Mukaatabada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2561

Waxaa weriyey Aisha bint Abu Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Mukaatabada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Urwa

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Qutaybawuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  4. 4Urwaعُرْوَةَ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا، وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا، قَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ، فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ، وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ‏.‏ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ، وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لَنَا، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ابْتَاعِي فَأَعْتِقِي، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ قَالَ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا بَالُ أُنَاسٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ، وَإِنْ شَرَطَ مِائَةَ مَرَّةٍ، شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qutaybah, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Curwah, in Caa’ishah — raalli ha ka ahaado Eebbe — ay u sheegtay in Bariirah ay u timid iyada oo kaalmo weydiisanaysa si ay u dhammaystirato qoraalka xornimadeeda (kitaabah), balse aanay weli waxba ka bixin. Caa’ishah waxay ku tidhi:

"Ku noqo dadkaaga (mulkiilayaashaada), haddii ay oggolaadaan inaan kaa bixiyo lacagta xornimadaada oo weliba uu daacadnimadaadu (wala') ii soo wareego, waan samaynayaa." Bariirah arrintaas way u sheegtay dadkeedii, laakiin way diideen waxayna yidhaahdeen: "Haddii ay doonayso inay ajar ka raadiso Eebbe, ha samayso, laakiin daacadnimadaadu (wala') annagay noo tahay." Markaasay Caa’ishah arrintii u sheegtay Rasuulka Eebbe ﷺ, markaasuu Rasuulka Eebbe ﷺ ku yidhi: "Iibso oo xorree, maxaa yeelay daacadnimadu (wala') waxay u gaar tahay qofka xoreeya." Kadibna Rasuulka Eebbe ﷺ wuu istaagay wuxuuna yidhi: "Maxay ku dhacday dad shuruudo dhigaya oo aan Kitaabka Eebbe ku jirin? Qof kasta oo shuruud dhiga oo aan Kitaabka Eebbe ku jirin, shuruuddaasi waxba kama jiraan, xitaa haddii uu boqol jeer shardiyeeyo. Shuruudda Eebbe ayaa xaq ah oo ka adag."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Xaqa wala’ waxaa leh qofka dhab ahaantii qofka xoreeya.

Asalka iyo sababta

Bariira waxay Caa’isha ka codsatay inay ka caawiso bixinta heshiiskeeda xoraynta. Dadkii lahaa waxay doonayeen inay xaqa wala’ sii haystaan, xitaa haddii Caa’isha ay bixinta qaadato. Nebigu ﷺ wuxuu caddeeyey in xaqani leeyahay qofka iyada xoreeya.

Erayada adag oo la sharxay
Kitaaba

Heshiis qof addoonsan uu xorriyad ku heli karo isagoo bixinaya lacag hore loogu heshiiyey.

Wala’

Xidhiidh sharciyeed ka dhasha xoraynta, kaas oo keena xuquuq iyo waajibaad gaar ah.

Shardi

Heshiis ay dhinacyadu ku daraan qandaraas; shardi ka hor imanaya sharciga Alle ma ansaxayo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Fuquhadii hore waxay tan ka fahmeen in xaqa wala’ uu ku xidhan yahay ficilka xoraynta, oo aan lagu wareejin karin heshiis ka hor imanaya shareecada. Afarta mad-hab ee sunniga ahi way aqoonsan yihiin mabda’an. Hadalka ku saabsan shuruudaha aan ansax ahayn macnihiisu ma aha in heshiis kasta oo dheeraad ahi burayo; waxa uu tilmaamayaa in shardi ka hor imanaya sharciga Alle aanu lahayn awood sharciyeed.

Casharrada maanta
  1. Shuruudaha qandaraasyada si cad u qeex ka hor heshiiska, adigoo ilaalinaya xuduudaha shareecada Islaamka.
  2. Qofka caawinaya qof kale waa inuu si taxaddar leh u dhowraa xuquuqdiisa iyo saamaynta heshiiska.
  3. Diid shardi aan ansax ahayn, adigoon sabab la’aan u burin qaybaha heshiiska ee ansaxa ah.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.