Amaahda, Bixinta Daynta, Xayiraadda Hantida iyo Khasaaraha · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2399

Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Amaahda, Bixinta Daynta, Xayiraadda Hantida iyo Khasaaraha
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Abdullah ibn Muhammadwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ
  2. 2Abu Amirأَبُو عَامِرٍ
  3. 3Fulayhفُلَيْحٌ
  4. 4Hilal ibn Aliهِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ
  5. 5Abd ar‑Rahman ibn Abu Amraعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ
  6. 6Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
  7. 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَا مِنْ مُؤْمِنٍ إِلاَّ وَأَنَا أَوْلَى بِهِ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ ‏{‏النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ‏}‏ فَأَيُّمَا مُؤْمِنٍ مَاتَ وَتَرَكَ مَالاً فَلْيَرِثْهُ عَصَبَتُهُ مَنْ كَانُوا، وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيَاعًا فَلْيَأْتِنِي فَأَنَا مَوْلاَهُ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Abuu Hurayrah (Alla ha ka raalli noqdee) wuxuu wariyey: Nebigu (ﷺ) wuxuu yiri,

"Ma jiro mu’min aan anigu ka dhowahay naftiisa adduunka iyo Aakhiraba. Haddaad doontaan akhriya aayadda: {Nebigu wuxuu u dhow yahay mu’miniinta naftooda} (33:6). Sidaas darteed, qof kasta oo mu’min ah oo dhinta oo maal ka taga, waxaa dhaxlaya qaraabadiisa dhanka aabbaha (casabah). Qofkii deyn ama carruur agoon ah ka tagana, ha ii yimaado, anigaana u ah mowla (mas’uul/kaafiil)."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu daryeelaa mu’miniinta ka taga deymo ama carruur baahan.

Erayada adag oo la sharxay
uga dhow iyaga naftooda

Nabigu ﷺ, maadaama uu yahay Rasuul iyo hoggaamiye, wuxuu mu’miniinta ku leeyahay xaq gaar ah: hanuunkiisu wuxuu ka horreeyaa doorashadooda marka ay isku dhacaan.

dhaxlayaasha dhinaca aabbaha

Ehelka dhaxla iyagoo raacaya xeerarka dhaxalka Islaamka ee la xiriira silsiladda aabbaha.

daryeele

Qof qaada mas’uuliyadda daryeelka iyo taageeridda dadka u baahan caawimaad.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay sharxaan in hadalka Nabiga ﷺ uu adkaynayo awooddiisa iyo waajibka daryeel ee uu u hayo mu’miniinta. Hantida qofka dhintay waxaa la siiyaa dhaxlayaasha xaqa u leh, halka Nabigu ﷺ uu mas’uuliyadda iska saaro deynta iyo carruurta baahan ee uusan qofkii dhintay uga tegin wax ay ku filnaadaan. Tani marmarsiinyo uma aha in deynta la bixin waayo: deyntu weli waa waajib saaran hantida dhaxalka, waana in la bixiyo ka hor qaybinta hantida iyadoo la raacayo xeerarka dhaxalka. Mad-habyadu waxay ka hadlaan sida loo qaybiyo dhaxalka iyo mudnaanta deynta iyadoo la raacayo xeerarka dhaxalka Islaamka.

Casharrada maanta
  1. Deymahaaga iyo waajibaadkaaga maaliyadeed si cad u qor, si ehelkaagu u ogaadaan waxa la qabanayo geeridaada ka dib.
  2. Marka dhaxal la qaybinayo, marka hore hubi deymaha la bixinayo, ka dibna qaybi hantida hadhay.
  3. Taageero wax-ku-ool ah sii carruurta iyo ehelka ka dib geerida qoyska ka tirsan haddii aysan haysan dhaqaale ku filan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.