Sahih al-Bukhari, xadiiska 2434
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ قَامَ فِي النَّاسِ، فَحَمِدَ اللَّهَ، وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ، وَسَلَّطَ عَلَيْهَا رَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَإِنَّهَا لاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ كَانَ قَبْلِي، وَإِنَّهَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، وَإِنَّهَا لاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ بَعْدِي، فَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا وَلاَ يُخْتَلَى شَوْكُهَا، وَلاَ تَحِلُّ سَاقِطَتُهَا إِلاَّ لِمُنْشِدٍ، وَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهْوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ، إِمَّا أَنْ يُفْدَى، وَإِمَّا أَنْ يُقِيدَ ". فَقَالَ الْعَبَّاسُ إِلاَّ الإِذْخِرَ، فَإِنَّا نَجْعَلُهُ لِقُبُورِنَا وَبُيُوتِنَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِلاَّ الإِذْخِرَ ". فَقَامَ أَبُو شَاهٍ ـ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ ـ فَقَالَ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ ". قُلْتُ لِلأَوْزَاعِيِّ مَا قَوْلُهُ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَذِهِ الْخُطْبَةَ الَّتِي سَمِعَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Waxaa weriyey Abu Hurayra: Markii uu Allah guul siiyey Rasuulkiisa ﷺ oo uu ka adkaaday dadkii Makka, ayaa Rasuulka Allah ﷺ istaagay dadka dhexdooda, wuxuuna ammaanay Allah isagoo ku yiri:
"Allah wuxuu ka xiray Makka maroodiga, wuxuuna awood u siiyey Rasuulkiisa iyo Mu'miniinta. Dagaalku ma xalaal ahayn cidna hortay, anigana waxaa la ii xalaaleeyey saacad maalintii ah, cidna dabaday ma xalaal noqon doonto. Ugaarteeda lama eryi karo, qodxanteedana lama rujin karo, waxa dhacana lama qaadan karo ilaa qof si cad u sheega mooyaane. Qofkii ehelkiis la dilo, wuxuu leeyahay laba doorasho midkood: in mag laga siiyo ama in loo qisaaso." Al-Cabaas baa yiri: "Idhkhirta mooyaane, waayo waxaan u isticmaalnaa qabuuraheenna iyo guryaheenna." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Idhkhirta mooyaane." Abu Shaah oo nin reer Yaman ah baa istaagay oo yiri: "Ii qor, Rasuulka Allow ﷺ!" Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "U qora Abu Shaah." (Weriyaha hoose wuxuu weydiiyey Al-Awzaaci): Maxay ahayd markuu yiri 'Ii qor, Rasuulka Allow?' Wuxuu ku jawaabay: "Khudbaddan uu ka maqlay Rasuulka Allah ﷺ."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xaramka Maka waxay duurjoogta iyo hantida luntay ka ilaalisaa ku-takrifal.
Ka dib furashadii Maka, Nebiga ﷺ wuxuu dadka kala hadlay xurmada gaarka ah ee magaalada. Al-Cabbaas wuxuu codsaday in laga reebo cawska idhkhir oo loo adeegsan jiray qabuuraha iyo guryaha; Nebigu ﷺ wuu oggolaaday. Dabadeed Abuu Shaah wuxuu codsaday in khudbadda loo qoro.
Shay qof lumiyey oo qof kale helay.
Nooc caws ah oo Maka looga adeegsan jiray, waxyaabo kale ka sokow, qabuuraha iyo guryaha.
Qof shaaciya shay la helay si milkiiluhu u sheegto oo u qaato.
Culimada qadiimiga ahi waxay ka soo qaataan in Maka leedahay xurmo gaar ah: duurjoogta lama ugaarsado, dhirtana sabab la’aan lama jaro, marka laga reebo idhkhir-ka la sheegay. Shay halkaas ku lumay looma qaato hanti qofeed; waa la xafidaa oo si dadweyne ah ayaa loo shaaciyaa si milkiilaha loo helo. Mad-habyadu waxay ka faalloodaan xeerarka wax-ku-oolka ah ee waxyaabaha la helo iyagoo adeegsanaya werintan iyo kuwo kale. Codsigii Abuu Shaah wuxuu sidoo kale muujinayaa in aqoonta qoraal lagu kaydiyo la oggolaaday lana qiimeeyey.
- Haddii aad hesho shay qiimo leh, si taxaddar leh u xafid oo shaaci si milkiiluhu dib ugu helo.
- Ixtiraam xeerarka iyo ilaalinta gaarka ah ee meelaha barakaysan.
- Qor aqoonta muhiimka ah si loogu kaydiyo si lagu kalsoonaan karo looguna wadaago dadka kale.
Werintan Abuu Hurayra waxay iyaduna ka hadlaysaa xeerarka ugaarsiga, dhirta iyo waxyaabaha la helo ee gudaha xaramka.
Sahih al-Bukhari · #2433 (Sahih)Werintu waxay bixisaa erayo dheeraad ah oo ku saabsan ilaalinta gaarka ah ee Maka iyo xeerarka ka jira.
Sahih al-Bukhari · #2435 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa shaacinta iyo xafididda shay la helay, waana mawduuc aasaasi u ah cutubka Luqatah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.