Sahih al-Bukhari, xadiiska 2436
Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid al-Juhani
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَجُلاً سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ قَالَ " عَرِّفْهَا سَنَةً، ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا، ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا، فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ " خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ". قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ ـ أَوِ احْمَرَّ وَجْهُهُ ـ ثُمَّ قَالَ " مَا لَكَ وَلَهَا، مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا، حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ".
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Jacfar, oo ka weriyey Rabii'ah bin Abii Cabdirraxmaan, oo ka weriyey Yaziid, mowlaha Al-Munbacisth, oo ka weriyey Sayd bin Khaalid Al-Juhanii — raḍiya Allāhu canhu — in nin uu weydiiyey Rasuulka Allaah ﷺ wax ku saabsan Luqada (wax la helay). Wuxuu yiri:
"Ku dhawaaq helitaankeeda muddo sanad ah, kadibna xusuusnow xirxirka kiishkeeda iyo xariggeeda, dabadeedna isticmaal. Haddii uu yimaado milkiilaheeda, u celi." Waxay yiraahdeen: "Rasuulka Allaah ﷺow, maxaad ka leedahay idaha lumay?" Wuxuu yiri: "Qaado, waayo adigay kuu tahay, ama walaalkaa, ama yeeyda." Wuxuu yiri: "Rasuulka Allaah ﷺow, maxaad ka leedahay geela lumay?" Markaas ayuu Rasuulka Allaah ﷺ aad u cadhooday ilaa ay dhabannadiisu cas guduud noqdeen — ama wajigiisu casaaday — wuxuuna yiri: "Maxaad ka galaysaa? Waxay wadataa kabaha lugtaheeda iyo harraad-biyeedkeeda, ilaa uu ka helo milkiilaheedu."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Hanti la helay waxay u baahan tahay in la shaaciyo, la ilaaliyo, lana siiyo milkiilaha.
Shay lumay oo qof helo dabadeedna masuuliyaddiisa qaato.
Xarigga ama guntinta iyo duubka hantida la helay; waa astaamo uu milkiiluhu sheegi karo si uu u aqoonsado.
Ido waxay u baahan karaan in laga ilaaliyo lumid ama bahallo; geeluna isagaa is badbaadin kara waana in la daayaa.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in shay qaali ah oo la helo si taxaddar leh loo tilmaamo, muddo sannad ahna la shaaciyo. Qofkii intaas ka dib isticmaala, weli waxaa ku waajib ah inuu celiyo haddii milkiiluhu yimaado. Xeerarka faahfaahsan ee shaacinta iyo kaydintu way ku kala duwan yihiin madh-habyada fiqhiga iyo xaaladaha. Ido la helay waa la badbaadin karaa si looga ilaaliyo lumid, halka geel baadi ah la daayo maadaama uu is difaaci karo.
- Marka aad hesho shay qaali ah, isla markiiba qor astaamaha lagu aqoonsan karo, kuna shaaci sida xeerarku dhigayaan.
- Hantida la helay ula dhaqan sidii amaano lagu saaray, una celi milkiilaha xaqa u leh marka uu kuu yimaado.
- Xayawaan baadi ah sabab la’aan ha uga tegin meel halis ah; qiimee waxa uu ugu baahan yahay badbaado.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.