Qaybinta Biyaha · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2375

Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Qaybinta Biyaha
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ أَبِيهِ، حُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ـ رضى الله عنهم ـ أَنَّهُ قَالَ أَصَبْتُ شَارِفًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَغْنَمٍ يَوْمَ بَدْرٍ قَالَ وَأَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَارِفًا أُخْرَى، فَأَنَخْتُهُمَا يَوْمًا عِنْدَ باب رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ، وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَحْمِلَ عَلَيْهِمَا إِذْخِرًا لأَبِيعَهُ، وَمَعِي صَائِغٌ مِنْ بَنِي قَيْنُقَاعَ فَأَسْتَعِينَ بِهِ عَلَى وَلِيمَةِ فَاطِمَةَ، وَحَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ يَشْرَبُ فِي ذَلِكَ الْبَيْتِ مَعَهُ قَيْنَةٌ، فَقَالَتْ أَلاَ يَا حَمْزَ لِلشُّرُفِ النِّوَاءِ‏.‏ فَثَارَ إِلَيْهِمَا حَمْزَةُ بِالسَّيْفِ، فَجَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا، وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا، ثُمَّ أَخَذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا‏.‏ قُلْتُ لاِبْنِ شِهَابٍ وَمِنَ السَّنَامِ قَالَ قَدْ جَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا فَذَهَبَ بِهَا‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ قَالَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه ـ فَنَظَرْتُ إِلَى مَنْظَرٍ أَفْظَعَنِي فَأَتَيْتُ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ فَأَخْبَرْتُهُ الْخَبَرَ فَخَرَجَ وَمَعَهُ زَيْدٌ، فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ، فَدَخَلَ عَلَى حَمْزَةَ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهِ فَرَفَعَ حَمْزَةُ بَصَرَهُ وَقَالَ هَلْ أَنْتُمْ إِلاَّ عَبِيدٌ لآبَائِي فَرَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُقَهْقِرُ حَتَّى خَرَجَ عَنْهُمْ، وَذَلِكَ قَبْلَ تَحْرِيمِ الْخَمْرِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Ibraahiim bin Muusa, waxaa noo sheegay Hishaam, in Ibnu Jurayj uu u warramay oo yiri: Waxaa ii warramay Ibnu Shihaab, oo ka weriyey Cali bin Xuseen bin Cali, oo ka weriyey aabbihii Xuseen bin Cali, oo ka weriyey Cali bin Abii Daalib — raalli Allaah ka noqdee — inuu yiri: Waxaan helay hashi geel ah oo qaybtaydii ganiimada maalintii Badar. Wuxuu yiri: Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu isiiyey hashi kale. Markaas ayaan labadoodii fariisiyey albaabka nin Ansaarta ka mid ah, anigoo doonaya inaan ku raro cawska Idhkhir si aan u iibiyo oo lacagtiisa ugu sameeyo waliimada guurkayga Faadumo. Waxaa ila joogay dahab-sameeye reer Banii Qaynuqaac ah. Xamza bin Cabdul-Muddalib wuxuu gurigaas ku cabbayey khamri, waxaana la joogtay heesaayad. Waxay tiri: 'Xamzow, soo jar hashiyaha buurbuuran!' Markaas ayuu Xamza seeftiisii la soo baxay, wuxuu gooyay kurusyadii labada hashi, wuxuu jeexay dhinacyadoodii, wuxuuna ka qaatay beerkooda. Waxaan ku iri Ibnu Shihaab: 'Kuruska ma ka qaatay?' Wuxuu yiri: 'Haa, kuruskuu jaray oo wuu qaatay.' Ibnu Shihaab wuxuu yiri: Cali — raalli Allaah ka noqdee — wuxuu yiri: 'Markaan arkay muuqaalkaas naxdinta leh, waxaan u imid Nabiga ﷺ oo uu la joogay Zayd bin Xaaritha, waanan u warramay. Markaas ayuu soo baxay isaga iyo Zayd, aniguna waan la socday. Wuxuu galay meeshii Xamza joogay, wuuna ku canaantay. Xamza ayaa kor eegay oo yiri:

"Ma tihiin addoommo ay awowayaashay leeyihiin?" Markaas ayuu Rasuulka Allaah ﷺ dib u gurtay ilaa uu ka baxay. Arrintani waxay dhacday intaan khamriga la xarrimin ka hor.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Geeladii Cali waxaa la burburiyey intii lagu jiray kulan khamri lagu cabbayey, ka hor mamnuucidda khamriga.

Asalka iyo sababta

Cali wuxuu sheegay inuu lahaa laba geel oo ka mid ahaa boolidii dagaalkii Badar, uuna damacsanaa inuu ku raro cawska loogu talagalay cuntada arooskiisa Fatima. Intii lagu jiray kulan khamri lagu cabbayey, Hamza ayaa gowracay xoolaha. Markaas ayuu Nebigu ﷺ arrintaas kala hadlay. Sida qoraalku sheegayo, dhacdadani waxay dhacday ka hor mamnuucidda khamriga.

Erayada adag oo la sharxay
Idhkhir

Waa nooc caws udgoon ah oo Maka siyaabo kala duwan looga isticmaali jiray.

Banu Qaynuqaa‘

Waa qabiil Yuhuud ah oo Madiina degganaa; dahableyda sheekada ku jirta waxay ka tirsanaayeen qabiilkan.

Ansaar

Waa dadkii Madiina ee taageeray Nebiga ﷺ iyo muslimiintii Maka ka yimid.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay tilmaamaan in qisadani muujinayso waxyeellada sakhraannimadu keento, isla markaana ay caddaynayso in arrintu dhacday ka hor mamnuucidda khamriga. Nebigu ﷺ wuu diiday burburinta hantida, wuxuuna Hamza kala hadlay arrinta, balse wuu ka durkay markii ay u muuqatay in khamrigu Hamza ka hor istaagayo inuu hadalkiisa si wanaagsan u xakameeyo. Fiqh-yaqaannadu sidoo kale waxay ka fahmeen in aan hanti la dhaawici karin ama la adeegsan karin oggolaansho la’aan; xeerarka magdhowga ee faahfaahsan waxay ku xiran yihiin xaaladda iyo madhhabka.

Casharrada maanta
  1. Ha dhaawicin hantida dadka kale, oggolaanshona weydiiso ka hor intaadan wax adeegsan.
  2. Marka khilaaf yimaado, marka hore ka durug oo dooro hab ka hortagaya waxyeello dheeraad ah.
  3. Ka fiirso sida waxyaabaha garashada wax u dhima ay u waxyeellayn karaan dhaqanka iyo xiriirrada dadka.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.