Sahih al-Bukhari, xadiiska 2357
Waxaa weriyey Abdullah ibn Masud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdanwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدَانُ
- 2Abu Hamzaأَبِي حَمْزَةَ
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشِ
- 4Shaqiqشَقِيقٍ
- 5Abdullahعَبْدِ اللَّهِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ، هُوَ عَلَيْهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ" فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً} الآيَةَ. فَجَاءَ الأَشْعَثُ فَقَالَ مَا حَدَّثَكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ، فِيَّ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ، كَانَتْ لِي بِئْرٌ فِي أَرْضِ ابْنِ عَمٍّ لِي فَقَالَ لِي " شُهُودَكَ ". قُلْتُ مَا لِي شُهُودٌ. قَالَ " فَيَمِينَهُ ". قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفَ. فَذَكَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم هَذَا الْحَدِيثَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ ذَلِكَ تَصْدِيقًا لَهُ.
Waxaa nooga warramay 'Abdan, oo ka weriyey Abu Xamsa, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Shaqiiq, oo ka weriyey 'Abdullaah — رضي الله عنه — inuu Nabigu ﷺ yiri:
"Qofkii dhaar been ah ku qaata si uu u boobo xoolo qof muslim ah, isagoo og yahay inuu xaaraan ku qaadanayo, wuxuu la kulmi doonaa Allaah isagoo ka caraysan." Markaas buu Allaah kor ahaaye soo dejiyey aayadda: {Kuwa iibsada ballanta Allaah iyo dhaartooda qiimo yar...} (3:77). Waxaa yimid Al-Ashcath oo yiri: "Maxaad ka sheegaysaan Abu 'Abdir-Raxmaan? Aayaddan aniga ayaa la igu soo dejiyey. Waxaan lahaa ceel ku yaalla dhulka ina adeerkay, markaas buu igu yiri: 'Keen markhaatiyaashaada.' Waxaan iri: 'Markhaati ma haysto.' Wuxuu yiri: 'Isaga ha dhaarto.' Waxaan iri: 'Rasuulallaah ﷺ, markaas wuu dhaaranayaa!' Dabadeed Nabigu ﷺ wuxuu xusay xadiiskan, Allaahna wuxuu soo dejiyey aayaddaas si uu u rummeeyo hadalkiisa.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dhaar been ah oo been ah si qofku u qaato hanti qof kale waxay keentaa cadhada Alle.
Al-Ash'ath ibn Qays ayaa sheegay inuu sheegtay ceel ku yaallay dhulka ina-adeerkii. Markii aanu haysan markhaatiyo, dhinaca kale ayaa la weydiiyay inuu dhaarto. Al-Ash'ath wuxuu ka baqay in qofkaasi been ku dhaarto. Nebiga ﷺ ayaa sheegay digniinta ku saabsan dhaartaas, dabadeedna waxaa soo degtay aayadda ka hadlaysa kuwa ku iibsada axdiga Alle iyo dhaarahooda qiimo yar.
Dhaar uu qofku si ogaal ah been ugu sheegayo; halkan, si uu hanti qof kale u qaato.
Digniin culus oo ka dhigan diidmada iyo ciqaabta Alle.
Dad aqoontooda tooska ah ku caddayn kara sheegasho.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in dhaar aanay hanti qof kale leeyahay si xalaal ah u noqon karin. Digniintu si gaar ah ayay ugu culus tahay qofka si ula kac ah u been sheegaya; garsoorayaasha iyo dhinacyaduna waa inay si taxaddar leh ula dhaqmaan caddaymaha iyo dhaaraha. Afarta madhhab ee Sunnigu waxay aqoonsan yihiin muhiimadda caddaynta iyo dhaarta eedaysanaha marka dacwooduhu aanu caddayn hayn. Hase yeeshee, xukun maxkamadeed kama dhigayo hanti si xaqdarro ah lagu qaatay mid Alle agtiisa xalaal ah.
- Weligaa ha ku dhaaran wax aad og tahay inuu been yahay, gaar ahaan si aad hanti u hesho.
- Kaydi caddaynta lahaanshaha iyo heshiisyada, si khilaafaadka si caddaalad ah loogu xalliyo.
- Dib u celi hantida aad khiyaano ama dhaar been ah ku heshay, kana garawso qofkii lahaa.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu sheegayaa in qofka dhaar been ah ku sheegta hanti qof kale uu la kulmayo cadhada Alle.
Sahih al-Bukhari · #2355 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa masuuliyadda culus ee qofka dhaarta u adeegsada inuu hanti si xaqdarro ah ku helo.
Sahih al-Bukhari · #2358 (Sahih)Xadiiskan kale ee Abuu Hurayrah laga weriyeyna wuxuu sheegayaa cawaaqibta daran ee dhaarta beenta ah ee lagu duudsiyo xaqa qof kale.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.