Shirko · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2488

Waxaa weriyey Rafi ibn Khadij. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Shirko
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ali ibn al‑Hakam al‑Ansariwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَلِيُّ بْنُ الْحَكَمِ الأَنْصَارِيُّ
  2. 2Abu Awanaأَبُو عَوَانَةَ
  3. 3Sa'id ibn Masruqسَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ
  4. 4Abaya ibn Rifa'a ibn Rafi' ibn Khadijعَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ
  5. 5Awoowgii, Rafi'جَدِّهِ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَكَمِ الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذِي الْحُلَيْفَةِ فَأَصَابَ النَّاسَ جُوعٌ فَأَصَابُوا إِبِلاً وَغَنَمًا‏.‏ قَالَ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي أُخْرَيَاتِ الْقَوْمِ فَعَجِلُوا وَذَبَحُوا وَنَصَبُوا الْقُدُورَ، فَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْقُدُورِ فَأُكْفِئَتْ، ثُمَّ قَسَمَ فَعَدَلَ عَشْرَةً مِنَ الْغَنَمِ بِبَعِيرٍ فَنَدَّ مِنْهَا بَعِيرٌ، فَطَلَبُوهُ فَأَعْيَاهُمْ، وَكَانَ فِي الْقَوْمِ خَيْلٌ يَسِيرَةٌ فَأَهْوَى رَجُلٌ مِنْهُمْ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ اللَّهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ فَمَا غَلَبَكُمْ مِنْهَا فَاصْنَعُوا بِهِ هَكَذَا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ جَدِّي إِنَّا نَرْجُو ـ أَوْ نَخَافُ ـ الْعَدُوَّ غَدًا، وَلَيْسَتْ مَعَنَا مُدًى أَفَنَذْبَحُ بِالْقَصَبِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ، فَكُلُوهُ، لَيْسَ السِّنَّ وَالظُّفُرَ، وَسَأُحَدِّثُكُمْ عَنْ ذَلِكَ، أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ وَأَمَّا الظُّفُرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cali bin Al-Xakam Al-Ansaari, waxaa nooga warramay Abuu Cawaanah, oo ka weriyey Saciid bin Masruuq, oo ka weriyey Cabaayah bin Rifaacah bin Raafic bin Khadiij, oo ka weriyey awowgiis, wuxuu yiri: Waxaan la soconnay Nabiga ﷺ Dhuul-Xulayfa, markaas ayaa dadkii gaajo qabatay oo waxay qabsadeen geel iyo adhi. Wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu ahaa dabada dadka, wayna degdegeen oo xoolihii bay qaleen, dheryihiina way saareen. Markaas buu Nabigu ﷺ amray in dheryaha la rogo, kadibna wuu u qaybiyey xoolihii, isagoo toban adhi ah ku qiimeeyey hal neef oo geel ah. Neef geel ah baa ka baxsaday, wayna eryadeen ilaa ay daaleen. Dadku waxay lahaayeen fardo yar, markaas buu nin fallaar ku ganay, Allaana wuu joojiyey. Kadib Nabigu ﷺ wuxuu yiri:

"Xoolahan qaarkood waxay leeyihiin dabeecad baxsad sida dugaagga oo kale, haddii mid idinka baxsado, sidan ka yeela." Awowgay wuxuu yiri: "Waxaan rajaynaynaa — ama ka cabsanaynaa — cadowga berri, mana haysanno midiyo; ma ku qali karnaa caws-duurka?" Wuxuu yiri: "Wixii dhiig daadiya ee magaca Allah lagu sheego, cuna, aan ka ahayn ilkaha iyo ciddiyaha. Waan idiin sheegi doonaa sababta: Ilkahu waa laf, ciddiyuhuna waa mindiyaha Xabashida."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Qaniimadda si caddaalad ah ayaa loo qaybiyaa, gowraca degdegga ahna wuxuu leeyahay xeerar cad.

Asalka iyo sababta

Xadiisku dhacdada wuxuu ku sheegayaa Dhu al-Hulayfa: kooxdu way gaajaysnayd, waxayna qaniimo ahaan u qaateen geel iyo ido, dabadeedna way qaleen ka hor intii aanu Nabigu ﷺ qaybin qaniimada.

Erayada adag oo la sharxay
Dhu al-Hulayfa

Meel u dhow Madiina oo Nabiga ﷺ iyo asxaabtiisu joogeen intii ay dhacdadani socotay.

Wax dhiigga daadiya

Qalab af leh oo neefka si sax ah dhiigga uga daadin kara marka la qalayo.

Xooluhu waa sida ugaarta

Neef baxsaday way adkaan kartaa in la qabto; haddii aan la xakamayn karin, waxaa lagu dhufan karaa wax la ganay si loo qalo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in qaniimada loo qaybiyo oo keliya iyadoo la raacayo hagidda masuulka awoodda u leh; halkan Nabigu ﷺ wuxuu toban ido ah u dhigay hal geel. Culimada fiqiga badankoodu waxay oggol yihiin in xoolo baxsaday oo aan la qaban karin lagu qalo fallaar ama wax la mid ah, haddii dhiiggu daato oo magaca Alle la xuso. Ilig ama ciddina ma aha qalab qalin oo ansax ah. Afarta mad-hab ee sunniga ahi waxay ka hadlaan shuruudo dheeraad ah oo ku saabsan saxnaanta qalidda iyo qaybinta qaniimada, hase yeeshee xadiiskani wuxuu daliil u yahay xeerarka aasaasiga ah ee la sheegay.

Casharrada maanta
  1. Marka qaniimadu wadajir tahay, sug in masuulka awoodda leh si caddaalad ah u qaybiyo, xataa haddii degdeg ama gaajo jirto.
  2. Marka la qalayo, hubi in magaca Alle la xuso, hana u adeegsan ilig ama ciddi qalab qalin ahaan.
  3. Xoolaha baxsaday si taxaddar leh ula dhaqan: haddii aan la qaban karin, raac xeerarka saxda ah ee qalidda degdegga ah.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.