Sahih al-Bukhari, xadiiska 2338
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ahmad ibn al‑Miqdamwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ
- 2Fudayl ibn Sulaymanفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ
- 3Musaمُوسَى
- 4Nafi'نَافِعٌ
- 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مُوسَى، أَخْبَرَنَا نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنهما ـ أَجْلَى الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ أَرْضِ الْحِجَازِ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا ظَهَرَ عَلَى خَيْبَرَ أَرَادَ إِخْرَاجَ الْيَهُودِ مِنْهَا، وَكَانَتِ الأَرْضُ حِينَ ظَهَرَ عَلَيْهَا لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَلِلْمُسْلِمِينَ، وَأَرَادَ إِخْرَاجَ الْيَهُودِ، مِنْهَا فَسَأَلَتِ الْيَهُودُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُقِرَّهُمْ بِهَا أَنْ يَكْفُوا عَمَلَهَا وَلَهُمْ نِصْفُ الثَّمَرِ، فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نُقِرُّكُمْ بِهَا عَلَى ذَلِكَ مَا شِئْنَا ". فَقَرُّوا بِهَا حَتَّى أَجْلاَهُمْ عُمَرُ إِلَى تَيْمَاءَ وَأَرِيحَاءَ.
Waxaa nooga warramay Axmed bin Al-Miqdaam, waxaa nooga warramay Fudeyl bin Sulaymaan, waxaa nooga warramay Muusa, waxaa noo sheegay Naafic, oo ka weriyey Ibnu Cumar — Allaha ka raalli ahaado labadooda — wuxuu yiri: Rasuulka Alle ﷺ wuxuu ahaan jiray... Cabdirisaaqna wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Ibnu Jurayj oo yiri: Waxaa ii sheegay Muusa bin Cuqbah oo ka weriyey Naafic, oo ka weriyey Ibnu Cumar in Cumar bin Al-Khadhaab — Allaha ka raalli ahaado labadooda — uu ka saaray Yuhuudda iyo Nasaarada dhulka Xijaas. Markii Rasuulka Alle ﷺ uu qabsaday Khaybar, wuxuu damcay inuu ka saaro Yuhuudda, maadaama dhulku markii la qabsaday uu noqday hanti u gaar ah Alle, Rasuulkiisa ﷺ, iyo Muslimiinta. Wuxuu damcay inuu ka saaro Yuhuudda, markaasay Yuhuuddu weydiisteen Rasuulka Alle ﷺ inuu u ogolaado inay ku sii noolaadaan iyagoo beeraha u fasha, badhka midhahana qaadanaya. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu ku yiri:
"Waannu idin ogolaanaynaa shuruuddaas intaan annagu doonno." Sidaasay ugu sii noolaayeen ilaa Cumar uu ka saaray oo u diray Taymaa' iyo Ariixaa.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Yuhuudda Khaybar waxay dhulka ku tacbadeen iyagoo qaadanaya kala badh dalagga.
Markii Khaybar la qabsaday, Nebigu ﷺ wuxuu doonay in dadka Yuhuudda ah ee degganaa ay ka guuraan. Waxay codsadeen inay joogaan oo dhulka tacbadaan, iyagoo bixinaya kala badh dalagga. Waxay ku sii nagaadeen heshiiskaas ilaa Cumar uu u raray Taymaa iyo Arihaa.
Dhul-biyood ku yaal waqooyiga Madiina oo la qabsaday xilligii Nebiga ﷺ.
Qayb horay loogu heshiiyey oo ka mid ah wax-soo-saarka, taas oo magdhow ahaan loo siinayey qofka dhulka tacbada.
Gobol taariikhi ah oo ku yaal galbeedka Jasiiradda Carabta, kana mid yihiin Madiina iyo Makka.
Culimadu waxay tusaalaha Khaybar daliil uga dhigtaan tacabka qaybsiga: milkiilaha dhulku wuxuu siin karaa qofka tacbaya qayb horay loogu heshiiyey oo wax-soo-saarka ah. Heshiisku wuxuu labada dhinac ku xidhayaa inta uu dhaqan gal yahay; hadallada Nebiga ﷺ waxay sidoo kale caddeynayaan in joogitaanka dadka degganaa aan loogu heshiin xuquuq joogto ah. Fuqahadu way ku kala aragti duwanaadeen shuruudaha iyo adeegsiga gaarka ah ee tacabka qaybsiga; afarta madhab ee Sunnigu waxay faahfaahintaas ku maareeyaan xeerarkooda heshiisyada beeraha.
- Marka dhul si wadajir ah looga shaqaynayo, horay u caddee cidda shaqada qabanaysa iyo sida dalagga loo qaybinayo.
- Heshiisyada ganacsi u qaado kuwo waajib ah inta ay dhaqan gal yihiin, si cadna u sheeg marka shuruudahoodu is beddelaan.
- Qiimee shaqada adigoo ku heshiinaya magdhow ay dhammaan dhinacyadu si cad u fahmaan.
Werintan isla silsiladda ku jirta waxay ka hadlaysaa heshiiskii dadka Khaybar ku tacbanayeen dhulka oo ay qayb ka helayeen wax-soo-saarka.
Sahih al-Bukhari · #2340 (Sahih)Jabir wuxuu ka warramayaa dhul la tacbado iyadoo qayb horay loogu heshiiyey laga qaadanayo wax-soo-saarka, taas oo la jaanqaadaysa mawduuca tacabka qaybsiga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.