Sahih al-Bukhari, xadiiska 2340
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانُوا يَزْرَعُونَهَا بِالثُّلُثِ وَالرُّبُعِ وَالنِّصْفِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا، فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ فَلْيُمْسِكْ أَرْضَهُ ". وَقَالَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا أَخَاهُ، فَإِنْ أَبَى فَلْيُمْسِكْ أَرْضَهُ ".
Waxaa nooga warramay Cubaydullaahi bin Muusa, waxaa noo sheegay Al-Awzaacii, kaas oo ka weriyey Cataa’, kaas oo ka weriyey Jaabir — raḍiya Allaahu canhu — wuxuu yiri: Dadku waxay beeraha u kireyn jireen saddex-meelood, rubuc ama badh dalagga soo go’a. Markaas ayaa Nebigu ﷺ wuxuu yiri:
“Qofkii dhul leh, ha beerto ama ha u hibbeeyo walaalkiis bilaash; haddii uu taas samayn waayo, dhulkiisa ha iska daayo.” Sidoo kale, Rabii’ bin Naafic Abuu Tawbah wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Mucawiyah, kaas oo ka weriyey Yaxye, kaas oo ka weriyey Abuu Salamah, kaas oo ka weriyey Abuu Hurayrah — raḍiya Allaahu canhu — wuxuu yiri: Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: “Qofkii dhul leh, ha beerto ama ha u hibbeeyo walaalkiis bilaash; haddii uu diido, dhulkiisa ha iska daayo.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dhul aan la isticmaalin waa in mulkiiluhu isaga beerto ama bilaash ku bixiyo si loo isticmaalo.
Qaybta goosashada ee lagu heshiiyey inay hesho mulkiilaha ama qofka beerta.
In qof kale loo oggolaado inuu dhulka isticmaalo isaga oo aan wax lacag ah ka bixin isticmaalka.
In aan dhulka la beerin oo aan la isticmaalin.
Culimadu waxay xadiiskan ka doodaan iyaga oo la eegaya qoraallada kale ee ku saabsan kiraynta dhulka. Inta badan fuqahada, oo ay ku jiraan madhhabyada Maalik, Shaafici, Axmad iyo Abuu Xaniifa, waxay oggol yihiin noocyo ka mid ah kiraynta dhulka marka shuruuduhu cad yihiin, saamiga wax-soo-saarkuna caddaalad yahay. Waxay dhiirrigelinta halkan ku jirta u fahmaan baaq ku saabsan in dhulka si wax-ku-ool ah loo isticmaalo iyo deeqsinimo, ee ma aha mamnuucid guud oo ku saabsan kirayn kasta oo lacag leh. Culimadu way ku kala aragti duwan yihiin noocyada saxda ah ee la oggol yahay; waa in laga fogaadaa heshiisyada aan caddayn ee dhinac ka mid ah waxyeelleeya.
- Ha ka tegin dhul wax-soo-saar leh isagoo aan loo baahnayn: adigu beero ama qof wax beeran kara kala heshiis hab caddaalad ah.
- Ka hor iskaashiga, si cad u qeex sida kharashka, shaqada iyo wax-soo-saarka loo qaybsanayo.
- Haddii aad awooddo, dadka kale u oggolow inay isticmaalaan kheyraad haddii kale aan la adeegsan lahayn.
Xadiiskan saxiixa ahi isaguna wuxuu ka hadlayaa beerista ama kiraynta dhulka beeraha, wuxuuna naga caawinayaa fahamka macnaha fiqhi ee mawduucan.
Sahih al-Bukhari · #2342 (Sahih)Ibn Cabbaas wuxuu halkan ku weriyey in Daawuus oggolaa kiraynta dhulka si loo beerto; tani waxay la xiriirtaa kala duwanaanshaha culimada ee noocyada kiraynta.
Sahih al-Bukhari · #2341 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ah ee Jaabir laga weriyey wuxuu ka hadlayaa isla dhaqanka ah in dhulka lagu beerto beddelka qayb ka mid ah goosashada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.