Sahih al-Bukhari, xadiiska 2558
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abu al‑Yamanwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Salim ibn Abdullahسَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 5Abdullah ibn Umarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " كُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَالإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ فِي أَهْلِهِ رَاعٍ وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالْمَرْأَةُ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا رَاعِيَةٌ وَهْىَ مَسْئُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا، وَالْخَادِمُ فِي مَالِ سَيِّدِهِ رَاعٍ وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ". قَالَ فَسَمِعْتُ هَؤُلاَءِ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَحْسِبُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " وَالرَّجُلُ فِي مَالِ أَبِيهِ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ".
Waxaa ka warramay Cabdullaahi bin Cumar - Allaha ka raalli noqdee - inuu maqlay Rasuulka Alle ﷺ oo leh:
"Dhammaantiin waa idin mas'uul waxaana laydin weydiin doonaa cidda aad mas'uulka ka tihiin. Imaamku waa mas'uul waana la weydiin doonaa cidda uu mas'uulka ka yahay. Ninku reerkiisa buu mas'uul ka yahay waana la weydiin doonaa cidda uu mas'uulka ka yahay. Haweeneydu guriga ninkeeda bay mas'uul ka tahay waana la weydiin doonaa cidda ay mas'uulka ka tahay. Adeeguhuna hantida sayidkiisa buu mas'uul ka yahay waana la weydiin doonaa cidda uu mas'uulka ka yahay." Wuxuu yiri: "Kuwan waxaan ka maqlay Nabiga ﷺ, waxaanan u maleynayaa in Nabigu ﷺ sidoo kale yiri: 'Ninku hantida aabbihii buu mas'uul ka yahay waana la weydiin doonaa cidda uu mas'uulka ka yahay. Sidaas darteed, dhammaantiin waa idin mas'uul, dhammaantiinna waxaa laydin weydiin doonaa cidda aad mas'uulka ka tihiin.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof kastaa wuxuu masuul ka yahay cidda ama waxa lagu aaminay.
Qof daryeela dad, hanti ama hawlo lagu aaminay.
Dadka uu qofku masuuliyadda ka saaran tahay; halkan eraygu wuxuu sidoo kale ka kooban yahay xubnaha qoyska iyo kuwa kale ee daryeelkiisa ku jira.
Qof lagula xisaabtamayo sida uu waajibaadkiisa u guto iyo sida uu ula dhaqmo waxyaabaha lagu aaminay.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in masuuliyaddu aanay ku koobnayn madaxda: qof kasta waxaa lagula xisaabtamayaa daryeelka ku jira booskiisa iyo awooddiisa. Taxanuhu wuxuu caddeynayaa in daryeelka qoyska iyo maaraynta hantida dadka kale ay iyaguna yihiin amaano. Xuska ugu dambeeya ee hantida aabbaha, Ibn Cumar wuxuu u weriyey isaga oo xoogaa ka labalabaynaya erayada saxda ah; farriinta guudse xadiiska si cad ayuu ugu celcelinayaa.
- Maanta samee hal qorshe oo cad oo aad si taxaddar leh ugu maareynayso hawl ama hanti laguu aaminay.
- Haddii aad tahay waalid, lammaane ama hoggaamiye, is weydii in dadka daryeelkaaga ku jira ay helaan fiiro ku filan iyo ula dhaqan caddaalad ah.
- Masuuliyadda qaybtaada ka qaado dhibaatada, halkii aad qof kale dusha uga saari lahayd.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ku jiraa isla kitaabka, wuxuuna sidoo kale ka hadlayaa masuuliyadaha la xiriira hantida iyo la dhaqanka dadka.
Sahih al-Bukhari · #91 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu la xiriiraa masuuliyadda qofka hoggaanka haya iyo waajibaadka la socda jagadaas.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.