Sahih al-Bukhari, xadiiska 2438
Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ رَبِيعَةَ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ أَعْرَابِيًّا، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ قَالَ " عَرِّفْهَا سَنَةً، فَإِنْ جَاءَ أَحَدٌ يُخْبِرُكَ بِعِفَاصِهَا وَوِكَائِهَا، وَإِلاَّ فَاسْتَنْفِقْ بِهَا ". وَسَأَلَهُ عَنْ ضَالَّةِ الإِبِلِ فَتَمَعَّرَ وَجْهُهُ، قَالَ " مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، دَعْهَا حَتَّى يَجِدَهَا رَبُّهَا ". وَسَأَلَهُ عَنْ ضَالَّةِ الْغَنَمِ. فَقَالَ " هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ، أَوْ لِلذِّئْبِ ".
Zaid bin Khalid (رضي الله عنه) wuxuu weriyey: Nin reer baadiye ah ayaa Nebiga ﷺ weydiiyey xukunka luqada (wax la helay). Nebigu ﷺ wuxuu yiri,
"Ku dhawaaq muddo sanad ah, haddii qof yimaado oo si sax ah u sharxo weelkeeda iyo xarigga lagu xiray, sii isaga; haddii kale, isticmaal." Markaas ayuu weydiiyey Nebiga ﷺ xukunka geela lumay. Wejiga Nebiga ﷺ ayaa casaaday, wuxuuna yiri, "Maxaad ka rabtaa? Waxay leedahay weelkeeda biyaha iyo cagaheeda, way cabbi kartaa biyaha waxna ka cuni kartaa dhirta. Daaya ilaa uu helo mulkiilaheedu." Kadib wuxuu weydiiyey xukunka idaha lumay. Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Adigaa leh, ama walaalkaa, ama yeeyda."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Hantida la helay waxay u baahan tahay in la shaaciyo oo si taxaddar leh loo ilaaliyo; xooluhuna waxay u baahan yihiin habab kala duwan.
Shay la helay oo aan la garanayn cidda leh.
Weelka iyo xarigga ama xiraha shay lagu xidhay.
Ilo aan lahayn qof si muuqata u leh; si ka duwan geela, waxay u nugushahay bahallada ugaarsada.
Culimada waxay werintan ka fahmeen in qofka hela hanti qiimo leh uu muddo sannad ah dadka u sheego, isla markaana uu milkiilaha ku tijaabiyo astaamo aan si guud loo shaacin. Haddii milkiiluhu iman waayo, qofkii helay wuu ka faa'iidaysan karaa, balse weli masuuliyad ayaa saaran haddii milkiiluhu mar dambe soo baxo. Fiqh-yaqaannadu waxay ka doodaan faahfaahinta, sida habka shaacinta, waxaana jira kala duwanaansho ku saabsan xeerarka saxda ah ee noocyada hantida iyo xaaladaha kala duwan. Geela waa laga tagaa maadaama uu iskiis isu badbaadin karo; idaha waa la qaadan karaa si looga ilaaliyo lumid ama bahallo.
- Haddii aad hesho hanti qiimo leh, si taxaddar leh u diiwaangeli goobta iyo waqtiga aad heshay, dabadeedna si habboon u shaaci.
- Ka hor intaadan hanti la helay celin, milkiilaha ka codso inuu sheego astaamo lagu garto.
- Ilaali xayawaanka baadi ah ee nugul, xoolaha xooggan ee is-maareyn karana u raac xeerarka ku habboon.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.