Sahih al-Bukhari, xadiiska 2362
Waxaa weriyey Az-Zubair ibn al-Awwam. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Urwa ibn az‑Zubayr
- 1Muhammadwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدٌ
- 2Makhladمَخْلَدٌ
- 3Ibn Jurayjابْنُ جُرَيْجٍ
- 4Ibn Shihabابْنُ شِهَابٍ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا مَخْلَدٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ فِي شِرَاجٍ مِنَ الْحَرَّةِ يَسْقِي بِهَا النَّخْلَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اسْقِ يَا زُبَيْرُ ـ فَأَمَرَهُ بِالْمَعْرُوفِ ـ ثُمَّ أَرْسِلْ إِلَى جَارِكَ ". فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ. فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ حَتَّى يَرْجِعَ الْمَاءُ إِلَى الْجَدْرِ ". وَاسْتَوْعَى لَهُ حَقَّهُ. فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنَّ هَذِهِ الآيَةَ أُنْزِلَتْ فِي ذَلِكَ {َلاَ وَرَبِّكِ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ}. قَالَ لِي ابْنُ شِهَابٍ فَقَدَّرَتِ الأَنْصَارُ وَالنَّاسُ قَوْلَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ". وَكَانَ ذَلِكَ إِلَى الْكَعْبَيْنِ.
Waxaa nooga warramay Muxammad, waxaa noo sheegay Makhlad, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Ibnu Jureyj, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Ibnu Shihaab, oo ka weriyey Curwa bin Al-Zubeyr, inuu u sheegay in nin Ansaari ah uu Az-Zubeyr kula murmay kanaal ku yaalla Xarra oo lagu waraabin jiray geedaha timirta. Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:
"Waraabi, Zubeyrow — wuxuuna faray inuu si wanaagsan u dhaqmo — kadibna u daa deriskaaga." Ninkii Ansaariga ahaa wuxuu yiri: "Ma waxay tahay inuu yahay ina adeerkaa?" Markaas wejiga Rasuulka Allah ﷺ midabkiisii baa isbeddelay, wuxuuna yiri: "Waraabi, kadibna xannib biyaha ilaa ay ka gaaraan darbiga." Sidaas buuna ugu oggolaaday Zubeyr xuquuqdiisii oo dhammaystiran. Zubeyr wuxuu yiri: "Wallahi, aayaddan arrintaas bay ku soo degtay: {Maya, Rabbigaa baan ku dhaartaye, ma rumeynayaan ilaa ay adiga kaa dhigtaan garsoore waxa dhexdooda ka taagan.}" Ibnu Shihaab wuxuu ii sheegay in Ansaartu iyo dadku ay fasireen hadalka Nabiga ﷺ ee ahaa 'xannib ilaa ay biyuhu ka gaaraan darbiga' in loola jeedo ilaa canqowga.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Garsoore waa inuu xuquuqda biyaha si caddaalad ah u qaybiyaa, xaqana si buuxda u ilaaliyaa.
Nin reer Ansaar ah iyo Az-Zubayr ibn al-Cawwaam ayaa isku khilaafay marin waraab oo ku yaal Harra. Nebigu ﷺ wuxuu xukumay sida biyaha loo kala hor marinayo iyo inta qof kastaa helayo.
Dhul ay ku hareeraysan yihiin dhagaxyo foolkaaneed oo madow, kuna yaal agagaarka Madiina.
Biyo-mareen biyaha u gudbiya beeraha ama geedaha.
Xad muujinaya inta biyo ah ee Az-Zubayr uu celin karay ka hor intaanay biyuhu sii qulqulin.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in dadka biyaha isticmaalaa ay ixtiraamaan xuquuqda dadka kale, garsooruhuna uu khilaafka si dhexdhexaad ah u go'aamiyo. Boorrintii hore ee caddaalad iyo isu-tanaasul waxay muujinaysaa muhiimadda heshiisiinta, laakiin eedayn eex ku salaysan ma beddelayso waajibka caddaaladda. Sharaxaadda Ibn Shihaab waxay caddaynaysaa in xadka loo fahmay heerka anqawyada. Madhhabyadu waxay aqoonsan yihiin muhiimadda caadada, caddaaladda iyo ka hortagga waxyeellada marka biyaha la wadaago la qaybinayo.
- Biyaha la wadaago ka hor heshiis cad ka gaara kala horreynta iyo qiyaasta qaybaha.
- Khilaafka marka hore si caddaalad iyo isu-tanaasul leh u wajaha, hase yeeshee garsooruhu ha si buuxda u go'aamiyo xuquuqda qof kasta.
- Garsooraha eex ha ku eedaynina caddayn la'aan; xukunka caddaaladda ahna ixtiraama.
Werintani sidoo kale waxay ka warramaysaa khilaafkii biyaha ee dhex maray ninkii reer Ansaarka ahaa iyo Az-Zubayr, waxayna sii caddaynaysaa xukunka ku saabsan celinta biyaha.
Sahih al-Bukhari · #2360 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa xaqa biyaha, waxayna la jaanqaadaysaa xeerarka qaybin caddaalad ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.