheeraad ah oo ka sarreeya qiimihii.

Asalka iyo sababta

Jaabir wuxuu Nabiga ﷺ kula safrayey awr gaabis ah. Wuxuu sheegay inuu guursaday haweeney hore loo guursaday si ay u daryeesho walaalihiis ka yaryar, kaddib markii aabbahood dhintay.

Erayada adag oo la sharxay
Diinaar

Lacag dahab ah oo loo adeegsan jiray wax kala iibsiga.

Qiirood

Halbeeg qiime oo yar; halkan wuxuu ahaa lacag dheeraad ah oo ka sarraysay qiimihii lagu heshiiyey.

Wakaalad

Oggolaansho qof loogu fasaxo inuu hawl u qabto qof kale; Bilaal ayaa Jaabir lacagta uga bixiyey magaca Nabiga ﷺ.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in iibku ansax noqon karo marka qiimaha iyo shuruuduhu cadd yihiin, xitaa haddii iibiyuhu muddo kooban sii isticmaali karo waxa la iibiyey. Nabiga ﷺ wuxuu bixiyey qiimihii lagu heshiiyey, dabadeedna wax dheeraad ah ayuu siiyey Jaabir; tani waxay muujinaysaa wanaagga deeqsinimada iyadoo aan heshiiska la beddelin. Ficilka Bilaal wuxuu muujinayaa in lacag-bixinta loo marin karo wakiil. Culimadu sidoo kale waxay xusaan in daryeelka Jaabir u hayey walaalihiis uu sabab u ahaa doorashadiisa guur; doorbididda haweeney da’ yar oo aan hore loo guursan waajib ma aha, waxaana la tixgeliyaa duruufaha dadka ay arrintu khusayso.

Casharrada maanta
  1. Marka wax la iibinayo, horay u caddee qiimaha iyo heshiis kasta oo ku saabsan isticmaal ku-meel-gaar ah.
  2. Bixi wixii lagu heshiiyey, wax dheeraad ahna u bixi hadiyad ikhtiyaari ah adigoon shardi ka dhigin.
  3. Markaad dooranayso guur, tixgeli masuuliyadaha iyo baahiyaha xubnaha qoyska.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.