Sahih al-Bukhari, xadiiska 2359
Waxaa weriyey Abdullah ibn al-Zubair. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Ibn Shihabابْنُ شِهَابٍ
- 4Urwaعُرْوَةَ
- 5Abdullah ibn az‑Zubayrعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرُّ فَأَبَى عَلَيْهِ، فَاخْتَصَمَا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ " اسْقِ يَا زُبَيْرُ، ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاء إِلَى جَارِكَ ". فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ، فَقَالَ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ. فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " اسْقِ يَا زُبَيْرُ، ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ، حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ". فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لأَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ {فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ}.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa nooga warramay Al-Layth, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Ibn Shihaab, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Az-Zubayr — raḍiya Allāhu canhumā — inuu u sheegay in nin Ansaari ah uu kula murmay Az-Zubayr agtaarka Nabiga ﷺ arrinta biyo-mareennada Xarra ee lagu waraabiyo geedaha timirta. Ninka Ansaariga ah wuxuu ku yiri Az-Zubayr:
"Iska daa biyuhu ha socdaane," laakiin Az-Zubayr wuu diiday. Markaasay ku murmeen agtaarka Nabiga ﷺ, markaas Rasuulka Alle ﷺ wuxuu ku yiri Az-Zubayr: "Warraabi, Zubayrow, kadibna u sii daa biyaha deriskaaga." Ninkii Ansaariga ahaa wuu carooday oo wuxuu yiri: "Ma waxay tahay inuu yahay ina adeerkaa?" Markaasaa midabka wajiga Rasuulka Alle ﷺ isbeddelay (caro darteed), wuxuuna yiri: "Warraabi, Zubayrow, kadibna cesho biyaha ilaa ay ka gaaraan darbiyada u dhexeeya godadka geedaha." Az-Zubayr wuxuu yiri: "Wallāhi, waxaan u malaynayaa in aayaddan soo degtey fursaddaas: {Maya, Rabbigaa baan ku dhaartaye, ma rumaynayaan ilaa ay kaa dhigtaan xukun-dhaxeeye wixii khilaaf ah ee dhexdooda ka dhaca.}"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Garsoore waa inuu si caddaalad ah u xukumo, biyahana si xaq ah u qaybiyo.
Nin Ansaar ah iyo az-Zubayr ayaa Nebiga ﷺ u gudbiyay muran ku saabsan biyaha waraabka ee timirtooda. Markii ninkii Ansaarka ahaa uu xukunka ku eedeeyay eex ay sabab u tahay qaraabonimada, Nebigu ﷺ az-Zubayr wuxuu siiyay xaqiisa buuxa ee biyaha.
Kanaallada waraabka ee aagga dhulka lafaha foolkaanaha ah ee al-Harra.
Xayndaabyada hoose ee biyaha ku hayn jiray hareeraha timirta.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in xuquuqda biyaha si caddaalad ah loo nidaamiyo, garsooruhuna xukunkiisa ku saleeyo caddaalad, ee aanu ku salayn xiriirka qaraabonimo. Tilmaantii ugu horraysay ee az-Zubayr loogu sheegay inuu biyaha sii daayo waxay ahayd tanaasul labada dhinacba loo sameeyay; markii eex lagu eedeeyay ka dib, Nebigu ﷺ wuxuu xaqiijiyay in az-Zubayr xaq buuxa u leeyahay. Qaybtani waxay sidoo kale adkaynaysaa in mu'miniintu si daacad ah ugu hoggaansamaan xukunka Nebiga ﷺ.
- Muran ku saabsan kheyraad la wadaago u gudbi go'aan-qaade awood u leh oo aan eex lahayn.
- Biyaha u qaybi si waafaqsan xuquuq iyo heshiisyo cad, adigoon deriskaaga xaqdarro ugu geysan.
- Aqbal xukun caddaalad ah xitaa haddii natiijadu ka duwan tahay filashadaada.
Werintani sidoo kale waxay ka warramaysaa murankii biyaha ee u dhexeeyay az-Zubayr iyo ninkii Ansaarka ahaa, waxayna caddaynaysaa xukunka ku saabsan biyaha la celinayo.
Sahih al-Bukhari · #2361 (Sahih)Noocani wuxuu ka warramayaa muranka iyo xukunkii ugu dambeeyay, wuxuuna la xiriirinayaa aayadda ku saabsan aqbalidda xukunka Nebiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.