Sahih al-Bukhari, xadiiska 2396
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Jabir ibn Abdullah
- 1Ibrahim ibn al‑Mundhirwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ
- 2Anasأَنَسٌ
- 3Hishamهِشَامٍ
- 4Wahb ibn Kaysanوَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ
- 5Jabir ibn Abdullahجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ تُوُفِّيَ، وَتَرَكَ عَلَيْهِ ثَلاَثِينَ وَسْقًا لِرَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ، فَاسْتَنْظَرَهُ جَابِرٌ، فَأَبَى أَنْ يُنْظِرَهُ، فَكَلَّمَ جَابِرٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيَشْفَعَ لَهُ إِلَيْهِ، فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَلَّمَ الْيَهُودِيَّ لِيَأْخُذَ ثَمَرَ نَخْلِهِ بِالَّذِي لَهُ فَأَبَى، فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّخْلَ، فَمَشَى فِيهَا ثُمَّ قَالَ لِجَابِرٍ " جُدَّ لَهُ فَأَوْفِ لَهُ الَّذِي لَهُ ". فَجَدَّهُ بَعْدَ مَا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَوْفَاهُ ثَلاَثِينَ وَسْقًا، وَفَضَلَتْ لَهُ سَبْعَةَ عَشَرَ وَسْقًا، فَجَاءَ جَابِرٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُخْبِرَهُ بِالَّذِي كَانَ، فَوَجَدَهُ يُصَلِّي الْعَصْرَ، فَلَمَّا انْصَرَفَ أَخْبَرَهُ بِالْفَضْلِ، فَقَالَ " أَخْبِرْ ذَلِكَ ابْنَ الْخَطَّابِ ". فَذَهَبَ جَابِرٌ إِلَى عُمَرَ، فَأَخْبَرَهُ. فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَقَدْ عَلِمْتُ حِينَ مَشَى فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيُبَارَكَنَّ فِيهَا.
Waxaa nooga warramay Ibraahim bin Al-Mundhir, waxaa nooga warramay Anas, oo ka weriyey Hishaam, oo ka weriyey Wahb bin Kaysaan, oo ka weriyey Jaabir bin Cabdullaahi — raalli Allaahu ka ahaado labadoodaba — inuu u sheegay in aabbihii uu geeriyooday isagoo ku leh nin Yuhuudi ah soddon wasq. Jaabir wuxuu ninkaas weydiistay inuu u sugo bixinta deynta, laakiin wuu diiday. Markaas Jaabir wuxuu la hadlay Rasuulka Allaah ﷺ si uu ugu dhexgalo arrinta Yuhuudiga. Rasuulka Allaah ﷺ wuu u tagay Yuhuudigii wuxuuna ka codsaday inuu qaato miraha geedaha timirta ee Jaabir beddelka deynta, laakiin wuu diiday. Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu galay beerta timirta, wuxuuna dhex maray geedaha, dabadeedna wuxuu ku yiri Jaabir:
"Goor miraha oo sii xaqa uu leeyahay." Jaabir wuu gooyay miraha kadib markii uu Rasuulka Allaah ﷺ ka tegay, wuxuuna siiyay soddonkii wasq, waxaana u soo hartay toddoba iyo toban wasq oo dheeraad ah. Jaabir wuxuu u tagay Rasuulka Allaah ﷺ si uu ugu wargeliyo wixii dhacay, wuxuuna ugu tagay isagoo tukanaya salaadda Casir. Markii uu salaadda ka baxay, wuxuu u sheegay wixii soo haray. Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri: "U sheeg Ibnu Al-Khadhaab." Jaabir wuxuu u tagay Cumar wuuna u warramay. Cumar wuxuu ku yiri: "Waan ogaa markii uu Rasuulka Allaah ﷺ dhex maray beertaada in lagu barakeyn doono."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Goosashada timirta ee Jaabir ayaa barako ku filnaatay bixinta dayntii aabbihii.
Halbeeg hore oo lagu cabbiri jiray wax-soo-saarka beeraha; halkan waxaa loola jeedaa timir.
In qof laga codsado inuu u doodo qof kale si uu u caawiyo.
Culimadu waxay ka fahmeen in daymaha la bixiyo marka qof dhinto ka dib, iyo in dayn-bixiyaha laga codsan karo muddo-kordhin, inkasta oo uusan ku khasbanayn inuu sidaas sameeyo xaalad kasta. Nebigu ﷺ wuxuu u dhex-dhexaadiyey Jaabir, wuxuuna ku boorriyey dayn-bixiyaha inuu siiyo xaqiisa oo dhan. Goosashada faraha badnayd waxaa loo arkaa calaamad barako; qofna kama dhaafayso gudashada daymaha.
- Daymaha si cad u diiwaangeli, una hubi in ehelka dhintay ay ogaadaan sida loo bixinayo.
- Marka dhaqaale yari jirto, si xushmad leh u codso muddo-kordhin, oo raadi dhexdhexaadin haddii ay wax tari karto.
- Dayn-bixiyaha xaqiisa oo dhan sii; barako marmarsiiyo uma aha in qof xaqiisa la dhimo.
Werintan isla cutubka ku jirta waxay iyaduna ka warramaysaa dadaalkii Jaabir ugu jiray bixinta dayntii aabbihii.
Sahih al-Bukhari · #2394 (Sahih)Waxay sharraxaysaa caawimadii Nebigu ﷺ u fidiyey Jaabir markii la maamulayey dhaxalkii aabbihii.
Sahih al-Bukhari · #2397 (Sahih)Werintan isla cutubka ku jirta waxay ka hadlaysaa mas’uuliyadda bixinta daynta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.