Wakaaladda iyo Ganacsiga Wakiilnimada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2311

Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Wakaaladda iyo Ganacsiga Wakiilnimada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Huraira

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَقَالَ عُثْمَانُ بْنُ الْهَيْثَمِ أَبُو عَمْرٍو حَدَّثَنَا عَوْفٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ وَكَّلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِحِفْظِ زَكَاةِ رَمَضَانَ، فَأَتَانِي آتٍ فَجَعَلَ يَحْثُو مِنَ الطَّعَامِ، فَأَخَذْتُهُ، وَقُلْتُ وَاللَّهِ لأَرْفَعَنَّكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ إِنِّي مُحْتَاجٌ، وَعَلَىَّ عِيَالٌ، وَلِي حَاجَةٌ شَدِيدَةٌ‏.‏ قَالَ فَخَلَّيْتُ عَنْهُ فَأَصْبَحْتُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ مَا فَعَلَ أَسِيرُكَ الْبَارِحَةَ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ شَكَا حَاجَةً شَدِيدَةً وَعِيَالاً فَرَحِمْتُهُ، فَخَلَّيْتُ سَبِيلَهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَمَا إِنَّهُ قَدْ كَذَبَكَ وَسَيَعُودُ ‏"‏‏.‏ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ سَيَعُودُ لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّهُ سَيَعُودُ‏.‏ فَرَصَدْتُهُ فَجَاءَ يَحْثُو مِنَ الطَّعَامِ فَأَخَذْتُهُ فَقُلْتُ لأَرْفَعَنَّكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ دَعْنِي فَإِنِّي مُحْتَاجٌ، وَعَلَىَّ عِيَالٌ لاَ أَعُودُ، فَرَحِمْتُهُ، فَخَلَّيْتُ سَبِيلَهُ فَأَصْبَحْتُ، فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ، مَا فَعَلَ أَسِيرُكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ شَكَا حَاجَةً شَدِيدَةً وَعِيَالاً، فَرَحِمْتُهُ فَخَلَّيْتُ سَبِيلَهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَمَا إِنَّهُ قَدْ كَذَبَكَ وَسَيَعُودُ ‏"‏‏.‏ فَرَصَدْتُهُ الثَّالِثَةَ فَجَاءَ يَحْثُو مِنَ الطَّعَامِ، فَأَخَذْتُهُ فَقُلْتُ لأَرْفَعَنَّكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَهَذَا آخِرُ ثَلاَثِ مَرَّاتٍ أَنَّكَ تَزْعُمُ لاَ تَعُودُ ثُمَّ تَعُودُ‏.‏ قَالَ دَعْنِي أُعَلِّمْكَ كَلِمَاتٍ يَنْفَعُكَ اللَّهُ بِهَا‏.‏ قُلْتُ مَا هُوَ قَالَ إِذَا أَوَيْتَ إِلَى فِرَاشِكَ فَاقْرَأْ آيَةَ الْكُرْسِيِّ ‏{‏اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ‏}‏ حَتَّى تَخْتِمَ الآيَةَ، فَإِنَّكَ لَنْ يَزَالَ عَلَيْكَ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ وَلاَ يَقْرَبَنَّكَ شَيْطَانٌ حَتَّى تُصْبِحَ‏.‏ فَخَلَّيْتُ سَبِيلَهُ فَأَصْبَحْتُ، فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا فَعَلَ أَسِيرُكَ الْبَارِحَةَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ زَعَمَ أَنَّهُ يُعَلِّمُنِي كَلِمَاتٍ، يَنْفَعُنِي اللَّهُ بِهَا، فَخَلَّيْتُ سَبِيلَهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا هِيَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ قَالَ لِي إِذَا أَوَيْتَ إِلَى فِرَاشِكَ فَاقْرَأْ آيَةَ الْكُرْسِيِّ مِنْ أَوَّلِهَا حَتَّى تَخْتِمَ ‏{‏اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ‏}‏ وَقَالَ لِي لَنْ يَزَالَ عَلَيْكَ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ وَلاَ يَقْرَبَكَ شَيْطَانٌ حَتَّى تُصْبِحَ، وَكَانُوا أَحْرَصَ شَىْءٍ عَلَى الْخَيْرِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا إِنَّهُ قَدْ صَدَقَكَ وَهُوَ كَذُوبٌ، تَعْلَمُ مَنْ تُخَاطِبُ مُنْذُ ثَلاَثِ لَيَالٍ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ذَاكَ شَيْطَانٌ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa yiri Cuthmaan bin Al-Haytham Abuu Camr: Waxaa nooga warramay Cowf, oo ka weriyey Muxammad bin Siiriin, oo ka weriyey Abuu Hurayrah — raalli ha ka ahaado Allaah — wuxuu yiri: Rasuulka Allaah ﷺ ayaa ii wakiishay ilaalinta sakada Ramadaanka. Markaas waxaa ii yimid qof bilaabay inuu cunto faruuryo ka qaato. Waan qabtay oo waxaan iri, 'Wallahi waan kuu geynayaa Rasuulka Allaah ﷺ.' Wuxuu yiri, 'Anigu waan baahanahay, carruur badan ayaana iga hoosaysa, baahi xooggan ayaana i haysataa.' Markaas waan sii daayay. Subaxdii markii la gaaray ayaa Nabigu ﷺ wuxuu yiri, 'Abuu Hurayrow, maxuu sameeyay maxbuuskaagii xalay?' Waxaan iri, 'Rasuulka Allaah ﷺ, wuxuu ka cabtay baahi xooggan iyo carruur badan, markaas waan u naxariistay oo waan sii daayay.' Wuxuu yiri, 'Wuu kuu been sheegay, wuuna soo noqon doonaa.' Waan ogaa inuu soo noqonayo sababtoo ah Rasuulka Allaah ﷺ ayaa ii sheegay inuu soo noqonayo. Markaas waan sugay isagoo feejigan. Wuxuu yimid isagoo cunto faruuryo ka qaadanaya, waanan qabtay oo waxaan iri, 'Waan kuu geynayaa Rasuulka Allaah ﷺ.' Wuxuu yiri, 'Ii dhaaf, waayo waan baahanahay, carruur badanna way iga hoosaysaa, dib dambe uma soo noqon doono.' Waan u naxariistay oo waan sii daayay. Subaxdii ayaa Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu igu yiri, 'Abuu Hurayrow, maxuu sameeyay maxbuuskaagu?' Waxaan iri, 'Rasuulka Allaah ﷺ, wuxuu ka cabtay baahi xooggan iyo carruur badan, markaas waan u naxariistay oo waan sii daayay.' Wuxuu yiri, 'Wuu kuu been sheegay, wuuna soo noqon doonaa.' Markii saddexaad ayaan sugay, wuxuuna yimid isagoo cunto faruuryo ka qaadanaya. Waan qabtay oo waxaan iri, 'Waan kuu geynayaa Rasuulka Allaah ﷺ! Tani waa markii saddexaad ee aad sheegto inaadan soo noqonayn, haddana waad soo noqotay.' Wuxuu yiri, 'Ii dhaaf aan ku baro erayo uu Allaah kugu anfaco.' Waxaan iri, 'Waa maxay?' Wuxuu yiri, 'Markaad sariirtaada tagto, akhri Aayatul-Kursiga: {Allaahu laa ilaaha illaa Huwa, Al-Xayyul-Qayyuum} ilaa aad dhammayso aayadda oo dhan, markaas waxaa kuu joogaya ilaaliye ka socda Allaah, shaydaanna kuma soo dhowaan doono ilaa subaxda.' Waan sii daayay. Subaxdii ayaa Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu igu yiri, 'Maxuu sameeyay maxbuuskaagii xalay?' Waxaan iri, 'Rasuulka Allaah ﷺ, wuxuu sheegtay inuu i barayo erayo uu Allaah igu anfaco, markaas waan sii daayay.' Wuxuu yiri, 'Waa maxay erayadaasi?' Waxaan iri, 'Wuxuu igu yiri,

"Markaad sariirtaada tagto, akhri Aayatul-Kursiga bilowgeeda ilaa dhamaadkeeda: {Allaahu laa ilaaha illaa Huwa, Al-Xayyul-Qayyuum}," wuxuuna igu yiri, "Waxaa kuu joogaya ilaaliye ka socda Allaah, shaydaanna kuma soo dhowaan doono ilaa subaxda." Saxaabada waxay ahaayeen kuwo aad ugu dadaala khayrka. Markaas Nabigu ﷺ wuxuu yiri, 'Run buu kuu sheegay inkastoo uu yahay beenaale weyn. Ma ogtahay cidda aad la hadlaysay saddexdan habeen, Abuu Hurayrow?' Waxaan iri, 'Maya.' Wuxuu yiri, 'Kaasi waa Shaydaan.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Akhriyadda Aayatul Kursi ka hor hurdada waxay ka ilaalisaa qofka shaydaanka.

Erayada adag oo la sharxay
Sakooyinka Fidriga

Sadaqada waajibka ah ee la bixiyo dhammaadka bisha Ramadaan.

Aayatul Kursi

Aayadda 255-aad ee suuradda al-Baqara, oo xusaysa tawxiidka Alle, noloshiisa iyo awooddiisa buuxda.

Mas’uul/ilaaliye

Qofka ilaaliya oo maamula sadaqada lagu aaminay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadii hore ee sharaxaadda xadiiska, sida Ibnu Xajar, waxay sheegeen in akhrinta Aayatul Kursi ka hor hurdadu ay tahay sabab lagu helo ilaalin, iyadoo Alle yahay Ilaaliyaha dhabta ah. Xadiisku wuxuu kaloo muujinayaa in runta la aqbali karo xitaa marka ay ka timaaddo qof aan la aamini karin, iyadoo aan la cudurdaaranayn khiyaanadiisa. Abuu Hureyra wuxuu u dhaqmay naxariis darteed, hase yeeshee xadiisku wuxuu sidoo kale adkaynayaa masuuliyadda ilaalinta hantida lagu aaminay.

Casharrada maanta
  1. Akhri Aayatul Kursi markaad sariirta aadayso, Alle na weydiiso ilaalin.
  2. Si taxaddar leh u ilaali hantida laguu dhiibay, adigoo raacaya heshiisyada iyo habraacyada jira.
  3. U naxariiso dadka baahan, balse xaqooda hubi marka aad mas’uul ka tahay hantida qof kale.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.